T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/273 Esas
KARAR NO:2021/18
DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:15/05/2019
KARAR TARİHİ:20/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı asil dava dilekçesinde özetle; ... ... ... ... Şubesi'ne ait, keşidecesi ... olan, ...-... çek seri numaralı, 31/08/2018 keşide tarihli, 15.000,00-TL. bedelli, çeki tekstil malzemeleri karşılığında tekstil işiyle uğraşan ...’ndan aldığını ve çekin yetkili meşru hamili iken bu çeki kaybettiğini, daha sonra .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile kaybettiği başka iki çek ile birlikte zayi nedeniyle çek iptali (hasımsız) davası açtığını, bu dava devam ederken hakkında .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, kendisinin dava konusu olan çekin meşru hamili olduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını, halihazırda çeki elinde bulunduran ve icraya koyan şahısla ve çek üzerindeki cirantalarla hiçbir ilgisinin ve alakasının bulunmadığını belirterek, icra dairesinden herhangi bir tahsilat yapılırsa icra dosyasındaki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, sonuç olarak dava konusu çekin kendisine iadesine, eğer iade edilmez ise bedelinin davalıdan faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi ve ekleri davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine karşın, davalı tarafından davaya karşı herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; davacının meşru hamili olduğunu iddia ettiği, keşidecisi ... olan, ... ... ... ... Şubesi’ne ait, ...-... çek seri numaralı, 31/08/2018 keşide tarihli, 15.000,00-TL. meblağlı çekin 6102 sayılı TTK.’nun 758. maddesine göre istirdatına yönelik olarak açılmış, ayrnı zamanda davacının davalı tarafa dava konusu çekten dolayı borçlu bulunmadığının tespiti talebini de içeren çek istirdatı davasıdır.
Davacı taraf delil olarak; banka kayıtları, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı zayi nedeniyle çek iptali dava dosyası, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası, ciranta kayıt ve beyanları, yemin ikamesi ile diğer yasal delillere dayanmıştır. Davalı taraf ise herhangi bir delil bildirmemiştir.
Mahkememizce .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası celbedilerek dosyamız içerisine alınmıştır.
Mahkememizce .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinden; dosya alacaklısının ... olduğu, dosya borçlularının ise ..., ... San. ve Tic. Ltd. Şti., ... ve ... olduğu, takip dayanağı belgenin ise mahkememiz dosyasına da konu olan ... ... ... ... Şubesi'nin ...-... çek seri numaralı, 31/08/2018 keşide tarihli, keşidecisi ... olan 15.000,00-TL bedelli çek olduğu görülmüştür. Her ne kadar dava dilekçesinde aksine ifadeler yer alsa da, davacı ...'nun anılan icra takip dosyasının tarafı olmadığı anlaşılmıştır.
Dava konusu çekin keşidecisi olan ..., .... Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına hitaben el yazısı ile yazdığı 27/12/2018 tarihli dilekçesinde; dava ve takibe konu çeki “aldığı tekstil ürünlerine karşılılık olarak ...’na verdiğini” açıkça beyan etmiştir. Mahkememizce UYAP’tan re’sen temin edilen nüfus kayıt örneğinden ise dosya davacısı ... ile ...’in çeki verdiğini söylediği dava dışı ... T.C.Kimlik numaralı ...’nun kardeş oldukları anlaşılmıştır.
... T.C.Kimlik numaralı ...’nun 04/07/2018 tarihinde ... Polis Merkezi Amirliği’ne ... suç nolu dosyada verdiği ifadesinde ise aynen; “04/07/2018 günü saat 07.00 sularında işe gitmek maksadıyla ikametinden ayrıldığımda para cüzdanım pantolonumun arka cebindeydi, saat 09.00 sularında para almak için elimi pantolonumun cebine götürdüğümde cüzdanımı düşürdüğümü fark ettim, para cüzdanımda 250 TL. nakit para ile ... ... ... ... ... Şubesi’ne ait ...-... seri numaralı, 31/08/2018 ödeme tarihli, 15.000,00-TL. tutarlı, ... adına düzenlenen çek yaprağı ... vardı.” demek suretiyle dava konusu çeki kaybedenin kendisi olduğunu, dolayısıyla çekin zayi olmadan önceki son meşru hamili olduğunu açıkça beyan etmiştir.
Davalı vekili 20/01/2021 tarihli duruşmadaki beyanında; davacının dava konusu çekte hiçbir sıfatı bulunmadığını, çekte imzasının olmadığını, dava konusu çekte davacının kardeşi ...’nun imzasının bulunduğunu belirtmiştir.
Davacı asil ... ise aynı duruşmadaki ifadesinde; dava konusu çekte kendisinin imzasının olmadığını, çeki kardeşi ...’ndan yaptıkları ticaret karşılığından aldığını, kendisinin açtığı zayi nedeniyle çek iptali davasında .... ATM'ne teminat yatırdığını, bu teminatın icra takip dosyasını durduracağını düşündüğünü beyan etmiştir.
Çek istirdatı davalarında davacı taraf; çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlamak zorundadır.
İddia, savunma, dosyadaki tüm bilgi ve belgeler, tarafların karşılıklı beyanları ile dava dışı ...’nun davaya konu çeki zayi eden kişi olarak kollukta verdiği imzalı ifadesine göre; davacı ...’nun dava konusu çekte cirosunun bulunmadığı, .... Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takip dosyasında borçlu olarak da gösterilmediği, ayrıca dava dışı kardeşi ...’nun kolluktaki ifadesinden açıkça anlaşıldığı üzere çeki zayi edenin davacı olmadığı, dolayısıyla çekin son meşru hamilinin davacı değil kardeşi ... olduğu, davacının bunun aksine beyanlarına ise mahkememizce itibar edilmediği, tüm bu nedenlelre davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, 6100 sayılı HMK.’nun 114/1-d maddesi uyarınca dava ehliyetinin dava şartlarından olduğu, dava şartlarının ise yargılamanın her aşamasında mahkemece re’sen gözetilmesi gerektiği, nitekim Yargıtay 19. Hukuk Dairesi’nin 08/05/2012 tarihli, 2011/16053 E. ve 2012/7813 K. sayılı ilamının da bu doğrultuda olduğu anlaşılmakla aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
1-Davanın davacının aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine,
2-Alınması gereken 59,30-TL. karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 256,17-TL. harçtan mahsubu ile geriye kalan 196,87-TL. harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
Dair; HK.'nun 6723 sayılı Kanunla değişik Geçici 3. ve 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere bir başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar davacı asilin ve davalı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/01/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır