T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/769 Esas
KARAR NO: 2019/621
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 23/01/2014
KARAR TARİHİ: 17/09/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ;
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 18/08/2012tarihinde meydana gelen trafik kazasında müvekkillerinin murisi ...'nin ...plakalı araçta yolcu olarak bulunurken geçirdiği kazada vefat ettiğini, kazada kusurunun olmadığını, aracın ... A.Ş.ye ait kaza tarihini kapsayan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin mecut olduğunu, bu poliçeye istinaden yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açıldığını, araca kesilen poliçenin kazadan sonra kesildiğinden bahisle taleplerinin red edildiğini, dolayısıyla aracın sebep olduğu zarardan dolayı sigortacılık kanunu ve güvence hesabı yönetmeliği gereğince ...nın sorunlu olduğunu, davacıların murisin ölümü ile desteğinden yoksun kaldıklarını beyanla fazlaya ilişkin alacak ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla adli yardım taleplerinin kabulü ile davacı ...için 100 TL, Davacı ... için 100 TL, Davacı ... için 100 TL, Davacı ... için 100 TL, Davacı ...için 100 TL olmak üzere 500 TL destekten yoksunkalma tazminatının kaza tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte kaza tarihindeki limitle sınırlı olarak davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; kaza tarihi itibari ile zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin limitinin yaralanma halinde 225.000 TL, ölüm ve sakatlanma halinde 225.000 TL ile sınırlı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limiti dahilinde zorunlu trafik sigortası bulunmayan araç sürücüsünün kusur oranı ve gerçek zarar miktarı ile sınırlı olduğunu, davanın araç malikine / sürücüsüne ihbarını, olayda müterafik kusur durumunun incelenmesi gerektiğini, kaza tarihinden itibaren avans faizi talep edilemeyeceğini, müvekkilinin temerrüde düşmediğini, kazaya karışan aracın ticari nitelikte olmadığını beyanla temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş müvekkili aleyhine yargılama giderine ve faize, ve vekalet ücretine karar verilmemesini, karar verilmesi halinde müvekkilinin sorumlu olduğu azami poliçe limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alınarak yargılama gideri, faiz ve vekalet ücretine hükmolunmasını red edilen kısım için yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava trafik kazası nedeniyledestekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.
Mahkememizce, dava dilekçesine ekli Adli Yardım talebini haklı kılacak HMK 334/1 md yer alan hususları içerir somut belge sunulmadığından adli yardım isteminin reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, iddia, savunma, toplanan deliller üzerinde değerlendirme yapılarak davacıların ölenin desteğinden yoksun kalıp kalmadıkları, kalıyor iseler gerçek zarar miktarının tespiti yönünden dosya uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bu yönden sunulan 28/10/2015 tarihli bilirkişi raporu incelenip denetlenmiştir.
Davacılar vekili 04/01/2016 tarihli ıslah dilekçesinde; fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla dava dilekçelerinin ıslahı ile dava açılırken toplam 500 TL olan destekten yoksun kalma tazminat miktarını bilirkişi raporu doğrultusunda 224.500 TL arttırarak ıslahı ile toplamda 225.000 TL destekten yoksun kalmak tazminatının dava tarihinden itibaren kanuni faizde ve limitle sorumlu olarak davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 12/02/2016 tarihli ıslaha cevap dilekçesinde, ıslah edilen kısım için zamanaşımı itirazında bulunduklarını, ayrıca kusur durumunun tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas dairesine tevdiğini ve gelire hatır taşımasına ve müterafik kusura ilişkin açıklamalarını tekrar ettiklerini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporu kapsamı mahkememizce değerlendirilmiştir. Dava davacıların murisinin yolcu olarak bulunduğu dava konusu araçta meydana gelen trafik kazasında vefatı nedeniyle Sigortacılık Kanunu 14.md ve ... Yönetmeliğinin 9.md b bendi gereğince açılmış destekten yoksun kalma tazminat istemine ilişkindir. Kaza tarihini de kapsayan 01/01/2012-31/12/2012 tarihleri aracı geçerli olan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçelerinde ölüm halinde kişi başına teminat limitinin 225.000 TL olarak belirlendiği, bu sebeple davalı tarafın poliçede belirtilen bu teminat limiti ile davacı hak sahiplerine karşı sorumlu olduğu, mahkememizce de benimsenen bilirkişi raporunda davacı hak sahiplerinin nihai ve gerçek maddi zararları toplamının 233.264,95-TL olduğu, ancak bunun poliçede belirlenen teminat limitini aştığı, davalının Sigortacılık Kanunu 14.md ve ... Yönetmeliği 9.md b bendi gereğince davacı hak sahiplerinin maddi zararlarından sorumlu olduğu, buna göre dava konusu trafik kazası sonucu vefat eden ...i'nin geride kalan hak sahipleri Davacı... için 171.031,32 TL, Davacı ... için 11.485,47 TL, Davacı ... için 28.360,25 TL, Davacı ... için 5,743,21 TL, Davacı ... için 8.379,75 TL olmak üzere toplam 225.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile davalı tarafın sorumlu olduğu saptanmış olmakla ve davalı tarafın ıslah edilen kısım için zamanaşımı itirazı yerinde görülmeyerek davanın kabulüne ilişkin karar verilmiştir.
Taraf vekilinin temyizi üzerine dosya Yargıtay 17. Hukuk Dairesine gönderilmiş, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/14310 Es. 2017/12146 Kar. 27/12/2017 tarihli kararı ile '' Davalı vekili tarafından, cevap dilekçesinde hatır taşımacılığı iddiasında bulunulmuştur. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 818 sayılı BK'nin 43. (6098 sayılı TBK’nin 51.) maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hakim tazminattan mutlaka indirme yapmak zorunda değilse de bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir. Somut olayda, davalı vekilince desteğin araçta hatır yolcusu olarak bulunduğu iddia edilmiştir. Mahkemece karar verilirken davalı vekilinin bu savunması hakkında değerlendirme yapılmamıştır. Bu durumda mahkemece, hatır taşıması bulunup bulunulmadığı hususu tartışılarak sonucuna göre hatır taşımacılığı var ise Daire ilkelerine göre tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir. Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur Borçlar Kanunu'nun 44. maddesinde (6098 sayılı TBK md. 52) düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir. Somut olayda; desteğin, dava dışı sürücünün sevk ve idaresinde bulunan motorsiklette yolcu olduğu, dosyadaki otopsi tutanağına göre ölüm nedeninin genel beden travması, kafatası kırıkları, beyin doku harabiyeti, iç ve dış kanama olduğu belirlenmiştir. Desteğin yolculuğu esnasında koruyucu mahiyette kask takıp takmadığının araştırılarak sonucuna göre eğer kask takmamış ise müterafik kusurlu olduğu kabul edilerek, mahkemece, BK'nun 44. maddesi (TBK 52. md) uyarınca maddi tazminattan Daire ilkelerine göre %20 oranında indirim yapılarak karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli olmadığı gerekçesi ile mahkememizin karararının bozulmasına karar verilmiş, usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyulmuştur.
Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır.
Müterafik kusur ; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (EREN, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582)
Buna göre, hatır taşıması indirimi için kural olarak hatır taşıması şartlarının varlığı yeterli iken, müterafik kusur indirimi için zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında kusurlu olmasını ifade etmektedir.
TBK'nın 51. maddesinde hakimin, tazminatın kapsamını, durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı yargıtay bozma ilamı değerlendirildiğin de; desteğin, dava dışı sürücünün sevk ve idaresinde bulunan motorsiklette yolcu olduğu, dosyadaki otopsi tutanağına göre ölüm nedeninin genel beden travması, kafatası kırıkları, beyin doku harabiyeti, iç ve dış kanama olduğu belirlenmiştir. Desteğin yolculuğu esnasında koruyucu mahiyette kask takıp takmadığının, müterafik kusurlu durumu ve taşımanınn hatır taşıması olduğu davalı tarafça iddia edilmiş ise de davalı tarafça zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunduğu (kask takmadığı vb. ) ve taşımanın bir menfaat karşılığı olmadığı davalı tarafça ispat edilememesi nedeniyle hesaplanan tazminat miktarında hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılmamasına karar verilmiş ve davacının davasının kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile;
Davacı... için 171.031,32 TL,
Davacı... için 11.485,47 TL,
Davacı ... için 28.360,25 TL,
Davacı ...için 5,743,21 TL,
Davacı ... için 8.379,75 TL olmak üzere toplam 225.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibarden değişebilir oranlarda işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacılara verilmesine,
2-Alınması gerekli 15.369,75-TL karar ve ilam harcından 801,20-TL peşin ve ıslahla alınan harcın mahsubu ile geriye kalan 14.568,55-TL eksik harcın davalıdan alınmasına,
3-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 54,80-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 1.382,00-TL olmak üzere toplam 1.436,80-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacılara verilmesine,
4-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 19.450,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacılara verilmesine,
5-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır