T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/470 Esas
KARAR NO:2022/222
DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:14/09/2020
KARAR TARİHİ:07/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ...Şubesi 29.08.2020 keşide tarihli ... çek nolu 60.000.00 TL meblağlı çek ile ...Şubesi 04.08.2020 keşide tarihli ... çek nolu 32.000.00TL miktarlı çekin müvekkili tarafından ... İç ve Dış Tic.A.Ş. lehine keşide edilmiş olduğunu, müvekkilinin çekleri lehdara yollamak üzere ... ... Şubesi'ne ... gönderi numarası ile teslim etmiş, çekler ... ilindeki ... Kargo ... Şubesi'nden 16.07.2020 tarihinde dağıtıma çıkmış, dağıtım yapılan çantanın ... Kargo elemanlarının beyanına göre kimliği belirlenemeyen şahıslar tarafından çalındığını, müvekkili tarafından ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma numaralı dosya ile. çeklerin çalındığı bildirilerek suç duyurusunda bulunulmuş, çeklerin çalındığının lehdara da bildirilmiş olduğunu, lehdar ... tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. sayılı dosyası ile çek iptali davası açılmış, mahkemece ödemeden men kararı verilmiş, 32.000.00-TL meblağlı çekin bankaya ibraz edilmesi üzerine banka tarafından, ödeme yasağı kararı nedeniyle işlem yapılamadığı çekin arkasına şerh edilmiş, bunun üzerine çekin son hamili ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi...D.İş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı alarak bu karara istinaden icra takibi başlatmış ve ... 7. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus ödeme emrini borçlulara göndermiş olduğunu, çekin çalınmasının ardından ...'e ait olmayan, sahte kaşe ve sahte imza ile ciro edilmiş, .... ... 16. İcra Hukuk Mahkemesi... E. sayılı dosyası ile sahte kaşe ve sahte imzaya itiraz etmiş olduğunu, davanın derdest olduğunu, taraflarınca yetkiye, borca ve icra takibine ... 16. İcra Hukuk Mahk. 2020/... E. sayılı dosyası ile itiraz edilmiş olup davanın halen derdest olduğunu, taraflarınca cirantalara karşı ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açılmış olup davanın halen derdest olduğunu, aynı şekilde, dava konusu çekin de ...'e ait olmayan bir imza ile ciro edilmiş, çekte sırasıyla ..., ... ve ... Ltd.'ın ciroları yer almış, çekin ... Ltd. tarafından ... Bankası ... ... Şubesine sunulmuş olup banka tarafından ödeme yasağı kararı nedeniyle işlem yapılamadığı çekin arkasına şerh edilmiş, bunun üzerine ... Ltd. ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı alarak bu kararı ... 21. İcra Müdürlüğü .../... E. sayılı dosyasında işleme konmuş, müvekkilinin işyerine hacze gelindiğinde dosyadan haberdar olmuş, ayrıca araçları üzerine konan hacizleri öğrenmiş, işyerinde muhafaza yapılmış, bozulması muhtemel emtialar muhafaza altına alınmış, davacının davalılara işbu çekten dolayı borcu bulunmadığının tespitini, çekin iadesini, davalıların en az %20 kötüniyet tazminatı ödemelerini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Ürünleri San. Ve Tic. Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu cironun müvekkiline ait bulunmamakta olduğunu, zira müvekkilinin kaşesinin çalınması veyahut taklit edilmesi nedeni ile birçok kez bu şekilde olaylar yaşanmış ve şikayetçi olduklarını, müvekkiline ait olduğu iddia edilen ciro sahte olarak oluşturulmuş, müvekkilinin söz konusu çek karşılığında her hangi bir mal satma, alma yada borç ödeme gibi bir işlem yapmamış, gerektiği takdirde ticari defterleri incelenerek böyle bir kaydın olmadığının tespit edileceğini, müvekkili şirketin 31.12.2018 tarihinden itibaren pasif durumda olduğunu, her hangi bir ticari faaliyette olmadığını, müvekkilinin bu şekilde bir çok olay yaşamış olması nedeni ile sahtecilik ve dolandırıcılığın tespiti amacı ile şikayette bulunmuş, söz konusu şikayet kapsamında Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ... esas sayılı dosyasında soruşturma devam etmekte olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalılar davaya cevap vermemiş, duruşmalara da katılmamıştırlar.
DELİLLER:
Davacı taraf delil olarak; ... 7. İcra Müd. ... esas sayılı dosyası, çek fotokopisi, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ...esas sayılı dosyası, ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi...D.İş sayılı dosyası, ... kargo çalışanının karakol ifadesi ve kargo firmasının kayıp bildirimi, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma dosyası, ... 16. İcra Hukuk Mahkemesi... esas sayılı dosyası, indeks Risk Raporları Listesi, 29.07.2020 tarihli çek raporu, çeki sorgulayan kişilerin bilgisi, ... 16. İcra Hukuk Mahk. 2020/644 esas sayılı dosyası, ... 4. Asliye Ticaret Mahk.... esas sayılı dosyası, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyası, tarafların ticari defter kayıtları, banka kayıtları, emsal Yargıtay kararları, bilirkişi incelemesi, tanık vs. delillere dayanmıştır.
Dosyanın teknik bilgi ve bilirkişi incelemesi gerektirmesi nedeniyle, Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinden ... Talimat numarasıyla SMMM bilirkişisi ... sunmuş olduğu raporunda: Davacı ...’in 2017-2018-2019-2020 yılı ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; davacı ... şahıs işletmesinin 2017 yılında İşletme defteri mükellefi
olduğu tespit edilmiş, 2017 yılına ait işletme defterinin sunulamamış olduğunu, incelemeleri neticesinde, mali müşavirin muhasebe kayıtlarından yapılmış, incelenen muhasebe kayıtlarına göre; 2017 yılında davacı ile davalılar arasında Ticari ilişki bulunmadığını, davacı ile çek lehdarı olan ... şirketi ile Ticaret başlangıcı 02.05.2017 tarihi olduğu tespit edilmiş, dava tarihinden sonra da Ticari alışverişleri devam etmiş olduğunu, davacı ...’in 2018-2019-2020 Yılı Ticari defterleri kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları süresi çerisinde yapılmış olup HMK.222.maddesine göre sahibi lehine delil vasfına sahip olduğunu belirtmiştir.
2018-2019-2020 yılı incelenen Ticari defterlere göre; davacı ile davalılar arasında Ticari ilişki bulunmamakta olduğunu, 2018 -2019-2020 yılında , davacı ile Çek Lehdarı olan ... A.Ş. ile aralarında ticari alışveriş bulunduğu tespit edilmiş, davaya konu çekler cari hesap borcu karşılığı olarak, Çek lehdarı olan ... A.Ş. ye verildiğinin tespit edilmiş olduğuna dair rapor sunulmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, çek keşidecisi tarafından lehtar cirosundaki imzanın sahte olmasına dayanılarak lehtar dışındaki cirantalara karşı açılmış menfi tespit ve çek istirdadı istemlerine ilişkindir.
Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2016/15082 esas, 2018/373 karar sayılı içtihadında;
''Dava, bono keşidecisi tarafından lehtar ve 1. ciranta imzasının sahte olmasına dayanılarak hamile karşı açılmış bir menfi tespit davasıdır. Mahkemece lehtar ve 1. ciranta imzasının sahteliği hakkında icra hukuk mahkemesinde alınan bilirkişi raporuna dayanılması yanlış ise de, mahkemenin kendisinin yaptıracağı bilirkişi incelemesi ile lehtar ve 1.ciranta imzasının sahteliğinin saptanması halinde de bu olgu sonuca etkili değildir. Zira keşideci ciro imzasının sahteliğini senet lehtarına karşı ileri süremez. TTK'nın 677. maddesinde düzenlenen imzaların istiklali prensibine göre çek üzerindeki imzaların geçersizliği diğer imzaların geçerliliğini etkilemez.Bu nedenle davanın reddi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi doğru olmamış yerel mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.'' şeklinde tespitler yer almaktadır.
Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2016/15355 esas, 2018/560 karar sayılı içtihadında;
''Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacının imzasını inkar etmediği çekin keşidecisi olduğu, dava dışı ... Ltd.Şt’nin cirosunun sahte olması halinde sadece bu şirketin borçtan kurtulacağı, davalının çeki şeklen düzgün, ciro silsilesine güvenerek iktisap ettiği, dava dışı ...'in cirosunun sahte olup olmadığını bilmediği, bilmesinin de beklenemeyeceği, davacının imzaların istiklali gereğince çekte keşideci olarak attığı imzadan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş,hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 12/02/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.'' şeklindeki tespitlere yer verilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, talep konusu 60.000,00 TL bedelli çek, yukarıda ayrıntıları verilen içtihatlar ile dosyamızda bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Dava konusu 60.000,00 TL bedelli çekin keşidecisi olan davacı tarafından, lehtar cirosundaki imzanın sahte olduğu iddiası ile lehtar dışındaki diğer cirantalara karşı borçlu olmadığının tespiti ve çekin istirdadı istemleri ile işbu davanın açıldığı,
Çek keşidecisi olan davacının imzasını inkar etmediği, çeki keşide etmekle borç altına girdiği, imza sahteliğinin yalnızca imza sahibini borçtan kurtaracağı, çek keşide edildikten sonra keşidecinin lehtar ya da herhangi bir ciranta imzasının sahteliği iddiasını ileri süremeyeceği, yukarıda zikredilen içtihatlar da nazara alındığında imzaların istiklali prensibine göre çek üzerindeki imzaların geçersizliğinin diğer imzaların geçerliliğini etkilemediği, TTK'nin 792.maddesi uyarınca davalıların ancak iktisabında kötü niyetli ya da ağır kusurlu iseler çeki geri vermekle yükümlü oldukları, davalıların çeki şeklen düzgün ciro silsilesine güvenerek iktisap ettikleri, lehtar cirosunun sahte olup olmadığının bilmedikleri ve sahte olup olmadığını araştırma gibi bir yükümlülüklerinin bulunmadığı, bu bağlamda keşideci olan davacının çek nedeniyle sorumluluğunun devam ettiği nazara alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelere binaen;
1-Davanın reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli olan 80,70-TL maktu karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 1.037,55-TL peşin harçdan mahsubu ile bakiye 956,85-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı ... San. Tic. Ltd.Şti vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 8.698,15-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-Davacı tarafça yatırılan ve harcanmayan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı .......Ltd.Şti vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup ana hatları ile anlatıldı.07/03/2022
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı