T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/660 Esas
KARAR NO:2021/831
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:05/12/2014
KARAR TARİHİ:08/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile 31/10/2012 tarihinde yayıncısı oldukları ... Haftalık ... dergisinin web sitesi projesini ve mobil uygulama projesini davalı tarafından yapılması konusunda anlaştıklarını, buna istinaden davalıya kesilen faturalara karşılık 31.240,00 TL ödeme yapıldığı, yine bu ödemelerin dışında dava tarafça ... icra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında banka hesaplarına konun haciz neticesinde 04/12/2014 tarihinde 14.155,62 TL olmak üzere toplam 5.395,62 TL ödeme yapıldığını, ancak buna rağmen davalı tarafın web sitesi ve mobil uygulamasının yapılması ve teslimi ediminin yerine getirilmediğini, bunun üzerine ihtar edildiği, ancak ihtara uyulmadığını tüm bu nedenlerle 45.395,62 TL nin 31.240,00 TL sinin ihtarnamenin tebliğ tarihi 22/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile 14.155,62 TL sinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; avalı ile yapılan sözleşme uyarınca sözleşmede ön görülen ödemelerin yapılması için davalıya fautraların kesildiği ve davalı tarafça gecikmeli olarak faturaların bir kısmının ödendiği, davacıya talep edilen şekilde hem web sitesi hem de mobil uygulamasının tasarım ve yazılımının yapılmaya başlandığı ve her iki projenin de ana hatlarını oluşturmuş olarak, davacıya bildirildiği, ancak bunların nihai hale getirilebilmesi için davacını gerekli alt yapıyı yanı tasarım yayınlanacağı web ve mobil posting alanları ile ... hesaplarını satın alması ve her iki tasarım ve yazılımın da tamamlanabilmesi için gerekli içeriği yanı ... dergisine ait logolar , ikonlar, karikatürler, çizimler, haberler ve bu gibi temin etmesi gerektiği ve yine oluşturulmuş tasarımlara davalının dinamik olarak güncellenebilen içerikleri yüklemesi örneğin, ... dergisinin son 3 senede yayınlanmış bütün sayılarına bağlı olduğu, ancak davacı tarafça bunların karşılanmadığı, yapılan ihtarlara rağmen eksikliklerin giderilmediği, bu nedenle eksikliğin davacıdan kaynaklandığı, kendi kusurlarının bulunmadığını, bu nedenle de davacı edimini yerine getirmemiş olması nedeniyle yükümlüklerinde olan web sitesi ve mobil uygulamanın kodlarının yazılması, tasarımının yapılması ve dinamik olarak güncellenebilen içeriklerin davacı tarafça yüklenmesini müteakip sitenin ve mobil aplikasyonun sorunsuz olarak çalışmasını temin edemediklerini, ancak buna rağmen her iki uygulamanın da teste açıldığını, buna istinaden hak edilen ücretler için faturalar kestiklerini, fatura bedellerini ödenmeyenler için icra takibi yaptıklarını, bunun için zaman zaman bir araya gelindiğini, ancak gerekli olan eksiklikler giderilmediğini, ancak kusurun davacıda olduğunu bu nedenle de davanın yersiz olduğunu ve reddi gerektiğini, zira edimlerini tam olarak yerine getirmemiş olsa bile %80-90 oranında yapılan gerçekleşmeler nedeniyle davacının sözleşmeden dönerek yapılan ödemelerin iadesinin talep etmesinin doğru olmadığını belirterek, reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Davacı taraf delil olarak; fatura, dekont, icra dosyası, noter ihtarnamesi, taraflar arasındaki yazışmalar, ticari defterler, tanık, bilirkişi, yemin vs. delillerine dayanmıştır. Davalı taraf delil olarak ; taraflar arasında yazışmalar, ihtarnameler, web sitesi ve mobil uygulama projelerinin tasarım ve yazılımlarının kayıtlı olduğu CD , anık, bilirkişi , yemin ve diğer yasal delillere dayanmıştır.
Davalı taraf delil olarak; taraflar arasındaki e-posta yazışmaları, ihtarnameler, web sitesi ve mobil uygulama projelerinin tasarım ve yazılımlarının kayıtlı olduğu CD, tanık, bilirkişi incelemesi, yemin vs. Delillere dayanmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Mahkememizin 16/06/2016 gün ve ... Esas - ... sayılı kararımız davacı vekilince temyiz edilmiş Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 26/11/2018 gün ve 2018/4295 Esas 2018/4665 Karar sayılı ilamı ile '' davalı yüklenici web sitenin tamamlanma oranına göre belirlenen 21.092,12 TL tutarındaki iş bedeline hak kazanmıştır. Mahkemenin davanın bu kısmına ilişkin reddi doğrudur, ancak iş bedeline hak kazanılabilmesi için web sitenin de yapılan kısmı itibariyle davacı iş sahibine tesliminin sağlanması gerekir. Öte yandan mobil uygulama kısmının iş sahibi yararına olmadığı tespit edildiğinden ve teslim de kanıtlanamadığından bu kısma yönelik iş sahibinin davasının kabulü ile ödenen bedelin iadesine karar verilmesi zorunludur. Mahkemece bu hususlar üzerine durulmadan hatalı değerlendirme ile davanın tümden reddedilmesi doğru olmamış, kararın açıklanan gerekçelerle bozulması uygun bulunmuştur.'' gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiş, davalı vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuş, Yargıtay 15.Hukuk Dairesinin 18/11/2019 tarih, 2019/662 Esas ve 2019/4621 Karar sayılı ilamı ile karar düzeltme isteminin reddine karar verildiği anlaşılmakla, bozma ilamına uyularak devam edilen yargılamada;
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinin iadesi istemine ilişkindir.
Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda yeniden değerlendirme yapılmak üzere dosya bilgisayar mühendisi ...'e tevdi edilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu raporunda: işbu dosya kapsamında belirtilen bilgi ve belgelerde yapılan teknik değerlendirmeler ve tespitler ışığında, Web sitesinin yaklaşık %95 oranında, mobil uygulamanın ise yaklaşık % 50 oranında yazılım geliştirme ile tamamlandığını, mobil uygulama için ... Store'dan veya başkaca bir sunucu alınsa dahi yazılımda eksik olması sebebiyle tesliminin geliştirilen kodlar ile mümkün olmadığını, Web Sitesinin %95 oranda tamamlanması sonrasında Web sunucusu teslimi ile birlikte tamamlanabileceği ve ayrıca sunucunun teslimi sonrasında bilgi girişi ile %100 tamamlanabileceğini, Web Sitesi için Davalı tarafın 31.06.2014 tarihinde sunucu talep ettiği ancak Davacı tarafında sunucu için fiyat teklifi almasının haricinde sunucunun tedariği konusunda başkaca bir işlem yapmadığına sunucunun tedarik edilememiş olması sebebiyle yazılımım fiili olarak teslim edilemediğinin tespit ve kanaati oluşmuş olduğuna dair rapor sunmuştur.
Mahkememizin 22/03/2021 tarihli celsesinde bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişi sunmuş olduğu ek raporunda: Davalı tarafın 11.03.2021 tarihli dilekçesinde, 11.12.2020 tarihli dilekçenin B maddesinin daha önce iletilen ek raporda hiç dikkate alınmadığı belirtmiştir. Bahsi geçen B maddesi ise aşağıda özet olarak ayrıca belirtilmiş olduğunu,
Web sitesi ve mobil aplikasyon üretim süreci sekiz ayrı iş ve hizmet sürecinden oluşmakta olup bu iş ve hizmetlerin çok büyük bir çoğunluğu davacıya teslim edilmiştir;1.Analiz, 2.Tasarım,3.Ara yüz Geliştirme,4.Veritabanı Modelleme, 5.Altyapı Geliştirme, 6.Test, 7.Kurulum, 8.Destek & Eğitim
Daha önce iletilen bilirkişi raporu ve bilirkişi ek raporunda bahsi geçen teknik konular üzerinde detaylı inceleme yapıldığı tespit edilmiş, ancak davalı tarafın dilekçesinde belirttiği hususları tekrar kök rapora sadık kalmak üzere değerlendirme yaparak incelenmiş ve işbu ek raporun hazırlanmış olduğunu,
Sekiz adımlı olan hizmetler için değerlendirme ayrı ayrı belirtilmiştir;
1-Analiz: Kök raporda değinildiği üzere yazılım projelerin en önemli ilk adımı analiz olmaktadır. Detaylı analiz sonrasında ancak program geliştirilmesi söz konusu olabilecektir. Bu kapsamda proje dokümanları içerisinde analize ilişkin sunulan bilgi ve belgeler açısından proje dokümanların oluşturulması, sayfa taslaklarının hazırlanması süreçlerinin tamamlandığı ve bu kapsamda geliştirmelerin büyük çoğunlukta tamamlandığı görülmüş olduğunu,
2.Ara yüz Geliştirme: Kök raporda detaylı ekran görüntüleri ile tespit edildiği üzere gerçekleşen proje özelinde geliştirmelerin tamamlandığı ve gerekli olan alanlar için iyileştirme çalışmalarının yapıldığının tespit edilmiş olduğunu,
3.Veri tabanı Modelleme: Programın çalışabilmesi için arka planda bir veri tabanı bulundurulması gerekliliği göz önüne alındığında ark planda bir veri tabanı olduğu tespiti kök raporda belirtildiği üzere yine sabit olacaktır. Ancak veri tabanı modellemesi için haricen bir çalışma yapılıp yapılmadığı konusunda bir tespit yapılamamış olduğunu,
4.Altyapı Geliştirme: Bahsi geçen program detayları incelendiğinde kök raporda detaylıca belirtildiği üzere ... alt yapısı kullandığı tespit edilmiştir. Ancak projenin paket uygulama ile hazır temanın teslimi olmadığını kök rapoarda belirtilmiş olmasına karşın yapılan yerinde keşif tespitlerinde de uygulama alt yapısınn tamamlandığı (backend) başka bir ifade ile alt yapı geliştirme işlemlerinin tamamlandığı ve uygulamanın tamamen özelleştirme ile yenilendiği tespit edilmiş olduğunu,
5.Test: Programların geliştirilmesi sonrasında en önemli alanlardan bir tanesinin Test platformu olduğu bilinmektedir. Bu sebeple ürün geliştirmede eksiklerin tespiti, performans iyileştirmesi, görsel iyileştirme vb. konulardaki taleplerin sonuçlanabilmesi amacıyla Test süreçlerinin sağlıklı ilerlemesi gerekmektedir. Bu kapsamda kök raporda belirtildiği üzere ürün ara yüzlerinin yüksek oranda tamamlanmış olması sebebiyle ürünün test süreçlerine açıldığını kabul etmenin uygun olacağı kanaati oluşmuştur. Ancak bunun haricinde test süreçlerine ilişkin dava dosyası içerisinde haricen bir test süreci dokümanı tespit edilememiş olduğunu,
6.Kurulum: Kök raporda belirtildiği üzere geliştirilen yazılımı teslimi için bir sunucu bulunmaması sebebiyle ürünün kurulumuna ilişkin detaylı tespit yapılamamıştır. Ancak geliştirmenin lokal bilgisayarlarda kurulu olmuş olması kurulum adımının tamamlandığı kanaatine varılmış olduğunu,
7.Destek & Eğitim: Yapılan keşif ve işbu dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgeler incelendiğinde tarafların birbirine ürün kullanımı konusunda destek olduğu tespit edilmiştir. Ancak eğitim verildiğine ilişkin herhangi bir tespit yapılamamış olduğunu,
Davalının dilekçesinde belirtilen diğer hususların ise hukuki nitelikle olması sebebiyle hukuk bilirkişisi tarafından bu taleplerin değerlendirilmesinin daha uygun olacağına dair ek rapor sunmuştur.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, bozma ilamı, bilirkişi kök ve ek raporları dosyamızda bulunan tüm bilgi ve belgelerle bir arada değerlendirildiğinde; bozma öncesi ve sonrası alınan bilirkişi kök ve ek raporlarının dosyamız kapsamı ile uyumlu ve denetime elverişli olması nedeniyle işbu raporlar ve Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda; Web sitesinin yaklaşık %95 oranında, mobil uygulamanın ise yaklaşık % 50 oranında yazılım geliştirme ile tamamlandığı, mobil uygulama için ... Store'dan veya başkaca bir sunucu alınsa dahi yazılımda eksik olması sebebiyle tesliminin geliştirilen kodlar ile mümkün olmadığını, Web Sitesinin %95 oranda tamamlanması sonrasında Web sunucusu teslimi ile birlikte tamamlanabileceği ve ayrıca sunucunun teslimi sonrasında bilgi girişi ile %100 tamamlanabileceğini, Web Sitesi için Davalı tarafın 31.06.2014 tarihinde sunucu talep ettiği, ancak davacı tarafında sunucu için fiyat teklifi almasının haricinde sunucunun tedariği konusunda başkaca bir işlem yapmadığı, sunucunun tedarik edilememiş olması sebebiyle yazılımın fiili olarak teslim edilemediğinin anlaşıldığı, davalının Web sitesi yönünden işin % 95'lik kısmını tamamlayıp davacıdan sunucu talep ettiği, ancak davacının herhangi bir işlem yapmaması nedeniyle Web sitesinin teslimini sağlayamadığı, bu bağlamda Web sitesinin tamamlanmasına rağmen davacının sunucu tedarik etmemesinde davalıya yüklenebilecek kusurun söz konusu olmadığı, Web sitesinin tamamlanma oranı itibariyle tesliminin iş sahibi yararına olduğu, davalının Web sitesi yönünden hizmet karşılığı 21.092,12 TL'ye hak kazandığı, mobil uygulama hizmeti yönünden davalının hizmeti % 50 oranında yerine getirdiği, yazılımda eksik olması sebebiyle mobil uygulamanın tesliminin geliştirilen kodlar ile mümkün olmadığı, mobil uygulama hizmetinin iş sahibi yararına olmadığı kanaatine varılmakla, mobil uygulama hizmeti yönünden davalının ücrete hak kazanamadığı anlaşılmakla Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda davanın, mobil uygulama ücretine ilişkin olan kısmı yönünden kısmen kabulü ile 24.303,50 TL'nin ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 22/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Web sitesi hizmeti karşılığı olan 21.092,12 TL yönünden istemin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelere binaen;
DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
1-24.303,50 TL'nin 22/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gerekli 1.660,17-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 775,25-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 884,92-TL 'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 775,25-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 25,20-TL başvuru harcı, 3,80-TL vekalet harcı ve 1.731,00-TL tebligat/posta/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 1.760,00-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak hesap olunan 942,25-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 4,10-TL vekalet pulu ve 327,00-TL tebligat/posta masrafı olmak üzere toplam 331,10-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak hesap olunan 153,83-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesi nezdinde temyiz yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup ana hatları ile anlatıldı. 08/11/2021
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı