T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/1149 Esas
KARAR NO:2020/874
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:05/12/2018
KARAR TARİHİ:08/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı asil dava dilekçesinde; davalı ...' ın sahibi ve yetkilisi bulunduğu ... Danışmanlık ... isimli şahıs firması ile 2017 yılı Şubat ayında ... Markasının Franchising' ini almak ve ... ve ... Alışveriş merkezlerinde ... markası ile işyeri açmak için tanıştığını, davalı ...' ın talep edilen büyük alışveriş merkezlerinde 4,000-8.000 TL aylık kira bedeli aralığında tarafına yer kiralayacağını ve ... markasının telif ve satış hakkı ile franchising haklarını alacağını beyan ve taahhüt ederek ekte delil olarak sunduğu, ... Bankası ... şubesinin 23.06. Z017 tarihli banka dekontu ile 17.700,00 TL yi, ... Bankası ... şubesi nin 23.06.2017 tarihli banka dekontu ile 46.492.00 TL olarak toplam 64.192,00 TL tahsil edildiğini, ancak davalının ticari ahlak ve güvenle bağdaşmayacak şekilde parasını tahsil etmesine rağmen taahhüt ettiği edimleri yerine getirmediğini, bu hususta yapılması planlanan sözleşmeyi yapmaya yanaşmadığını, parasını geri iade etmeyerek güveni suistimal ederek dolandırdığını ve haksız menfaat elde ettiğini, bunun üzerine hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu , ... soruşturma sayılı dosyanın halen devam ettiğini, davalı haksız tahsil ettiği 64.192.00 TL için ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı ve ödeme emrinin davalıya 04.12.2017 tarihinde tebliğ edildiğini, davalının 07.12.2017 tarihinde borca ve takibe itiraz etmesi neticesinde takibin durdurulduğunu, bu nedenle itirazın iptali ile haksız zenginleşmeden kaynaklanan alacak talebinde bulunmak suretiyle davanın açılmasının hasıl olduğunu, açıklanan nedenlerle davalının üzerinde kayıtlı olan mal varlığım hileli bir şekilde 3,şahıslar adına kaçırmaması ve devrinin önlenmesi bakımından davanın neticesine kadar ihtiyati tedbir karanrı verilerek davalının tüm taşınır-taşınmaz mal varlığı üzerine tedbir kararı konulmasına, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine yapılan haksız itirazın iptali ile, davacı tarafın lehine %20' den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalıya tahmiline karar verilmesini, fazlaya ilişkin sair tüm hukuki ve cezai dava hakları saklı tutulmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; irade beyanı ile franchise sözleşmesi kurulmasına hukuken engel durumunun bulunmadığını, ... tarafından yapılan ödeme kendi istek ve iradesi ile olduğunu, bu noktada müvekkilinin bir zorlaması ve yönlendirmesinin söz konusu olmadığını, müvekkilinin üzerine düşen edimlerini yerine getirdiğini, davacının kendi iradesi ile ödemesini yapmış olduğu lakin kendi kusuru ya da kararı ile kullanmadığı sözleşmeden dönmek istemesi ve para iadesi talep etmesinin mümkün olmadığını, davacı basiretli bir tacir gibi davranmadığını, işine sahip çıkmadığını, işini gerekli dikkat ve özenle takip etmediğini, satın almış olduğu hakları zamanında kullanmadığını, kendisine verilen hizmetlerden kendi kusuru ya da kararı ile faydalanmadığını, açıklanan nedenlerle her türlü delil ve talep sunma haklan saklı kalmakla beraber davanın esastan reddine, davalının davacıya borcunun olmadığının tespitine, .... İcra Müdürlüğünü ... esas sayılı dosyanın haksız ve kötü niyetle açılarak devam ettirilmesi istenmesinden %20' den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hüknnedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Mahkememizce davaya konu edilen .... İcra Müdürlüğünün ... Es. Sayılı dosyası celp edilip incelenmiştir.
Mahkememizin 18/09/2019 tarihli celse dört nolu ara karar gereğince, iddia, savunma, toplanan deliller ve davalının ilişki dönemine ait ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, bilirkişi olarak konusunda uzman SMMM İpek Kılınç seçilmiş , adı geçen bilirkişice sunulan 20/12/2019 tarihli bilirkişi raporunun dosya içerisinde olduğu görülmüştür.
Bilirkişi raporunun tetkikinde; davalının, 2017 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davalının 2017 yıllı Yevmiye defterlerinde yapılan inceleme neticesinde, davacı ile olan cari hesap hareketlerini ticari defterlerine usulüne uygun olarak kaydetmiş olduğu, davacının kendi hesabından, davalının hesabına -... Danışmanlık- 23.06.2017 tarihinde ... markası Franchising Bedeli açıklaması ile 46.492,00 TL, 21.07.2017 tarihinde ... yer bulma bedeli açıklaması ile 17.700,00 TL göndermiş olması ve sözleşmenin 7. maddesi gereğince 23.06.2017 tarihinde ...' nın bayilik ödemesi yapması ile bayiliğinin resmiyet kazanacağı belirtildiğinden, 26.06.2017 tarihli bayilik sözleşmesinin kurulduğu, davalının, davacı ile ve ... yetkili kişileriyle yapmış olduğu e- mail ve whatsapp yolu ile yapılan yazışmalarda, davacıya ...' lerde mağaza araştırması ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirme gayreti gösterdiği, davacı ile konu ile ilgili irtibata geçmeye çalıştığı, bayilik sözleşmesinin 6.maddesi sözleşmenin sona erme halleri ve sonuçlarında bayilik sözleşmesinde yetkili kılınan ... firmasına bayilik ödemesini yapan yatırımcının vazgeçmesi veya benzeri durumlarda kendisine geri ödeme yapılamayacağı, verilen baviliğin geri alınamayacağı belirtildiğinden, davalının, davacı yana söz konusu sözleşmeden kaynaklı olarak borcu olmadığı kanaatiyle rapor alınmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, davalı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı tarafından davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyası ile 30.11.2017 tarihinde 64.192,00 TL asıl alacak için ilamsız icra takibine girişildiği, örnek 7 ödeme emrinin 04/12/2017 tarihinde davalı yana tebliğ edildiği, davalı tarafından sunulan 07/12/2017 tarihli itiraz dilekçesi ile takibe itiraz edildiği, 05.12.2017 tarihinde eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.
Dava dilekçesinin neticeyi talep kısmının 2. bendinde itirazın iptaline karar verilmesi, 3. bendinde ise alacak talebinde bulunduğu anlaşılmış, mahkememize dava dilekçesi içeriği dikkate alınarak talebinin .... İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu kabul edilmiştir.
Davacı yanın, "..." isimli markanın bayiliğini almak için, markanın distribütörü ile bayilik bulma konusunda iş birliği sözleşmesi imzalayan davalı yanın görüşmeler yaptığı, davalının davacı tarafından açılacak mağaza için yer bulma çalışmaları yaptığı, davacının davalı hesabına ... yer bulma bedeli açıklaması ile 17.700 TL ile franchising bedeli olarak 46.492 TL gönderildiği, davalının davacının açacağı iş yeri için İstanbul'da bulunan avmler ile görüşmeler yaptığı, davalı tarafından ayarlanan görüşmelere davacının katılmadığı, davalı tarafından davacının talep ettiği avmler dışında da araştırılamalar yapıldığı, davacı ile davalı arasında yaşanan anlaşmazlık nedeni ile açılması planlanan mağazanın açılmadığı ve davacı tarafından davalı yana ödenen bedelin iadesi talep edildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında ki uyuşmazlık davacının ödenen bedelin iadesi talebinin haklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Taraflar arasında yapılması planlanan sözleşme, davacı yanın franchising sözleşmesini imzalamaması, mağazanın açılacağı yerine nihai olarak belirlenmemesi ve mağazanın açılmaması nedeni ile gerçekleşmemiştir.
6098 sayılı TBK'nun " sebepsiz zenginleşme "başlıklı 77. maddesi ;
"Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür.
Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur.” hükmüne havidir.
Anılan bu düzenlemeye göre davacı taraf ödediği bedeli sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep edebilecektir.
Davacı tarafından davalı yana franchising bedeli olarak ödenen 46.492 TL'nin 19.700 TL'sinin davalı ile markanın dava dışı distribütörü arasında imzalanan 22.01.2018 tarihli protokol- ibraname başlıklı belge ile davacı yana iade edileceğinin kararlaştırıldığı, davacı tarafında sunulan 18.02.2020 alındı tarihli beyan dilekçesi ile 19.700 TL'nin tarafına ödendiğini kabul ve beyan ettiği, sunulan protokole göre 19.700 TL'nin dava tarihinden önce davacı yana iade edildiği görülmüş, bakiye kısım için itirazın iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
1-)Davanın KISMEN KABULÜ İLE, davalı tarafından .... İcra Dairesi'nin ... takip sayılı dosyasına yapılan itirazın 44.492,00 TL yönünden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına FAZLAYA İLİŞKİN İSTEMİN REDDİNE
2-)Davacının icra inkar tazminatı talebi ile davalının kötüniyet tazminatı taleplerinin REDDİNE
3-)Alınması gereken 3.039,24 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin ödenen 1.096,24 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.943,00 TL harcın davalıdan alınarak davacı yana ödenmesine , davacı tarafından peşin ödenen 1.096,24 TL harcın davalıdan alınarak davacı yana ödenmesine
4-)Davacı tarafından bu yargılama nedeni ile yapılan 35,90 TL başvuru harcı ile 874,70 TL bilirkişi tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 910,6 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 631,14 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı yana ödenmesine bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına
5-)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihine yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı yana ödenmesine
6-)Gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde iadesine
Dair davacı asilin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/12/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır