T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/25 Esas
KARAR NO: 2019/10
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 16/01/2019
KARAR TARİHİ: 17/01/2019
Davacı vekili tarafından mahkememizde hasımsız olarak açılan zayi nedeniyle çek iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı şirket vekili 16.01.2019 tarihli dava dilekçesinde, müvekkili şirketin şehir içi yolcu taşıma sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkil şirketin müşterisi olan dava dışı ...–... Adi Ortaklığı’nın gıda sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkili davacı şirketin bu müşterisine 6 yılı aşkın süredir personel taşıma hizmeti verdiğini ve ticari ilişkisinin cari hesap usulü ile sürdüğünü, bahsi geçen adi ortaklığın ortaklarından ...’in aynı zamanda davacı müvekkili şirketin de ortağı ve yetkilisi olduğunu, 11.01.2019 günü dava dışı ...’in aracında meydana gelen hırsızlık olayı sonucunda keşidecisi ...–... Adi Ortaklığı olan ...Bankası...Şubesi’ne ait ... ve... seri numaralı; keşide tarihi ve meblağ kısımları boş 2 (iki) adet çekin çalınarak zayi olduğunu, zayi olan dava konusu çeklerin lehdar ve meşru hamilinin müvekkili davacı şirket olduğunu, dava konusu çekleri davacı şirkete teslim ve tevdi edilmek üzere getirilirken çalındığını, çalınma anında çeklerin boş olduğunu ancak yasal kambiyo vasıflarının bu haliyle dahi bulunduğunu, çalınan çeklerin kötü niyetli kişilerin elinde olması ve kullanılması riski bulunduğundan çekler ile ilgili olarak ödeme yasağı konulmasını ve çeklerin iptalini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili UYAP üzerinden dosyaya gönderdiği 16.01.2019 tarihli dilekçesi ekinde ise müvekkili davacı şirket ile dava dışı ...–... Adi Ortaklığı arasındaki ticari ilişkiyi ispata yönelik olarak 31.12.2018 tarih – Seri:A Sıra:... nolu faturayı sunmuştur.
Dava, çalındığı belirtilen çeklerin zayi olması nedeniyle iptallerine karar verilmesi istemine ilişkindir.
Davanın yasıl dayanağı, TTK'nun 757, 764. maddeleri ile TTK.'nun 818/1-s. maddesi delaleti ile TTK.'nun 764. maddesi olup, çekişmesiz yargı kapsamına giren hasımsız davalardandır. Bu nitelikteki davalarda kural olarak duruşma yapılması zorunlu değildir. Mahkememizce de duruşma açılmasına gerek görülmediğinden dosya üzerinde inceleme yapılmıştır.
Davacı tarafın açık beyanına göre dava konusu yapılan çeklerin keşide tarihi ve miktar kısımları boş olup, bu hali ile de dava konusu çeklerin TTK.’nın 776. maddesindeki yasal unsurları bulunmadığından çek niteliğinde sayılamazlar. İptal davasının konusunu ise sadece kıymetli evrak niteliğindeki çekler oluşturabilir. Bu yüzden kaybolduğu iddia edilen çeklerin TTK.'nun 776. maddesinde belirtilen unsurları taşıması dava şartıdır. İptal davası ve ödemeden men kararı verilmesi kıymetli evrak niteliğinde bulunan belgeler için mümkündür. Oysa dava konusu çekler boş iken zayi edilmiş olup; henüz kıymetli evrak vasfını kazanmamışlardır. Dava konusu çeklerin kambiyo senedi vasfı bulunmadığından ve yasal unsurları taşımayan çeklerin de iptali olanaksız olduğundan aşağıdaki kararı vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Dava konusu çeklerin kıymetli evrak vasfında olmamaları nedeniyle davanın REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, davacı tarafça yapılan giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak dosya üzerinde inceleme ile karar verildi.
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı