T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/126 Esas
KARAR NO:2021/152
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:11/05/2018
KARAR TARİHİ:25/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ...’in 02/07/2017 tarihinde sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile ölümlü trafik kazasına karıştığını ve bu kaza sonucunda vefat ettiğini, müteveffa ...'in kullandığı ... plaka sayılı aracın, kaza tarihini kapsar şekilde 07/10/2016 ila 07/10/2017 tarihleri arasında davalı ... nezdinde “zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi” ile sigortalı olduğunu, anılan sigorta kapsamında kaza tarihi itibariyle vefat teminat bedelinin 175.000,00-TL. olduğunu, müvekkillerinin murisinin söz konusu kaza sonucu vefatı nedeniyle ilgili vefat teminatı bedelinin ödenmesi için davalı ... şirketine 19/03/2018 tarihinde başvuruda bulunulduğunu, ancak davalı ... tarafından; talep edilen teminat bedelinin “mütevaffanın şehiriçi taşımacılık esnasında meydana gelen kaza sonucunda vefat ettiği” gerekçe gösterilerek müvekkillerine ödenmediğini, davalı ... şirketinin talep ettikleri vefat tazminatı bedelini ödememe gerekçesinin tamamen haksız, hukuka ve Yargıtay’ın yerleşik kararlarına aykırı olduğunu belirterek, zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi vefat teminat miktarı olan 175.000,00-TL. tazminatın davalı ... şirketinin temerrüt tarihi olan 22/03/2018 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili ise cevap dilekçesinde özetle; öncelikle huzurdaki davanın yetkili mahkemede açılmadığını, müvekkili şirketin genel müdürlük adresinin ..., ..., ...’da bulunduğunu, bu nedenle yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 07/10/2016 - 07/10/2017 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... no’lu Karayolu Yolcu Taşımacılığı Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe üzerinde yazılı teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, anılan poliçede “Ölüm/Sakatlık halleri için kişi başı teminat limitinin 175.000,00-TL.” olarak sınırlandırıldığını, bu miktarın maksimum talep edilebilecek miktar olduğunu, müvekkili şirketin asıl sorumluluğunun ise gerçek zarar üzerinden belirleneceğini, karayolu yolcu taşımacılığı sigortasının mahiyeti itibariyle şehirlerarası ve uluslararası seyahat eden yolcuları, sürücüleri ve sürücü yardımcılarını, seyahatin başlangıcından bitimine kadar geçen süre içinde, duraklamalar da dahil olmak üzere, kendi iradeleri dışında meydana gelen ani ve harici olaylar sonucu ölüm ve sakatlık hallerine karşı sigortalayan bir sigorta türü olduğunu, söz konusu sigortanın teminat altına aldığı hasar türünde şehirlerarası veya uluslararası bir taşımacılık olmasının zorunlu olduğunu, ancak somut olayda sigortalı aracın şehir içi servis hizmetini yerine getirmekte olduğunu, bu sebeple talep edilen tazminatın teminat dışında kaldığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun her durumda poliçe limiti ise sınırlı olduğunu, davacı tarafça dava dilekçesinde temerrüt tarihinden itibaren avans faizi talep edilmiş ise de müvekkili şirketin ancak dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizle sorumlu tutulabileceğini belirterek ve dilekçesinde açıkladığı diğer nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyanın.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin verdiği 27/12/2018 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı yetkisizlik kararı üzerine mahkememize gönderildiği ve yukarıdaki esasa kaydedildiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; 02/07/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden ...’in ölümü nedeniyle mirasçıları olan davacıların, karayolu zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası kapsamında davalı ... şirketinden talep ettikleri maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davacı taraf delil olarak; trafik kazası tespit tutanağı, alkol raporu, ifade tutanakları, ruhsat ve ehliyet fotokopileri, poliçe, ölüm belgesi, ret yazısı, ölü muayene tutanağı, fezleke, sigorta şirketine yapılan başvuruya dair dilekçe, bilirkişi incelemesi, tanık beyanı, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası ve diğer her türlü yasal delile dayanmıştır.
Davalı taraf ise delil olarak; poliçe, veraset ilamı, bilirkişi incelemesi, keşif ve diğer kanuni delillere dayanmıştır
Mahkememizce ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyasının UYAP örneği celbedilerek incelenmiştir. Savcılık soruşturma dosyasında aldırılan ve ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 27/04/2018 tarihli kusur raporunda; müteveffa sürücü ... davaya konusu kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu, şüpheli sürücü ... ise kusursuz bulunmuştur. Savcılık makamı tarafından yürütülen soruşturma sonucunda 11/05/2018 tarihinde verilen ...K. sayılı kararla kovuşturmaya yer olmadığına dair (KYOK) karar verildiği görülmüştür.
... A.Ş.’nden hasar dosyası ve ilgili belgeler istenmiş ve dosyaya kazandırılmıştır. ... Trafik Tescil Şube Müdürlüğü’ne müzekkere yazılarak kazaya karışan ... plakalı aracın 02/07/2017 kaza tarihindeki malik bilgilerini gösterir trafik tescil kayıtları celbedilmiştir. ... Trafik Tescil Şube Müdürlüğü tarafından mahkememizce yazılan müzekkereye verilen cevapta; ... plakalı aracın 24/06/2017 tarihinde ...’na satışının yapıldığı, yazı ekine buna ilişkin satış sözleşmesinin eklendiği, satış sonrasında ... plakasını aldığı ve ... tarafından aracın hurdaya çıkartıldığı bildirilmiştir. Akabinde dava konusu kazadaki kusur durumlarının tespiti bakımından mahkememizce dosya Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’ne gönderilmiştir.
ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 10/01/2020 tarihli kusur raporunda özetle; mevcut verilere göre sürücü ...’in sevk ve idaresindeki otobüsle seyir halinde iken yola gereken dikkatini vermesi, seyrini istikametine ayrılan yol bölümünde sürdürmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, sevk ve idare hatası sonucu kendi istikamet yol bölümünden çıkarak karşı istikamet yol bölümüne girdiği ve banket üzerinde park halinde olan çekiciye çarpması sonucu meydana gelen kazada asli kusurlu olduğu, sürücü ...’un ise olay mahalli yolda bankete park ettiği çekiciye otobüs sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybederek çarpması sonucu karıştığı kazada, olayın oluş şekli itibari ile alabileceği herhangi bir önlemi bulunmadığı anlaşılmakla olayda atfı kabil kusuru bulunmadığı, sonuç olarak olayda sürücü ...'in %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'un ise kusursuz olduğu şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizce 22/06/2020 tarihli ara karar ile oluşturulan bilirkişi heyetine; aktüer bilirkişi ... ile taşıma sigortaları konusunda uzman bilirkişi ... seçilmiş ve dosya 10/07/2020 tarihinde rapor düzenlenmek üzere bilirkişi kuruluna tevdi edilmiştir.
Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilerek 12/08/2020 tarihinde UYAP’tan dosyaya sunulan 08/08/2020 tarihli raporda özetle; davaya konu kazanın, kamuya açık karayolunda ve yolcu taşımaya uygun otobüs (Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde küçük otobüs olarak tanımlanan) ile bir taşıma hattında yapılan taşıma esnasında meydana geldiği, bu sebeple mevcut taşımanın Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği'ne uygun bir yolcu taşıması olduğu, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde bu taşımaya ilişkin bilgi ve tanımlamaların bulunduğu, buna göre; karayolunun; trafik için kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, yol, otoyol, köprüler ve benzeri yapı ve alanlar olarak tanımlandığı, tanımda “şehir içi” - “şehirlerarası” ayırımının bulunmadığı, dava konusu kazanın bir taşıma hattı üzerinde olduğu, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde taşıma hattının ise taşımanın başladığı kalkış noktası ile bittiği varış noktasındaki yerleşim yerleri olarak ifade edildiği, anılan yönetmeliğe uygun olarak söz konusu kazayı yapan aracın yolcu taşıması yapan bir otobüs (küçük otobüs) olduğu, özetle karayolunda taşıma yaparken kazanın oluştuğu, taşıma hattının sigorta teminatının kapsamı içinde olduğu, kaza yapan aracın ruhsat sınıfının M2 kategorisinde bir araç olduğu, yani sürücü dışında sekizden fazla oturma yeri olan, yolcu taşımaya yönelik ve azami kütlesi 5 tonu aşan motorlu araç olduğu, kazanın ... istikametinden ... istikametine doğru karayolunda seyrederken bölünmüş yolda meydana geldiği, kaza mahallinin yerleşim yeri dışında bulunduğu, dava konusunun Genel Şartlar’daki “kaza” terimine uygun olduğu ve sigortalının ölmesine sebebiyet veren ani ve harici bir kaza olduğundan, sigorta teminatı kapsamı içinde kaldığının görüldüğü, dosyaya sunulan Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi’nde yer alan “Sigorta Konusu” başlıklı maddede; bu sigortanın, yurtiçi ve uluslararası yolcu taşımacılığı kapsamında seyahat eden yolcuları, sürücüleri ve yardımcılarını, taşımacılık hizmetinin başlangıcından bitimine kadar geçen seyahat süresi içinde, duraklamalar da dahil olmak üzere, maruz kalacakları her türlü kazaların neticelerine karşı Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları çerçevesinde sigorta eder hükmünün bulunduğu, dava konusu sigorta poliçesinin davalı ... A.Ş. tarafından sigortalı araç maliki dava dışı ... adına 07/10/2016-2017 vadeli, ... numaralı olduğu, 02/07/2017 kaza tarihini kapsadığı, ölüm halinde kişi başı poliçe teminat limitinin 175.000,00-TL. olduğu, dosyada bulunan .... Noterliği’nce düzenlenmiş 10/07/2017 tarihli, ... yevmiye nolu mirasçılık belgesine göre; 02/07/2017 tarihinde vefat eden ... terekesinin 8 (sekiz) pay olarak kabul edildiği, 3 (üç) payın müteveffanın kızı ...’a, 3 (üç) payın müteveffanın kızı ...’e ve 2 (iki) payın müteveffanın eşi ...’e ait olduğu, söz konusu mirasçılık belgesi dikkate alındığında; müteveffa ... terekesi 8 (sekiz) pay olarak kabul edildiğinde; poliçe teminat limiti olan 175.000,00-TL.’nin mirasçı davacılar arasında; 3/8 pay karşılığı 65.625,00-TL. olarak davacı ...'a, 3/8 pay karşılığı 65.625,00-TL. olarak davacı ...’e, 2/8 pay karşılığı 43.750,00-TL. olarak davacı ...'e şeklinde paylaştırılması gerektiği, temerrüt tarihi ile faiz türü konusundaki takdirinin ise mahkemeye ait olacağı belirtilerek görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Bilirkişi kurulu raporu dosya taraflarına usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından 27/08/2020 tarihinde rapora karşı yazılı beyan dilekçesi sunulmuş, ancak davalı ... tarafından rapora karşı herhangi bir beyan ve itirazda bulunulmamıştır.
Mahkememizce dosyada alınan bilirkişi kurulu raporu incelenip denetlenmiş, 20/01/2021 tarihli duruşmada dosyada alınan bilirkişi kurulu raporu ile toplanan delillerin, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarının uyuşmazlığı çözmeye yeterli anlaşılarak tahkikat tamamlanmıştır.
Dosya kapsamında bulunan bilgi, belge ve raporlara göre dava; 02/07/2017 tarihinde davacıların murisi ...’in, sürücüsü olduğu yolcu taşımaya uygun “küçük otobüs” vasfındaki ... plakalı araçla, kamuya açık karayolunda ve bir taşıma hattında yapılan yolcu taşıması esnasında %100 kusuruyla sebebiyet verdiği trafik kazası sonucu ölmesi nedeniyle, ölenin mirasçılarının ... plakalı aracın Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi aleyhine vefat teminatı bedelinin tahsiline yönelik açtıkları maddi tazminat davasıdır. Kısaca ifade etmek gerekirse mevcut dava; Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesine dayalı vefat tazminatına ilişkindir. Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi’ne dayalı tazminat talepleri poliçenin niteliği gereği kusurdan bağımsız olduklarından, kazada davacıların murisinin %100 kusurlu olmasının somut dava bakımından tazminat miktarına bir etkisi yoktur.
Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, yurtiçi ve uluslararası yolcu taşımacılığı kapsamında seyahat eden yolcuları, sürücüleri ve yardımcılarını, taşımacılık hizmetinin başlangıcından bitimine kadar geçen seyahat süresi içinde, duraklamalar da dahil olmak üzere, maruz kalacakları her türlü kazaların neticelerine karşı poliçede mevcut şartlar çerçevesinde teminat altına alan bir sigorta türüdür.
Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası (kısaca Ferdi Kaza Sigortası), can sigortası türlerindendir. Bu sigorta türü; “meblağ sigortası” olması itibariyle ölüm halinde poliçede belirlenen limit kadar olmak üzere maktu sigorta bedelinin hak sahiplerine ödenmesini gerektirir. Bir başka ifade ile ferdi kaza sigortasında; rizikonun gerçekleşmesi ile sigortalı ölmüş ise poliçede ölüm halinde ödenecek sigorta bedeli gösterilmiş bulunduğundan ve sigortanın bu bölümü bir meblağ sigortası niteliğinde olduğundan, artık gerçek zarar hesaplamasına girişilmeksizin bu miktarın aynen ödenmesi gerekir. Bu tip sigortalarda sigorta bedeli maktu olup, yargılama yapmayı gerektirmediğinden, gerçek zararın hesabı yaptırılmadan tespit edilecek miktarın hak sahiplerine aynen ödenmesine karar verilir.
Somut olayda; davalı ... A.Ş. kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısıdır. Bu sigorta türü, can sigortası türlerinden olduğundan ve bir meblağ sigortası olması nedeniyle ölüm halinde poliçede belirlenen limit kadar olmak üzere maktu sigorta bedelinin davacılara ödenmesi gerektiğinden, bu yönlerin ispatlanması yeterli olup gerçek zararın hesaplatılmasına girişilmeksizin tespit edilecek bu miktarların aynen ödenmesi gerekmektedir.
Tüm dosya kapsamı, dosyada alınan bilirkişi kurulu raporu ve toplanan delillere göre; 02/07/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacıların murisi olan ...'in sürücüsü bulunduğu ... plakalı araçla kamuya açık karayolunda ve bir taşıma hattında yaptığı yolcu taşıması esnasında %100 kusuruyla vefat ettiği, ... plakalı aracın M2 kategorisinde yolcu taşımaya uygun “küçük otobüs” vasfında olduğu, taşımanın Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği'ne uygun bir yolcu taşıması olduğu, davalı ... A.Ş.’nin kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı olduğu, dava konusu sigorta poliçesinin kaza tarihini kapsar şekilde 07/10/2016 - 07/10/2017 vadeli olduğu, poliçede belirlenen ölüm halinde kişi başı teminat limitinin 175.000,00-TL. olduğu, sigortalı araç surucüsünün ölümüne sebebiyet veren kazanın ani ve harici bir kaza olduğu, bu nedenle sigorta teminatının kapsamı içinde kaldığı, aracın taşıma yaptığı hattın da sigorta teminatının kapsamı içinde olduğu, davacıların kazada ölen sürücü ...’in mirasçıları oldukları, davacıların dava konusu yaptıkları tazminat talebinin Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesine dayalı vefat tazminatına ilişkin olduğu, ... plakalı aracın Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta (koltuk sigortası) poliçesini düzenleyen davalı ... şirketinin vefat nedeniyle poliçe teminat tutarı olan 175.000,00-TL.’den sorumlu olduğu, sürücü müteveffanın kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olmasının dahi zorunlu koltuk sigortasının bir meblağ sigortası olması karşısında tazminat miktarına bir etkisinin bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda hesaplandığı üzere; poliçe teminat limiti olan 175.000,00-TL.’nin mirasçı davacılar arasında paylaşımı yapıldığında davacı ...'un davalı ... şirketinden talep edebileceği maddi tazminatın 65.625,00-TL., davacı ...’in davalı ... şirketinden talep edebileceği maddi tazminatın 65.625,00-TL., davacı ...'in davalı ... şirketinden talep edebileceği maddi tazminatın ise 43.750,00-TL. olduğu, dosyadaki bilgi ve belgelere göre davalı ... şirketine hasar ihbar tarihinin 21/08/2017 olduğu, bu hususun davalı şirket kayıtlarında 22/08/2017 olarak belirtildiği, ancak davacı vekili dava dilekçesinde temerrüt tarihini 22/03/2018 olarak belirterek bu tarihe göre talepte bulunduğundan, taleple bağlılık ilkesi gereğince davalı ... yönünden temerrüt tarihinin 22/03/2018 olduğu, her ne kadar davacı tarafça dava dilekçesimde avans faizi talebinde bulunulmuş ise de Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları’nın “Tazminatın Ödenmesi” başlıklı B.5. maddesi hükmü dikkate alındığında hükmolunan toplam 175.000,00-TL. maddi tazminata temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
Davanın kabulü ile; davacı ... için 65.625,00-TL., davacı ... için 65.625,00-TL., davacı ... için ise 43.750,00-TL. Olmak üzere toplam 175.000,00-TL. maddi tazminatın dava dilekçesindeki talep dikkate alınarak 22/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacılara verilmesine,
2-Alınması gerekli 2.091,99-TL karar ve ilam harcından, 597,72-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 1.494,27-TL harcın davalıdan alınarak maliyeye gelir kaydına,
3-Davacılar tarafından yapılan ve aşağıda dökümü yazılı olan toplam 2.581,91-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacılara verilmesine,
4-Davacılar vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 25.150,00-TL ( 9.331,25-TL Mehtap için + 9.331,25-TL Didem için + 6.487,50-TL Hatice için olmak üzere toplam 25.150,00-TL) vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacılara verilmesine,
5-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
Dair; HMK.'nun 6723 sayılı Kanunla değişik Geçici 3. ve 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere bir başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/02/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır