T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/95 Esas
KARAR NO:2021/439
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:07/04/2014
KARAR TARİHİ:09/06/2021
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN
... ESAS SAYILI DOSYASINDA;
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:07/04/2014
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının (Asıl ve Birleşen) yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili asıl davadaki dava dilekçesinde özetle; davacıların murisi ...'ın 03/10/2010 tarihinde ZMMS (Trafik Sigortası) poliçesi bulunmayan sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile ... ... mevkiinde kendi kusuru ile dava dışı ...’in sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonete çarpması sonucunda çift taraflı, maddi hasarlı, yaralanmalı ve ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, anılan kaza sonucu davacıların murisi ...'ın vefat ettiğini, geriye mirasçı olarak davacıların (eşi ve oğlu) kaldığını, kendi kusuru ile vefat eden muris sürücü ve işletenin mirasçılarına sigorta şirketleri ve davalı ... Hesabı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak destekten yoksun kalma tazminatı ödemediğini, ancak içtihat ve uygulamada davacıların ölenin salt mirasçısı sıfatı ile değil destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatı ile huzurdaki dava açtıklarını, ölüm nedeni ile doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksun kalma zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağını, anılan nedenlerle şimdilik davacı eş ... için 3.000,00-TL. ve çocuk ... için 2.000,00-TL. olmak üzere toplam 5.000,00-TL. tazminatın olay tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacılar vekili daha sonradan dosyaya sunduğu 21/08/2015 havale tarihli dilekçesi ile davasını ıslah ederek; talebini davacı ... için 142.270,62-TL.’ye, davacı ... için 27.729,38-TL.’ye yükseltmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile ... plakalı motosiklette yolcu olarak seyahat eden ...'in aynı olay sonucu ölümü dolayısı ile destekten yoksun kalma tazminatı davası açıldığını, bu nedenle her iki dosyanın HMK.’nun 166. maddesi uyarınca birleştirilmesine karar verilmesi gerektiğini, yine dava konusu kazanın 03/10/2010 tarihinde meydana geldiğini, huzurdaki davanın zamanaşımına uğradığını, davaya konu trafik kazasının davacıların murisi motosiklet sürücüsünün kusuru sonucunda meydana geldiğini, bu nedenle davalı kurum aleyhine hüküm kurulmaması gerektiğini belirterek ve dilekçesinde açıkladığı diğer nedenlerle; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan vekili ise cevap dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu kazadan dolayı sorumluluğunun bulunmadığını ve müvekkili nezdinde herhangi bir poliçeye de rastlanılmadığını bildirilmiştir.
Mahkememiz dosyası ile birleştirilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyasında davacı ...’in vekili ise dava dilekçesinde özetle; 03/10/2010 tarihinde ZMMS (Trafik Sigortası) poliçesi bulunmayan ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile ... ... mevkinde kendi kusuru ile ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonete çarpması sonucu çift taraflı, maddi hasarlı, yaralanmalı ve ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucu ... plakalı motosiklette yolcu olarak bulunan müvekkilinin murisi ...'in vefat ettiğini, Yüksek Yargıtay ve öğretide kabul edildiği üzere anne ve babanın her zaman çocuklarının desteğine muhtaç olduğunu, bu desteğin maddi ve manevi olduğunu, kaza yaptığı sırada 22 yaşında olan muris ...’ın elektrikçi olarak çalıştığını, günlük 55.00-TL. gelirinin olduğunu, davacı müvekkilinin oğlunun ölümü ile birlikte ekonomik yönden büyük sıkıntı içine düştüğünü belirterek, fazlaya ilişkin her tür dava ve talep haklarını da saklı tutarak şimdilik davacı baba ... için 5.000,00-TL. destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen dosya davacısı ... vekili daha sonra sunduğu ıslah dilekçesi ile talebini 24.755,58-TL. arttırarak 29.755,58-TL.’ye yükseltmiş, artırılan bedel üzerinden hesaplanan harcı mahkeme veznesine yatırmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Asıl ve birleşen dava; 03/10/2010 tarihinde meydana gelen ölümlü trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı taraf asıl ve birleşen davalarda delil olarak; kaza tespit tutanağı, ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı ceza davası dosyası, ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyası kapsamında aldırılan kusur bilirkişi raporu, fezleke, iddianame, ifade tutanakları, defin ruhsatları, nüfus kayıt örnekleri, araç ruhsat fotokopileri, gelir durum belgeleri, emsal ücret araştırması, aktüerya hesap raporu, emsal Yargıtay kararları ve diğer her türlü yasal delile dayanmışlardır. Davalı taraf ise asıl ve birleşen davalarda delil olarak; ... Hesabı Yönetmeliği, emsal Yargıtay içtihatları ile emsal mahkeme kararları ve diğer her türlü yasal delile dayanmıştır.
Mahkememizce Yargıtay bozması öncesinde yapılan yargılama sonucunda verilen 05/11/2015 tarihli, ... E. ve ... K. sayılı kararda özetle; asıl davanın kabulü ile davacılardan ... için 145.270,62-TL, davacılardan ... için 29.729,38-TL. olmak üzere toplam 175.000,00-TL. tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine; birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyasında açılan davanın da kabulü ile 29.755,58-TL. tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce asıl ve birleşen dava yönünden verilen bu karar, davalı ... Hesabı vekili tarafından temyiz edilmiş, bunun üzerine dosya temyizen incelenmek üzere Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’ne gönderilmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 18/12/2018 tarihli, 2016/1428 E. ve 2018/12320 K. sayılı ilamında; “...Somut olayda, kazaya neden olan ... plakalı vasıta, dosya içerisinde yer alan kaza tespit tutanağında 1998 ... marka motorlu bisiklet olarak geçmektedir. Dosya kapsamından aracın trafik sigortası yaptırması zorunlu bir araç olup olmadığı anlaşılamamaktadır. O halde mahkemece araç üzerinde gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılmak sureti ile aracın cinsi, modeli, silindir hacmi, trafik sigortası yaptırması zorunlu araçlardan olup olmadığı belirlenerek, trafik sigortası yapılması zorunlu araçlardan olmadığının anlaşılması halinde davacıların davalı ... Hesabı'ndan talep hakkının bulunmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir...” denilmek suretiyle mahkememiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce 11/06/2019 tarihli duruşmada; usul ve yasaya uygun Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 18/12/2018 tarihli; 2016/1428 E. ve 2018/12320 K. sayılı bozma ilamına uyularak, ... Trafik Tescil Şube Müdürlüğü’ne müzekkere yazılmasına ve dava konusu ... plakalı ... marka motorlu bisikletin ilk tescil tarihinden itibaren alındığı tarihteki fatura ve belgeler de eklenmek suretiyle trafik tescil dosyasındaki tüm evrakların eksiksiz olarak birer suretlerinin istenilmesine karar verilmiştir.
... Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından müzekkereye verilen 10/09/2019 tarihli cevabi yazı ekinde dava konusu ... plakalı ... marka araca ait tescil işlem evrakları (işlem dosyası ile müracat formu) gönderilmiştir. Ayrıca aracın hurdaya çıkmış olduğu ve tescil dosyasının da imha edilmiş olduğu mahkememize bildirilmiştir.
Mahkememizce 27/11/2019 tarihli duruşmada Tramer'e (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’ne) müzekkere yazılarak; ... plakalı, ... şasi numaralı, ... motor numaralı motosikletin kaza tarihi olan 03/10/2010 tarihini kapsar şekilde herhangi bir sigorta şirketinden ZMMS sigortasının bulunup bulunmadığı, var ise buna ilişkin sistemlerindeki tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenmiştir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından 05/12/2019 tarihinde verilen cevapta; ilgi yazıda belirtilen aracın şasi numarası bilgisi kullanılarak yapılan sistem sorgulamasında 03/10/2010 tarihini kapsayan ZMMS (trafik sigortası) poliçesi bilgisinin bulunamadığı bildirilmiştir.
Dava konusu ... plakalı aracın hurdaya çıkmış olduğunun anlaşılması ve böylece araç üzerinde teknik yönden bilirkişi incelemesi yaptırılmasının fiilen mümkün olmaması nedenleriyle, Yargıtay bozması sonrası dosyaya gelen bilgi ve belgeler incelenmek suretiyle rapor düzenlenmesi için dosya sigorta uzmanı bilirkişi ...’ya tevdi edilmiştir. Sigorta uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenerek 20/02/2020 tarihinde dosyaya sunulan ön raporda özetle; dosyada davaya konu aracın motor hacmini gösteren ruhsat, tescil belgesi veya araca ait fatura gibi bir bilgi bulunmadığından herhangi bir değerlendirme yapılamadığı bildirilmiştir.
Bunun üzerine mahkememizce önce ... Trafik Tescil Şube Müdürlüğü’ne, sonra ... İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne ayrı ayrı müzekkere yazılarak davaya konu ... plakalı motosikletin motor hacminin araştırılarak bu hususta mahkememize bilgi verilmesi istenmiştir.
... İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından 21/07/2020 tarihinde müzekkereye cevap verilmiş, verilen cevapta özetle; dava konusu ... plakalı aracın 02/06/1998 tarihinde 1998 model ... marka 49 cc silindir motor hacmindeki motorlu bisiklet olarak tescil edildiği, daha sonra aynı araca 23/08/2011 tarihinde sahibinin müracaatı üzerine “hurda işlemi” uygulandığı ve böylece aracın hurdaya çıkarılmış olduğu bildirilmiştir. Buna ilişkin ... çıktısı da yazı ekinde mahkememize gönderilmiştir. Mahkememizce 17/02/2021 tarihli duruşmada dosyanın kök raporu düzenleyen bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi tarafından düzenlenerek 10/03/2021 tarihinde dosyaya sunulan ek raporda ise özetle; Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından dosyaya sunulan 05/12/2019 tarihli yazıya göre davaya konu araçta kaza tarihi itibariyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesine (trafik sigorta poliçesine) rastlanmadığının bildirildiği, dosyaya sunulan ... Kaymakamlığı'nın 21/07/2020 tarihli yazısı incelendiğinde ilgi sayılı yazıya istinaden yapılan ... sistemi araştırmasında ... plakanın 02/06/1988 tarihinde 1988 model ... marka 49 cc motorlu bisiklete tescil olduğu ve aynı araca 23/08/2011 tarihinde sahibinin müracaatı ile hurda işleminin yapıldığının tespit edildiği, trafik sigortası yaptırması zorunlu araçlar incelendiğinde kaza tarihi itibariyle teminat altına alınan araç türleri arasında motorlu bisikletlerin yer almadığı, yine KTK.'nun 3. maddesinde motorlu bisikletin silindir hacmi 50 cc'yi geçmeyen içten patlamalı motorla donatılmış ve imal hızı saatte 50 km'den az olan bisiklet olarak tanımlandığı, aynı kanunun 103. maddesi incelendiğinde "Motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğu genel hükümlere tabidir" hükmünün yer aldığı, Genel Şartlar’ın Teminat Dışı Haller Başlıklı A.6 başlığında yer alan "ı" bendi incelendiğinde de motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararların teminat dışı bırakılmış olduğu, dosyaya sunulan evraklar incelendiğinde kazaya karışan motorlu bisikletin mevzuat gereği 50 cc’nin altında (49 cc) silindir hacmine sahip olduğu, KTK.’nun103. maddesine göre davaya konu araç 50 cc’nin altında (49 cc) silindir hacmine sahip olduğundan genel hükümlere tabi olduğu ve davalı ... Hesabı’nın tazminat sorumluluğunun bulunmadığı şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Ek bilirkişi raporu dosya taraflarına ve ihbar olunana tebliğ edilmiş, davacılar vekili tarafından 26/03/2021 tarihli dilekçe ile ek rapora itiraz edilerek dosyanın yeniden incelenmek üzere sigorta hukukçusu başka bir bilirkişiye tevdi edilmesi talep edilmiştir. Ek rapora karşı davalı ... Hesabı vekili tarafından ise 26/03/2021 tarihli dilekçe ile yazılı beyanda bulunulmuş ve davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Mahkememizce 09/06/2021 tarihli duruşmada; dosyada alınan bilirkişi kök ve ek raporlarının yargısal denetime uygun, hüküm kurmaya elverişli, uyuşmazlığı çözmeye yeterli ve davaya konu ... plakalı motorlu bisiklete ilişkin dosyaya gelen tüm bilgi ve belgelerle uyumlu olduğu kanaatine varılarak davacı vekilinin sigorta hukukçusu yeni bir bilirkişiden rapor alınması yönündeki talebinin reddine karar verilmiştir.
2918 sayılı Karayolu Trafik Kanunu’nun (KTK’nun) 91. maddesinde; “İşletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” denmektedir. Buna göre, motorlu araç işletenlerin zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) yaptırmaları zorunludur.
... Hesabı; 14 Haziran 2007 tarih, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesiyle Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri bünyesinde kurulmuştur. Kamusal nitelikte olan ve ayrı bir tüzel kişiliği bulunan ... Hesabı’nın yasal çerçevesi ise 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14. maddesi ve ... Hesabı Yönetmeliği’nde çizilmiştir.
... Hesabı Yönetmeliği’nin 9. maddesinde ise trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için ... Hesabı’na başvurulabileceği belirtilmiştir.
... Hesabı'na başvurulabilecek hallere ilişkin olarak, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesinde "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar" düzenlemesine yer verilmiş; aynı mahiyetteki düzenleme, ... Hesabı Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesinde de yer almıştır.
Bu düzenlemelere göre; trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle ... Hesabı'na husumet yöneltilebilmesi için, bedensel zarara yol açan aracın kaza tarihi itibariyle zorunlu sigortasının yapılmamış olması gerekmektedir. Yani ... Hesabı Yönetmeliği’nin 9. maddesine göre ... Hesabı, trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu zararları teminat altına almaktadır.
Motorlu bisikletin tanımının yapıldığı 2918 sayılı KTK'nin 3. maddesinde motorlu bisiklet: silindir hacmi 50 cc'yi geçmeyen içten patlamalı motorla donatılmış ve imal hızı saatte 50 km’den az olan bisiklet olarak tanımlanmıştır. 2918 Sayılı KTK'nun 103. maddesinde ise; motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi bulunduğu öngörülmüştür.
İddia, savunma, dosyaya gelen müzekkere cevapları, ... plakalı araca ait trafik tescil kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; asıl ve birleşen davada davacılarca davalı ... Hesabı'na kazaya sebebiyet veren ve silindir hacmi 50 cc’nin altında olan ... plakalı motorlu bisikletin ZMMS (trafik) sigortasının bulunmaması nedeniyle husumet yöneltilmiş olduğu, mahkememizce bozma sonrasında dava konusu aracın ZMMS yaptırılması zorunlu motorlu araçlardan olup olmadığı hususunun araştırıldığı, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından dosyaya gönderilen bilgi ve belgelere göre dava konusu ... plakalı ... model ... marka aracın 02/06/1998 tarihinde 49 cc silindir motor hacminde bir motorlu bisiklet olarak tescil edildiği, ancak daha sonra 23/08/2011 tarihinde sahibinin müracaatı üzerine araca “hurda işlemi” uygulandığı ve aracın hurdaya çıkarıldığı, bu nedenle fiilen ortada olmayan bir araç üzerinde teknik yönden bilirkişi incelemesi yaptırılmasının bu aşamada mümkün olmadığı, davaya konu ... plakalı motorlu bisikletin silindir hacminin 50 cc’nin altında kaldığı gözetildiğinde aracın KTK.'nun 3. maddesindeki tanıma uyan “50 cc ve üzeri motor silindir hacmine sahip motosiklet” vasfında olmadığı, 50 cc silindir hacmini geçmeyen içten patlamalı motorla donatılmış ve imal hızı 50 km’den az olan motorlu bisikletlerin ise ZMMS (zorunlu trafik) sigortası yaptırma zorunluluğu bulunmadığı, dolayısıyla somut olayda silindir hacmi 50 cc’nin altında kalan dava konusu ... plakalı motorlu bisikletin sebebiyet verdiği zararlar bakımından davalı ... Hesabı’nın herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, sonuç olarak davacıların davalı ... Hesabı'ndan destekten yoksun kalma tazminatı talep etme haklarının bulunmadığı anlaşılmakla asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine dair aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Gerekçede açıklandığı üzere;
1-Asıl davanın reddine,
2-Birleşen (.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas) davanın da reddine,
-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
3-Alınması gerekli 59,30-TL karar ve ilam harcının 622,91-TL peşin harç ve ıslah harcından mahsubu ile geriye kalan 563,61-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
4-Mahkememizce düzenlenen 19/01/2016 tarihli, ... Esas, ... harç numaralı harç tahsil müzekkeresi ile davalıdan tahsili için yazılan harç tahsil müzekkeremizin işbu karar kesinleştiğinde ve talep halinde işlemsiz iadesinin istenilmesine, tahsil edilmiş olması durumunda ve talep halinde iadesi için Maliye'ye müzekkere yazılmasına,
5-Davalı vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınıp davalıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan 8,50-TL vekalet harcı, 6,00-TL vekalet pulu, 142,40-TL posta masrafı olmak üzere toplam 156,90-TL yargılama giderinin davacılardan alınıp davalıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avanslarından geriye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;
8-Alınması gerekli 59,30-TL karar ve ilam harcının, 109,75-TL peşin harç ve ıslah harcından mahsubu ile geriye kalan 50,45-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı ...'e iadesine,
9-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
10-Mahkememizce düzenlenen 19/01/2016 tarihli, ... Esas sayılı ... harç numaralı harç tahsil müzekkeresi ile davalıdan tahsili istenilen 2.032,60-TL tahsil edilmiş ise işbu karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine, tahsil edilmemiş ise harç tahsil müzekkeresinin işlemsiz iadesinin istenilmesine,
Dair; dosya daha önce Yargıtay denetiminden geçmiş olduğundan, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar davacılar vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, ihbar olunanların yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/06/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır