T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/1012 Esas
KARAR NO:2020/899
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:31/10/2018
KARAR TARİHİ:15/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; 23/05/2018 günü sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ... İlçesi istikametinde gelip ... İlçesi istikametine seyir halindeyken ... kavşağına geldiğinde kendisine kırmızı ışık yanmasına rağmen seyrine devam ederek kavşak içerisine girmiş ve fren yapması sonucunda direksiyon hakimiyetini kaybederek yaklaşık 85 m.gittikten sonra ... Caddesi ... Merkez önüne geldiğinde aracın ön kısımlarıyla arka refüj bordor taşlarına çarparak orta refüje girdiğini ve aracın sağ arka kapı çamurluk kısımlarıyla elektrik direğine çarpması neticesinde tek taraflı ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen trafik kazasında müteveffa ... ' ın vefat etmiş olması sebebiyle müvekkilinin uğramış olduğu destekten yoksun kalma zararlarının limit dahilinde kalan bakiye miktarın tazmini için iş bu davayı açma zaruretlerinin doğduğunu, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla dava konusu kaza sebebiyle destekten yoksun kalma tazminatı olarak tazmin edilemeyen bakiye bakımından tamamlanması amacıyla şimdilik ... için 1.000,00 TL, ... için 1.000,00 TL ve ... için 1.000,00 TL olmak üzere toplamda şimdilik 3.000,00 TL maddi tazminat bedelinin temerrüt tarihi olan 13/07/2018 tarihinden itibaren artan oranlarda işleyecek yasal faiz ile birlikte limit sınırları içerisinde teselsül hükümleri ve HMK 107.maddesi davalı Gücence Hesabı' ndan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, müvekkilinin yoksul olduğundan mahkeme masrafları ile adli müzaherat kararı verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ISLAH:
Davacılar vekilinin mahkememize sunmuş olduğu 04/12/2020 tarihli ıslah dilekçesinin tetkikinde, davacı eş ... için 1.000,00 TL olarak talep etmiş oldukları destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatının 127.411,43 TL arttırılarak 128.411,43 TL'nin davalı ... Hesabından temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini, davacı çocuk ... için 1.000,00 TL olarak talep etmiş oldukları destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatının 17.790,41 TL arttırılarak 18.790,41 TL'nin davalı ... Hesabından temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini, davacı çocuk ... için 1.000,00 TL olarak talep etmiş oldukları destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatının 33.138,00 TL arttırılarak 34.138,00 TL'nin davalı ... Hesabından temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan ... plakalı aracın sürücüsüne davanın ihbarını talep ettiğini, müvekkili kurum davacı tarafa ödemede bulunarak üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiğini ve davacının tüm zararının karşılandığını, davacı tarafa ödenen tazminat ibraname mukabilinde ödenmiş olup, müvekkili kurumun başkaca bir sorumluluğunun bulunmadığını, davaya konu kazaya ilişkin kusur oranlarının tespiti için Adli Tıp Kurumu vasıtasıyla rapor alınmasının gerektiğini, davaya konu destekten yoksun kalma tazminatının uzman bilirkişilerce hesaplanmasının gerektiğini, aktüer tarafından yapılacak hesaplamada tazminattan yeniden evlenme ihtimali indirimi uygulanmasının gerektiğini, davacının müterafik kusuru sabit olup tazminattan indirim yapılmasının gerektiğini, hesaplanacak tazminat üzerinden hatır taşıması indiriminin gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçedeki teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, açıklanan nedenlerle usul ve esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Mahkememizce davaya konu olarak davacının tedavi gördüğü hastanelerden celp olunan tüm kayıt ve belgeler, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Es. Sayılı dosyasının UYAP sureti, ...na yazılan müzekkere cevabı, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Es. Sayılı dosyasının UYAP sureti, ... İlçe Emniyet Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabı ve ekleri celp edilip incelenmiştir.
Mahkememizce kusur oranının tespiti yönünden dosya bir bütün halinde ... Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmiş, ... Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 09/03/2020 tarihli raporunun tetkikinde; dava konusu olayda sürücü ... ' ın %100 oranında kusurlu olduğu kanaatiyle rapor alınmıştır.
Kusur tespiti yapılmasından sonra, mahkememizin 06/10/2020 tarihli celse iki nolu ara karar gereğin dosyada aktüarya uzmanı bilirkişisinden rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi olarak Pelin Turan seçilmiş, adı geçen bilirkişice sunulan 03/12/2020 tarihli bilirkişi raporunun dosya içerisinde olduğu görülmüştür.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava trafik kazası nedeni ile ölenin eş ve çocukları tarafından talep edilen destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
23.05.2018 günü davacıların eş ve anneleri ...'ın yolcu olarak bulunduğu ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası nedeni yaşamını yitirdiği anlaşılmıştır.
Kaza tarihi itibariyle kazaya karışan ... plakalı aracın kara yolları zorunlu mali mesuliyet sigortası yoktur.
2918 sayılı KTK’nın 91. maddesiyle ; işletenin aynı Kanun’un 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir. Ancak işletenin 91. madde gereğince mali sorumluluk sigortası yaptırması gerektiği yönündeki bu düzenlemeye karşın yaptırmaması durumunda 3. kişilerin bedensel zararlarının karşılanması için ... kurulmuştur.
...'nın hangi hallerde sorumlu tutulduğu ve Hesaba hangi şartların gerçekleşmesi halinde dava yöneltilebileceği 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi ve ... Yönetmeliği'nin 9. maddesinde belirtilmiştir.
Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesinin 2. fıkrası uyarınca “ Hesaba;
a) Sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için,
b) Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için,
c) Sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddî ve bedensel zararlar için,
ç) Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde, kişiye gelen bedensel zararlar için,
d) Yeşil Kart Sigortası uygulamaları için faaliyet gösteren Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunca yapılacak ödemeler için başvurulabilir”.
Bu düzenlemeye göre somut olay da davalının sorumluluğu Kanun'un 14/2-b maddesi gereği sorumludur.
Dava tarihinden önce davacılara ... tarafından ödemeler yapılmıştır.
Davacılardan ...'ın yargılama sırasında mahkememiz dosyasından lehine hükmedilecek destek tazminatının 20.000 TL'sini ...'ya temlik ettiği anlaşılmış ve ... temik alan olarak davacı sıfatıyla dosyamıza kaydedilmiştir.
Davacıların talep edebileceği destek tazminatı miktarı bilirkişi marifeti ile hesaplanmıştır. AYM nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre Karayolları Trafik Kanunu'nun zorunlu trafik sigortasına ilişkin 90 ve 92. maddelerinde yer alan, "Trafik Sigortası Genel Şartları" ifadelerini iptal ettiği anlaşılmaktadır. AYM'nin iptal kararına göre aktüerya raporlarına ilişkin olarak genel şartlar ile getirilen TRH 2010 ve 1,8 teknik faizin nazara alınacağı düzenlemesinin uygulanma ihtimali kalmadığı anlaşılmıştır. Ancak AYM iptal kararından önceki hukuki durum davalı ... yönünden kazanışmış hak oluşturduğu ve AYM'nin iptal kararının iptal tarihinden sonra meydana gelecek kazalar yönünden uygulanacağı mahkememiz kanaati ile TRH 2010 yaşam tablosu ile 1,8 teknik faiz uygulanarak hesaplama yapılan rapora mahkememizce itibar edilmiştir.
Davalı hatır taşıması bulunduğunu ve ölenin sürücünün ehliyetsiz olduğunu bilerek araca binmesi ve emniyet kemeri takmaması nedeni ile müteferrik kusur indirimi yapılması gerektiğini iddia etmiştir.
Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK md. 52. md. düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 87. Maddesine göre "Yaralanan veya ölen kişi, hatır için karşılıksız taşınmakta ise veya motorlu araç, yaralanan veya ölen kişiye hatır için karşılıksız verilmiş bulunuyorsa, işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu ve motorlu aracın maliki ile işleteni arasındaki ilişkide araca gelen zararlardan dolayı sorumluluk, genel hükümlere tabidir." esası kabul edilmiştir. Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada, taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığından, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminat miktarının tayini" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın türü ve kapsamının derecesini, durum ve mevkiinin gereğine ve hatanın ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş ,BK.nın 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.
Somut olayda; destek ... plakalı araçta yolcu olup, araç şoförü ... destek ...'ın babasıdır. Desteğin emniyet kemeri takmadığı, babası tarafından otobüse binmesi için ...'a götürüldüğü hatır için taşındığı tüm dosya kapsamı ile sabittir.
Yukarıda belirlenen müterafik kusur ve hatır taşıması indiriminin, tespit edilen tazminat miktarı üzerinden sırası ile uygulanması yani tazminat miktarı belirlenirken, kural olarak, zararla ilgili indirim nedenleri önce, tazminatla ilgili indirim nedenlerinin ise sonra uygulanması gerektiği hem doktrin hem de Yargıtay İçtihatlarınca kabul edilmektedir. Yani yapılan indirimlerin toplanarak değil de, sıra ile uygulanması asıldır. Buna göre, müteveffanın müterafik kusuru BK 52.maddeye göre zararla ilgili indirim nedeni olup, tespit edilen tazminat miktarından öncelikle bu indirimin yapılması gerekmektedir. Daha sonra ise, tazminat ile ilgili indirim nedeni olan ve KTK'nun 87.maddesi ile BK 51.maddeye dayanan hatır taşıması indiriminin yapılması gerekmektedir.(Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 2016/3675 E,2018/12189 K ;2016/1525 E, 2018/11250 K). Mahkememizce bilirkişi tarafından belirlenen tazminat miktarından belirtilen sıra gözetilerek indirim yapılmıştır.
Davacılar lehine hesaplanan tazminatlardan, müterafik kusur ve hatır taşıması nedeniyle mahkeme tarafından yapılan indirim sonucu belirlenen tazminat tutarları hüküm altına alınırken, davanın kısmen reddine karar verildiğinden, yasal düzenlemeler gereği, TBK'nun 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle, davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyeceği ve yargılama giderleri yönünden taraflar arasında paylaştırma yapılmayacağı Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2018/1094 ESAS, 2018/6778 KARARI ile ve bu konuda süreklilik kazanan diğer kararlar ile uygulama kazandığından, yapılan indirimler nedeni ile davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmemiş ayrıca yargılama giderlerinin paylaştırılması yoluna gidilmemiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar dikkate alınarak, aşağıdaki şekilde hüküm kurma yoluna gidilmiş, davacı eş yararına hükmedilen tazminatın 20.000 TL'sinin dosyaya sunulan temlikname gereği temlik alan ...'ya ödenmesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
1-)Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
Davacı ... için 82.183,31 TL, davacı ... için 12.025,86 TL ve davacı ... için 21.848,32 TL destek tazminatının 02.07.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı ... için hükmedilen 82.183,31 TL destek tazminatının 20.000,00 TL'si temlik alan davacı ...'ya ödenmek üzere davalıdan alınarak davacılara ÖDENMESİNE , FAZLAYA İLİŞKİN İSTEMİN REDDİNE ,
2-)Alınması gereken 7.927,88 TL karar ve ilam harcının peşin ödenen toplam 609,20 TL harçtan mahsubu ile bakiye 7.318,68 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, davacı tarafından peşin ödenen 609,20 TL harcın davalıdan alınarak davacılara ödenmesine
3-)Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ... için 8.883,83 TL, davacı ... için 4.080,00 TL, dava ... için 4.080,00 TL ve temlik alan ... için 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara ödenmesine
4-)Davacı ... tarafından bu yargılama nedeni ile yapılan 924,40 TL yargılama giderinin ve 54,40 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacı ...'a ödenmesine
5-)Davacı tarafından fazladan ödenen 108,80 TL başvuru harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
6-)Davacı ... tarafından sehven yatırılan 1.090,00 TL yargılama giderinin iadesine
7-)Gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine
Dair davacı vekili ve temlik alan vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/12/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır