T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/497 Esas
KARAR NO:2024/201
DAVA:Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/09/2020
KARAR TARİHİ:19/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil şirket ile davalı arasında Özel Güvenlik Hizmeti verilmesine ilişkin 1 yıl süreli protokol imzalandığını, sözleşme uyarınca müvekkil şirket 22.11.2018 - 21.11.2019 tarihleri arasında özel güvenlik işini yürütme yükümlülüğünü üstlendiğini, davalı ise bu hizmet karşılığı bedel ödemeyi ve .... Hiz. Ltd. Şti.' nin hizmeti yerine getirirken yapacağı tüm masrafları karşılamayı taahhüt edildiğini, müvekkil yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini ancak davalılar .... Noterliği'nin 08.05.2019 tarih ve ... Yevmiye numaralı ihtarnamesiyle sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, davalı tarafından hiçbir sebep gösterilmeksizin sözleşme feshedilmiş olup bu sebeple huzurdaki davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, müvekkil sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini ancak davalı tarafından hiçbir gerekçe göstermeksizin, noter vasıtasıyla elden tebliğ yapılarak sözleşme bir günde feshedildiğini, davalı fesih ihtarında şirket iradesinin, müvekkil şirket ile olan ilişkiyi sonlandırmak yönünde olduğu belirtmiş olup başkaca hiçbir gerekçe sunmadığını, davalının sözleşmeyi fesihinin haklı sebebe dayanmadığı, keyfi nitelikte olduğunun ortada olduğunu, davalının dürüstlük kuralına aykırı hareket ettiğinin de açık olduğunu, bunun da ötesinde herhangi bir sebebe dayanmayan fesih işleminden dolayı müvekkil şirketin zarar gördüğü izahtan vareste olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşmede sözleşme de fesih usulüne ilişkin bir düzenleme yapılmamış olup ihtilafın genel hükümlere göre çözülmesinin gerektiğini, müvekkil davalı ile imzaladığı sözleşmeye güvenerek güvenlik görevlisi istihdam etmiş, ekipman ve teçhizat almış, masraf yaptığını, müvekkil şirket sözleşmeye olan inancıyla çeşitli yatırımlar yaptığını, müvekkil şirketin yaptığı yatırımlar da sözleşmenin süresinden önce sona ermesiyle birlikte konusuz kaldığını, davalının kötüniyetli feshi neticesinde müvekkil şirket iş kaybetmekle kalmamış, aleyhine ikame edilen/edilecek iş davalarına maruz kalmış, ekonomik olarak da milyonlarca liralık zararla karşı karşıya kaldığını, sözleşmenin süresinden önce feshedilmesi sebebiyle müvekkilinin sözleşme süresince elde edeceği hak edişten mahrum bırakıldığını, müvekkilin ticari itibarı zedelenmiş manevi kişiliği başta ulusal medya ve sosyal medya olmak üzere çeşitli mecralarda zedelendiğini, bunun üzerine arabuluculuk yoluna başvurulmuş olup görüşmeler sonucunda anlaşma sağlanamadığını, açıklanan tüm bu nedenlerle ve fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak kaydıyla, davalarının kabulüne, sözleşmenin haksız feshi sebebiyle sözleşmenin 6 aylık hak edişten mahrum kalan müvekkilin, bu 6 aylık hak edişinin şimdilik 1.000,00-TL'sinin haksız fesih tarihi itibariyle işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalılardan alınarak müvekkile ödenmesine, müvekkil şirketin sözleşmeye güvenerek yaptığı sözleşmenin erken sona ermesi nedeniyle uğradığı zararların tazmini için şimdilik 1.000,00-TL'sinin haksız fesih tarihi itibariyle işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalılardan alınarak müvekkile ödenmesine, itibarı sarsılan müvekkil şirket lehine 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ISLAH DİLEKÇESİ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu 19/12/2023 tarihli ıslah dilekçesinde, bilirkişi raporuna aleyhe hususları kabul etmemekle birlikte ve fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, sözleşmenin haksız feshi sebebiyle, 171.119,74 TL tutarındaki hak ediş bedeli alacağının sözleşmenin fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, sözleşmenin haksız feshi sebebiyle müvekkil şirketin sözleşmeye güvenerek yaptığı yatırımlar bakımından; (500,00 TL kıyafet masrafı, 500,00 TL damga vergisi olmak üzere) toplam 1.000,00 TL'lik zararın sözleşmenin fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle dava şartının yerine getirilmediğini, TTK 5/a-1 maddesi uyarınca "konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı" olarak düzenlendiğini, bu yasal düzenleme uyarınca tacirler arasındaki alacak ve tazminat davaları açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı olduğunu, davacı şirket tarafından dosyaya sunulan 12.12.2019 tarihli arabuluculuk tutanağı incelendiğinde davacının netice-i talebindeki taleplerinin arabulucu tutanağında yer almadığı anlaşılmakta olduğunu, davanın dava şartı eksikliğinden reddi gerektiğini, esasa ilişkin itirazlarının da bulunduğunu, davacı şirket esasında feshin gerekçesini ve nedenini çok iyi bir şekilde bilmekte olduğunu, bu neden ve gerekçe ise davacı şirketin yükümlü olduğu güvenlik işini tam anlamıyla yerine getirmemesi sebebiyle grup şirketlerdeki güvenlik zafiyetlerinin ileri boyuta taşınması ve telafisi imkansız zararların doğmasına sebebiyet verecek derecede olması olduğunu, terör örgütleri tarafından 17.04.2019 tarihinde ... Holding binasının otopark girişine uzaktan kumandalı ses bombası konulmuş, çalışanların can ve mal güvenliğini doğrudan tehdit edilmiş, ancak davacı şirket ses bombasının konulmasına engel olamadığını, bu denli önemli ve telafisi imkansız büyüklükteki güvenlik zafiyetinin olması ... Holding bünyesindeki şirketler bakımından sözleşmenin devamını imkansız hale getirdiğini, bu ve benzeri tehditleri önlemek ve bertaraf etmek davacı şirketin sözleşme kapsamında güvenlik hizmetinin yegane ve vazgeçilmez yükümlülüğü olduğunu, bu denli bir güvenlik zafiyetinin sonucunda grup şirketlerin, davacı şirket ile imzalanan sözleşme ile bağlılığın sürdürülmesi gerektiğini iddia etmek olağan hayat tecrübelerine aykırı olup hak ve nesafetle de bağdaşmamakta olduğunu, bu nedenle noterlikten gönderilmiş olan ihtarname ile hizmet alımına yönelik ticari ilişkinin fesih edilerek sonlandırılmasına karar verildiğini, sözleşme hukuka uygun şekilde feshedildiğini, açıklanan tüm bu nedenlerle cevap dilekçelerinin kabulü ile dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddine, usul ve yasaya aykırı davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinin davalı tarafın feshi nedeniyle davacının uğradığını iddia ettiği zarar nedeniyle alacak ve manevi tazminat davasıdır.
Dosya içerisinde yer alan 19/11/2018 tarihli protokolden anlaşılacağı üzere; taraflar arasında davacının davalıya bağlı ...Mevkii 15-16 pafta 1190 parsel ... adresinde bulunan birimlerine 32 özel güvenlik görevlisi ile 22/11/2018-2019 tarihleri arasında koruma ve güvenlik hizmeti vermesini konu alan hizmet alım sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşmenin davalı tarafından .... Noterliği'nden keşide edilen 08/05/2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile şirket iradesinin süregelen özel güvenlik hizmeti alımının ve ticari ilişkinin sonlandırılmasına yönelik olduğu belirtilerek feshedildiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafından cevap dilekçesi ile sözleşmenin 17/04/2019 tarihinde ... Holding binasının otopark girişine uzaktan kumandalı ses bombası konulduğu bu durumun güvenlik açığını gösterdiği ve davalı ile yapılan sözleşmelerin grup şirketler yönünden de çekilemez hale gelmesi nedeni ile feshedildiği savunulmuş ise de; ayrı bir tüzel kişiliğe sahip davalı şirket ile davacı arasındaki sözleşmenin, davacının ...Mevkii 15-16 pafta 1190 parsel ... adresinde davalıya bağlı birimde hizmet vermesi için imzalandığı, davacının bu adreste davalıya verdiği güvenlik hizmetini gereği gibi yerine getiremediğine dair savunma ve delil bulunmadığı, .... Noterliği'nden davalı tarafı tarafından gönderilen ihtarnamede fesih nedeni olarak sadece davalı şirketin iradesinin bu yönde olduğunun belirtildiği ve davacı tarafından sunulan 19/11/2018 tarihli protokol dışında taraflar arasında imzalanmış sözleşmenin feshine ilişkin düzenlemeleri de içeren başkaca bir sözleşmede davalı tarafından sunulmadığı dikkate alındığında, davalı tarafından sözleşmenin süresinden önce yapılan feshin haksız fesih niteliğinde olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Uyuşmazlığın çözümü teknik bilgi gerektirmesi nedeni ile mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 07/06/2022 tarihli kök rapor ve 09/10/2023 tarihli ek rapor ile özetle taraflar arasında imzalanan sözleşmenin feshine dair hükümleri içeren yazılı güvenlik sözleşmesinin sunulması gerektiği, davacının talep ettiği kar kaybının Yargıtay içtihatları gereği davacının aynı nitelikte yeni bir sözleşme imzalaması için geçecek makul süre belirlenerek tespit edilmesi gerektiği, davacının talep ettiği diğer zarar kalemlerinin sözleşme ile ilişkisi kurularak ve somutlaştırılması halinde talep edilebileceği, davacının yeni bir sözleşme kurması için geçecek makul sürenin 1 ay olduğu ve bu süreye isabet eden 171.119, 74 TL'nin davalıdan talep edilebileceği rapor edilmiştir.
Manevi tazminat istemi yönünden;
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 58/1 maddesinde; " Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Davalı yanın özel güvenlik sözleşmesini feshetmiş olması, davacının kişilik haklarına saldırı niteliğinde olmadığı anlaşıldığından, davacının şartları oluşmayan manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Yatırım Bedeli İstemi Yönünden;
Davacı tarafından sözleşmeye güvenerek yapılan ve sözleşmenin süresinden önce fesih edilmesi nedeni ile uğranılan zararların tazmini talep edilmiş ise de;
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (TMK) 6. maddesi uyarınca kural olarak, aksi kanunca belirlenmedikçe iki taraftan her biri iddiasını ispata mecburdur.
İspat yükünü düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 190. maddesi de “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” hükmünü içermektedir.
Davacı tarafından dava konusu sözleşmeye güvenilerek yapıldığı iddia edilen yatırımlar ve bu yatırımlar nedeni ile zarara uğradığına dair delil sunulmadığından davacının ispat olunamayan yatırımlara dair zarar isteminin reddine karar verilmiştir.
Mahrum Kalınan Hak Ediş İstemi Yönünden;
Yukarıda gerekçesi yazılı olduğu üzere, taraflar arasındaki özel güvenlik sözleşmesinin davalı tarafından süresinden önce haksız olarak feshedildiği mahkememizin kabulündedir. Davacı aynı nitelikte yeni bir sözleşme imzalayıncaya kadar geçecek makul süre için kar kaybı talebinde bulunabilecek olup, mahkememizce benimsenen 09/10/2023 tarihli bilirkişi ek raporu ile tespit edildiği üzeri 1 aylık makul süreye isabet eden 171.119,74 TL kar kaybının davacı tarafından talep edebileceği anlaşılmış, isteminin bu miktar üzerinden kabulüne karar verilerek uyuşmazlığın bütünü hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda yazılı kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
a-Davacının manevi tazminat ve yatırım bedeli istemlerinin reddine,
b-Kar kaybı talebinin KABULÜ ile 171.119,74 TL ' nin 24/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 11.689,18 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin ödenen 204,93 TL harç ve ıslah yolu ile ödenen 2.905,22 TL haçtan mahsubu ile bakiye 8.579,03 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Manevi tazminat istemi yönünden alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından ödenen 3.110,15 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından bu yargılama nedeni ile ödenen 54,40 TL başvuru harcı ile 3.889,75 TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.944,15 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 3.705,92 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 100,00 TL yargılama giderinden davanın red oranına göre hesaplanan 6,03 TL'nin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 27.379,15 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği reddedilen alacak istemi yönünden 1.000,00 TL vekalet ücretinin ve manevi tazminat istemi yönünden 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
9-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabulucu ücretinin 1.240,27 TL'sinin davalıdan 79,73 TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,
10- Gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/03/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır