T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/83 Esas
KARAR NO: 2023/592
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:04/02/2020
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: ... Esas - KARAR NO: ...
DAVA:Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ:21/12/2021
BİRLEŞEN KARAR TARİHİ:11/01/2022
KARAR TARİHİ:17/07/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 01/08/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili firmanın ... Tesisleri işini İşveren ... A.Ş.” den anahtar teslim götürü bedelli ihale yoluyla alan ... Taahhüt Tic. Ltd. Şti. 'nin taşeronu olarak mezkur depolama tesisinin tamamını imal etmiş, davalı şirketin, mezkur işe dair teklifi 3.500.750-TL KDV olarak belirlemiş. davalı işi resmi olarak 30/11/2018 tarihinde ihale usulü ile ... San. ve Tic, A.Ş” den 4.425.000 TL+KDV ile almış, ancak işte 47,94' lük artış olmuş, İlave İşler Keşif Özeti olarak 294.710,00 TL+KDV olarak asıl yükleniciye yansıtılmış, neticede ihaleye konu tesisin imalatı 27/03/2019 itibariyle tamamlanmış olduğunu, müvekkili ile davalı arasında anlaşma gereği yapılan işe ilişkin müvekkil tarafından; 1 nolu hak ediş 05/01/2019 tarihli ... seri nolu 2.065.000 TL, 2 no.lu hak ediş 05/02/2019 tarihli ... seri nolu 1.032.500 TL, 3 no.lu hak ediş 15/03/2019 tarihli ... seri nolu 377.600 TL, 4 no.lu hak ediş 25/04/2019 tarihli ... seri nolu 365.800 TL, 5 no.lu hak ediş 27/06/2019 tarihli ... seri nolu 537.741,98 TL, 6 no.lu hak ediş 25/10/2019 tarihli ... seri nolu 100.064 TL olmak üzere toplam 4.478.706,15 TL bedelli 6 adet fatura kesilmiş, davalı şirketin 3.840.900 TL toplam bedelli ilk 4 faturayı kabul ile defterlerine işlemiş ve müvekkiline 4.032.857,06 TL ödeme yapmış, toplam 637.805,98 TL bedelli son iki faturaya mahsuben 191 957,57 TL ödeme yaparak bakiye 445.848,41 TL”' yi müvekkiline ödenmemiş olduğunu belirterek şimdilik 100.000 TL alacağın faiziyle tahsiline, dava masraf ve ücreti vekaletin davalı taraftan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... Tesisleri işini ... A.Ş. den ihale yoluyla aldığı işi davalı şirket ile 3.284.350,00 TL'ye anabtar teslim anlaştıklarını, anlaşma bedeli şirket yetkililerin WhatsApp üzerinden gerçekleştirilen görüşmelerden tereddüte mahal vermeyecek şekilde garip olduğunu, taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığını, daha sonra iş devam ederken iş artışı meydana gelmiş ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 1. Maddesi çerçevesinde işte 7,94'tük bir artış olduğunu, bu çerçevede davalı şirkete bu artış ile ilgili olarak 294.710,00 TLKDV lik yansıma olduğunu, taraflar arasında bu husus ile ilgili olarak bir çekişme olmadığını, ancak son durumda taraflar arasındaki anlaşma ile ilgili fiyat 3.284.350,00 TL294.710,00 TL .579.060,00 TL KDV (Toplam 4.223.290,80TL) olarak belirlendiğini, davacı şirketin ihaleye konu tesisin imalatını 27.03.2019 tarihinde tamamladığını iddia etse de inşaatta bulunan bir çok eksiklik olduğu tespit edildiğini, eksik işlerden dolayı kesin kabul tutanağı da imzalanmamış olup müvekkil şirkete eksik işlerin tamamlanması hususunda ek süre verildiğini, eksik işlerle ilgili olarak müvekkil şirkete gönderilen mail ve Kesin Kabul Komisyon Raporu EK-2'de ibraz edildiğini, kabinde müvekkili şirket eksik hususları tamamlanması için başka bir şirketle anlaşmak zorunda kaldığını, İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/83 Esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporuna göre müvekkil şirketin davalıya 109.701,65 TL borcu olduğu tespit edildiğini, davalının işbu dosyada 4.032.857,06 TL ödeme aldığını kabul ve ikrar ettiğini, yine dosyaya sunmuş oldukları delillerden de bu hususun açık olduğunu, söz konusu olduğundan dolayı davalı SGK işçilik primleri tutarı olan 80.732,09 TL'yi ödememiş ve müvekkil tarafından ödenmek zorunda kalmıştır. Dolayısıyla bu miktar da düşüldükten sonra davalıya toplamda müvekkil şirketin 109.710,65 TL borçlu olduğunun göründüğünü, ancak yukarıda zikredilen davalının işi yarım bırakması nedeniyle üçüncü şirkete yaptırılan yarım işler bedeli 239.504,60 TL olduğunu, bu miktar mahsup edildiğinde müvekkili şirketin 129.802,95 TL alacaklı olduğu açık olduğunu, bu nedenle huzurdaki davayı açma zarureti hasıl olduğunu, 7. İşbu dava ile İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/83 Esas sayılı dava dosyasının İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/83 Esas sayılı dosyasında birleştirilmesi taleplerinin olduklarını, zira uyuşmazlık konusunun da aynı olduğunu beyan ederek davalarının kabulünü, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; tarafların görüşmeler sonucunda son fiyat 3.284.350,00 TLAKDV olarak belirlenmiş, iş devam ederken 907,94' lük bir artış olmuştur. Buna göre 294.710,00 TL+KDV lik yansıma olmuş, son durumda anlaşma fiyatı 3.284.350,00 TL +294.710,00 TL =3.579.060,00 TL olarak belirlenmiş, davacı şirket ihaleye konu tesisin imalatını 27.03.2019 tarihinde tamamladığını iddia etse de inşaatta bulunan birçok eksiklik olduğu tespit edilmiştir. Eksik işlerden dolayı dava dışı ... Şirketi ile 300.000,00-TL+KDV olarak anlaşılmış olduğunu, davacı şirket ile müvekkil şirketin anlaştığı toplam 3.579.050,00 TL olup, KDV dahil 4.223.290,80 TL olduğunu, dava dilekçesinde müvekkili şirketten 4.032.857,06 TL ödeme aldığını ikrar ve kabul etmekte olduğunu, eksik işler bedeli olan 354.000,00 TL den 38.413,85 TL mahsup edildiğinde davacının müvekkile 315.862,47 TL borcu bulunduğunu belirterek, cevap dilekçesinde belirtilen nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Öncelikle İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2020/83Esas sayılı dava dosyasında da ifade ettikleri üzere dava konusu işin gerçek bedeli "3.500.750,00 TL + KDV şeklinde olduğunu, işin eksik bırakıldığına dair iddiaya gelince; müvekkili firmanın, idare (...) tarafından onaylanan proje ve şartnamelerdeki işin yüzde 98’ini 27.03.2019 tarihinde tamamlamıştır. (%2'lik kısım ise giriş sundurma kaplamaları işidir ki kaplama malzeme bedeli davalıdan alınamadığı için yapılamamıştır.) 2019 yılının Nisan ayında Alman Krones firması su şişeleme makinasının montajını projede ayrılan yere yapmış ve depolama tesisi Mayıs 2019’da üretime başlamış, ayrıca iş sahibi ... A.Ş. 30.06.2019 tarihinde geçici kabül onayı yapmış, müvekkili şirketi fabrika ekibi bu tarihten itibaren geçici kabule rağmen 11.10.2019 tarihine kadar eksik kalan (yüzde 2'lik) giriş sundurma kaplamaları için şantiyede bekletilmiş, malzeme bedeli davalıdan alınınca bu iş de 15.10.2019 tarihinde eksiksiz olarak bitirilmiş, tüm bu hususların tanık beyanlarıyla da ispat edileceğini, dolayısıyla onaylı projeye nispetle eksik bırakılmış bir iş söz konusu olmadığını iş verenin kesin kabül komisyonu raporu ile belirttiği eksik işler tamamıyle ana yüklenici ve işin sahibi ... A.Ş. Arasında olduğunu, müvekkilinin taşeron olup ihale dosyasındaki proje ile sabit iş eksiksiz surette bitirilmiş, bu durumda eksik ya da geç imalat iddiası asılsız olduğunu, üstelik bazı kalemlerde iş sahibince değişiklikler yapılmış daha doğru ifadeyle yapılmak zorunda kalınmış, çelik konstrüksiyonda belirlenen çarpraz bağlantı profilleri krones makina montajının yapılamasını engellediği için iptal edilmiş bu sebeple de 8 adet yangın kapısı mecburen iptal edilmiş, bu iş kalemlerinin yerine ise keşif özetinde 6 adet olarak tespit edilmiş sarmal kapı adedi 8 adede çıkartılmış, tüm bu değişiklikler iş sahibi ve asıl yüklenicinin kontrol ve onayıyla yapılmış olduğunu, eksik olduğu iddia edilen idari kısımdaki merdiven korkuluğu ve yangın merdiveni gibi işler ihale dosyasındaki onaylı projede ve keşif özetinde zaten mevcut olmadığını, çünkü iş sahibi ... A.Ş. idari kısım ile alakalı bazı ince detayları daha sonra komple başka bir ihale dosyası ile yapacaklarını belirttiklerinden bu ihale kapsamına alınmamış, davalı şirketin iddia ettiği fakat bir kısmı izah edilmiş ve bir kısmının proje kapsamında olmadığı beyan edilmiş eksik işlerin başka firmaya yaptırılması ve bedelinin ödenmesi ile ilgili talebi kabul etmemiz de asla mümkün olmadığı, zira tüm bu belgelerin şişirilmiş proforma fatura, v.s.b. Olduğunun sabit olduğunu, bu belgelerden birim fiyat teklif cetvelinde yer alan bir kaç kalem ile müvekkili tarafından yapılan tekliflerdeki fiyatlar arasındaki farkı ortaya koymak açısından örnek vermek gerekirse;
7.500TL birim fiyat ile teklif edilen Yangın dayanıklı kapı imalatı işi ve 3.000TL birim fiyatla teklif edilen yangın kapı ve montajı, panel demontajı işi müvekkil teklifinde her iki kalem için toplam 2.350TL birim fiyatla yer almış,
Örümcek Tipi İş Makinesi, İskele manlift için günlük 1.500TL fiyat teklif edilmiştir. Bu iş kalemi için müvekkilimin verdiği teklif ise aylık 2.500TL,
Plaka kesim ve büküm işinin birim rayici 8-10TL iken bu teklifte 40TL olarak yer almış ve dolayısıyla mezkur maliyet ortaya çıkartılmış olduğunu, tüm bu hususlar ihale ve teknik şartname dosyasının celbi ile netlik kazanacağını belirterek, cevap dilekçesinde belirtilen nedenlerle haksız ve art niyetli davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
Asıl davada davacı taraf delil olarak; taşeron onay yazıları, SGK pirimleri, mail yazışmaları, hakediş dosyas,ı ticari defter ve kayıtlar, banka kayıtları, tanık, keşif, bilirkişi incelemesi ve her türlü hukuki delillere dayanmıştır.
Asıl davada davalı taraf delil olarak;WhatsApp görüşmeleri, mail yazışmaları, sözleşme ve ödeme belgeleri, SGK kayıtları, kesilen faturalar, işçi maaşları, kesinti belgesi, tanık, bilirkişi incelemesi, keşif ve her türlü hukuki delillere dayanmıştır.
Birleşen davada davacı taraf delil olarak; WhatsApp görüşmeleri, mail yazışmaları, sözleşme ve ödeme belgeleri, SGK kayıtları, kesilen faturalar, işçi maaşları, kesinti belgesi, tanık, bilirkişi incelemesi, keşif ve her türlü hukuki delillere dayanmıştır.
Bilirkişi raporu:
Dosyanın teknik bilgi ve bilirkişi incelemesi gerektirmesi nedeniyle, dosya SMMM bilirkişisi ..., inşaat mühendisi Prof. Dr. ... ve nitelikle hesaplamalar uzmanı ...'ya tevdi edilmiş ve bilirkişiler mahkememize sunmuş oldukları 16.09.2021 tarihli raporlarında; Taraflar arasındaki işin götürü bedel ile yapıldığı iddia edilmekle birlikte, davacı vekilinin dava dilekçesinde de belirttiği üzere taraflar arasında bu yönde bir sözleşme bulunmamaktadır. Sözleşenin icra edildiği tarih itibariyle senetle ispat zorunluluğunun bu derece üzerindeki bir işin sadece sözlü anlaşma ile yapılması, davacının tacir olması ve TTK md. 18, f. 2 hükmü gereğince basiretli davranma yükümlülüğü altında bulunması karşısında kabul edilebilir olmadığını, TBK md. 480 gereğince götürü bedelin kararlaştırılması halinde işin bu bedel üzerine gerçekleştirilmesi gerekmekte, bedel konusunda tarafların sundukları mail yazışmaları ve WhatsApp görüşmelerinin, götürü bedelin belirlenmesi açısından yeterli görülmesi de mümkün olmadığını, diğer taraftan dosyaya sunulu bulunan hak edişler üzerinde yapılan incelemelerde, davalı tarafı bağlayıcı bir beyan bulunmadığı anlaşılmakta, özellikle davalı tarafın söz konusu hakkedişler bakımından imzasının bulunmaması, burada belirtilen fiyatların kullanılmasını da engellemekte olduğunu, bu durumda dikkate alınabilecek tek belge ve bilginin, davalı tarafından kabul görmüş ve Milekçesi ekinde sunulmuş bulunan, keşif özetleri ve fiyat tekliflerinden elde edilebileceği değerlendirilmesi yapılabileceğini, bunun dışında dava dışı ... Sanayii ile davalı arasındaki sözleşme ile kararlaştırılan ücretin, davacı ve davalı arasındaki sözleşme bakımından uygulanmasının mümkün olmadığının kabul edilmesi gerektiğini, bu kapsamda 12.10.2018 tarihli keşif özetinin ve 12.11.2018 tarihli keşif özeti ve fiyat teklifinin taraflar arasındaki uyuşmazlık kapsamında değerlendirilmesi ve taraf iradelerinin ne şekilde oluştuğu konusunda değerlendirme yapılması gerekmekte olduğunu, davacı vekilinin 02.02.2021 tarihli Uyap çıktısı dilekçesinin 2. sayfasında, 12.10.2018 tarihli keşif özetinin dava dilekçesi ekinde sunulmuş bulunan 13.11.2018 tarihli mail ekinde yer alan 12.11.2018 tarihli keşif özeti ve fiyat teklifinden farklı olduğu görülmekte, bu açıdan 12.11.2018 tarihli keşif özeti ve fiyat teklifinin bunun dışında dava dışı ... Sanayii ile davalı arasındaki sözleşme ile kararlaştırılan ücretin, davacı ve davalı arasındaki sözleşme bakımından uygulanmasının mümkün olmadığı kabul edilmesi gerektiğini, bu kapsamda 12.10.2018 tarihli keşif özetinin ve 12.11.2018 tarihli keşif özeti ve fiyat teklifinin taraflar arasındaki uyuşmazlık kapsamında değerlendirilmesi ve taraf iradelerinin ne şekilde oluştuğu konusunda değerlendirme yapılması gerekmekte olduğunu, davacı vekilinin 02.02.2021 tarihli Uyap çıktısı dilekçesinin 2. sayfasında, 12.10.2018 tarihli keşif özetinin dava dilekçesi ekinde sunulmuş bulunan 13.11.2018 tarihli mail ekinde yer alan 12.11.2018 tarihli keşif özeti ve fiyat teklifinden farklı olduğu görülmekte, bu açıdan 12.11.2018 tarihli keşif özeti ve fiyat teklifinin arada ortaya çıkan farklılılğin sebebi değerlendirildiğinde;
A. davacının açıklamasının, ilave metraj farklılıkları, alt yapı çalışmaları hizmet bedeli ve bazı malzeme kalemlerinin nakit alımının yapılmamasından kaynaklı fiyat artışları olduğunu,
B. Ancak; 12.10.2018 ve 12.11.2018 tarihli keşif özetleri karşılaştırıldığında sökülen çelik yapı alanının 12.10.2018 tarihinde 4.300m2 iken 13.11.2018 tarihli mail ekinde yer alan 12.11.1018 tarihinde 4.150m2 düştüğü,
C. sökülen alanın azalmasına rağmen sökülen alanda yapısal çelik konstruksiyon imalatı ve montajı işinde kullanılacak ağırlığın 248 tondan 267,9 tona çıktığı,
D. bu artışın bir çelişki olmasının değerlendirilmesinin gerektiği,
E. ayrıca yapısal çelik konstruksiyon imalatı ve montajı birim fiyatının düştüğü, sadece çatı kaplaması iş bedelinde artış olması ile 13.11.2018 tarihli mail ekinde yer alan 12.11.2018 tarihli keşif özetinde alt yapı ve teknik hizmet bedelinin kapsamının belli olmaması nedenleri ile dava konusu iş tutarının davalının da kabulünde olan 12.10.2018 tarihli keşif özetindeki 3.284.350TL+kdv bedele itibar edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
F. Belirtilen değerlendirme, davacının ispat yükü ve davalının kabulü ile bağlantılı olup, hukuki değerlendirme de içerdiğinden Mahkemenin takdirinde olduğunu,
Yapılan iş artışı nedeni ile oluşan 294.710-TL+KDV miktarlı ilave iş tutarı ile ilgili taraflar arasında ihtilaf olmaması nedeni ile dava konusu işlerin toplam tutarının 3.579.060-TL+KDV - 4.223.290,80-TL olduğu kanaatine varılmış olduğunu, alt taşeron (davacı) tarafından çalıştırılan işçiler için yatırılması gerekirken eksik olarak yatırıldığı anlaşılan SGK işçilik primleri tutarı olan 80.732,09TL'den davacının sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Belirtilen rakamın davalı açısından tahakkuk ettirildiği, yazışmalardan anlaşılmakta olduğunu, İşveren ... şirketinin fiyat farkı kesintisinin yansıtılması nedeni ile somut verilerin sunulmaması nedeni ile bu hususta bu aşamada değerlendirme yapılamayacağı kanaatine varılmış, davalının eksik ve ayıplı iş olduğu iddiası konusunda, TTK md. 474 anlamında bir bildirime rastlanmadığı gibi, bu konu ile ilgili dosya kapsamında bir mahsuplaşma veya davalı tarafından açılan karşı davası olmaması neden ile bu hususta bir değerlendirme yapılmaması gerektiği kanaatine varılmış, her ne kadar dava dosyasında davalı tarafından sunulan ayıplı işlerin bulunduğu ve söz konusu ayıplı üçüncü kişiye yaptırılmak zorunda kalındığına ilişkin belgeler sunulmuşsa da, bu hususun davacıya yöneltilen bir ihtar ile ortaya konmadığı anlaşılmakta olduğunu, diğer taraftan cevap dilekçesinde de bu konudaki hakların saklı tutulduğu belirtilmekte olduğunu, davacının dava dilekçesinde 4.032.857,06-TL ödeme aldığını beyan etmiş olması nedeni ile dava konusu talep edilebilecek tutarın dosya kapsamına göre 4.223.290,80-TL - 4.032.857,06-TL - 80.732,09TL = 109.701,65 TL kadar olduğu hesap edilmiş olup, sonuç olarak; dosya üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler ışığında, takdiri tamamen Mahkemenize ait olmak üzere, davacının davalıdan 109.710,65-TL alacaklı olabileceği yönünde rapor sunmuşlardır.
Mahkememiz 08.11.2021 tarihli celsesinde alınan ara karar uyarınca tarafların itirazları değerlendirilmek üzere bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişiler mahkememize sunmuş oldukları 03.01.2022 tarihli ek raporlarında; davacı vekilinin itirazlarına ilişkin olarak : kök rapordaki götürü işin bedelinin tespiti, mail ve yazışma değerlendirmeleri, keşif özeti ve fiyat teklifleri hakkındaki değerlendirmeler hatalı olduğu, dava dışı ... San A.Ş.'den ihale dosyası ekinde sunulmayan ve yapılacak işin miktarı ölçülerini ve birim fiyatını belirten teknik şartnamenin ve hakedişlerin dosyaya celbinin sağlanması gerektiği, hakedişler imalatı yapılan işin miktarına göre tahakkuk ettirildiğinden ilk teklifte belirtilen miktarda mı yoksa ikinci teklifte belirtilen miktarda mı imalat yapıldığını ortaya koyması bakımından ehemmiyet arz ettiği, bilirkişilerin bu hususta bir araştırma yapmadan ilk teklifi işin bedeliymiş gibi mütalaa etmeleri kabul edilemez olduğu ifade edilmiş olup, 17.11.2021 tarih ve 62 sayılı dava dışı ... ve Tic. A.Ş.'nin yazısı ve ekindeki belgelerden, yapılan işin 4300m2 çelik konstrüksiyon sökülmesi, 275 ton yapısal çelik konstrüksiyon imalat ve montajı, 34 ton mevcut binadan sökülen çelik profiller ile çelik konstriksiyon imalat ve montajı, 4500m2 çatı ve cephe kaplaması, 1850m2 mevcut binadan sökülen panellerin montajı, 6 adet kumandalı kapı yapımı, 8 adet yangın kapısı işi olduğu toplam sözleşme bedelinin 4.425.000TL+kdv olduğu görülmüş olduğunu, kök raporda itibar edilen 12.11.2018 tarihli keşif özeti ile dava dışı ... AŞ'nin gönderdiği yapılan işin miktarının örtüştüğü, sadece 275 çelik konstrüksiyon imalatının uyuşmadığı, 12.11.2018 tarihli keşif özetinde bu imalatın 248 ton olduğu, dava dilekçesi ekinde yaklaşık 27 ton kadar ilave iş olduğu gözetildiğinde toplam imalatın 275ton ile örtüştüğü belirlendiğinden kök rapordaki sözleşme bedeli ile ilgili kanaatimizde bir değişiklik olmamış, davacı vekilinin SGK primleri ile ilgili değerlendirmelere itiraz edilmiş olup, kök raporda alt taşeron (davacı) tarafından çalıştırılan işçiler için yatırılması gerekirken eksik olarak yatırıldığı anlaşılan SGK işçilik primleri tutarı olan 80.732,09TL’den davacının sorumlu olduğu kanaatimizde de bir değişiklik olmayıp, nihai değerlendirme ve takdirin tamamen Mahkemenize ait olduğu sonucuna varılmış, dosyaya sunulan 17.11.2021 tarih ve 62 sayılı dava dışı ... ve Tic. A.Ş.'nin yazısı ve ekindeki belgelerden davalıya kdv dahil 71.564,12TL fiyat farkı yansıtıldığı, taraflar arasında bir sözleşme olmaması ve bu hususa ilişkin herhangi başkaca bir bilgi ve belge olmaması nedeni ile bu fiyat farkından dolayı davacının sorumlu olmaması gerektiği, nihai değerlendirme ve takdirin tamamen mahkemeye ait olduğunu, kök raporda, davacının dava dilekçesinde 4.032.857,06TL ödeme aldığını beyan etmiş olması nedeni ile dava konusu talep edilebilecek tutarın dosya kapsamına göre 4.223.290,80TL - 4.032.857,06TL - 80.732,09TL = 109.701,65 TL kadar olduğu hesap edilmiş olup, takdiri tamamen mahkemeye ait olmak üzere, davacının davalıdan 109.710,65 TL alacağına dair ek rapor sunulmuştur.
Mahkememiz 28.02.2022 tarihli celsede alınan ara karar uyarınca birleşen dosya yönünden değerlendirme yapılmak ve asıl dosya yönünden tarafların itirazları değerlendirilmek üzere önceki bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olmakla bilirkişi heyete mahkememize sunmuş oldukları 20.06.2022 tarihli ek raporlarında;
1) Asıl davaya ilişkin olarak : ek raporda, 17.11.2021 tarih ve 62 sayılı dava dışı ... ve Tic. A.Ş.'nin yazısı ve ekindeki belgelerden, yapılan işin 4300m2 çelik konstrüksiyon sökülmesi, 275 ton yapısal çelik konstrüksiyon imalat ve montajı, 34 ton mevcut binadan sökülen çelik profiller ile çelik konstrüksiyon imalat ve montajı, 4500m2 çatı ve cephe kaplaması, 1850m2 mevcut binadan sökülen panellerin montajı, 6 adet kumandalı kapı yapımı, 8 adet yangın kapısı işi olduğu toplam sözleşme bedelinin 4.425.000TL+kdv olduğu kanaati bildirilmiş olup, davacı/karşı davalı tarafın ek rapora ilişkin dilekçesinde, kök ve ek raporda işin tutarı ile ilgili çelişkili değerlendirme yapıldığı ifade edilmiş olup; kök ve ek raporda iş tutarı 4.223.290,80TL kabul edilerek değerlendirme yapılmış, bu tutara ek işlerle ilgili tutarlar da dahi olduğunu, ek raporda sehven “Kök raporda itibar edilen 12.11.2018 tarihli keşif özeti” denilmiş ise de; itibar edilen keşif özetinin12.10.2018 tarihi olduğu, ek raporda sehven 12.11.2018 ibaresinin geçtiği, davacı/karşı davalı vekilinin bu nedenle itirazda bulunduğu anlaşıldığından kök ve ek rapordaki hesaplamaları değiştirmeyi gerektiren bir hususun olmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Birleşen davaya ilişkin olarak: Bu davada davacı (asıl davada davalı) AVM şirketi, davalı (asıl davada davacı) ... şirketinin eksik bıraktığı imalatlarla ilgili eksikleri tamamlatmak için dava dışı ... şirketine ödemek zorunda kaldığını beyan ettiği kdv dahil 239.504,60TL’den asıl davada 109.710,65TL borçlu olarak tespit edildiği tutarın mahsubu ile 129.802,95TL kadar bu davada alacaklı olduğunu ifade etmiş olup, bu davada talep edilen alacak talebinin “Kesin Kabul Raporuna” dayandırıldığı, 22.09.2020 tarihli “Kesin Kabul Tutanağında” da bu eksiklere atıflar yapıldığı, tespit edilen eksiklerle ilgili dava dışı ... şirketi ile işveren AVM şirketi arasında 16.07.2020 tarihli sözleşme akdedildiği, bu sözleşmenin tarafları arasında düzenlenen 06.08.2020 tarihli kesin hakedişte 7 adet 1mx2,2m yangına dayanıklı kapı imalatı için 52.000TL, 5 adet çelik kapı montajı için 15.000TL, 2700kg yangın merdiveni imalatı ve montajı için 60.750TL, 220kg merdiven korkuluk imalatı için 6.600TL, çelik ara bağlantısı imalatı için 33.450TL, iş makinası- iskele için 18.000TL, plak kesim büküm için 11.060TL, nakliye için 5.610TL olmak üzere toplam 202.970TL+kdv = 239.504,60TL hesap edildiği, bu imalatlara ilişkin yapılan ödemeleri gösteren ... şirketine verilen çeklerin sunulduğu görülmüş olup, asıl davada davacı ... şirketinin 02.02.2021 tarihli dilekçesinde eksik bırakılan çapraz bağlantıları ve yangın kapılarının yüklenicinin kontrol ve onayı ile mecburen iptal edildiğini ifade etmesi nedeni ile bu işlere ilişkin eksikleri ikrar ettiği, kesin kabulde de bu eksiklerin not edilmesi nedeni ile ... şirketinin yangın kapıları ve çapraz bağlantıları ile ilgili sorumluluğunun olduğu, bununla birlikte merdiven korkuluğu ve yangın merdiven işlerinin ihale dosyasındaki proje ve keşif özetinde olmadığı beyan edilmiş olup, AVM şirketi ile ... AŞ arasındaki 30.11.2018 tarihli sözleşmenin 8.2.1 maddesinde uygulama projesinin sözleşme eki olduğu, Kesin Kabul Raporunda mimari projeler ile değerlendirme yapıldığından ve merdiven korkuluğu ve yangın merdiven işlerinde eksikler tespit edildiğinden, bu işler kapsamında da ... şirketinin sorumlu olduğu ... şirketinin
kendisine verilen uygulama projelerinde merdiven korkuluğu ve yangın merdiven olmadığını gösteren projeleri sunması halinde bu hususla ilgili tekrardan değerlendirme yapılabileceği kanaatine varılmış, birleşen dava dosyası kapsamına göre; AVM şirketinin 3.kişilere yaptırmış olduğu kdv dahil 239.504,60TL eksik iş bedelinin talep edebileceği, asıl davada 109.710,65TL borçlu olarak tespit edildiği tutardan alacağının mahsubu ile 129.802,95TL kadar alacaklı olduğuna dair 2.ek rapor sunmuşlardır.
Mahkememiz 17.10.2022 tarihli celsesinde alınan ara karar uyarınca, asıl davada davacı vekilinin itirazları değerlendirilmek ve rapora değinilen eksiklikler değerlendirilmek üzere bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişi heyeti mahkememize sunmuş olduğu 21.11.2022 tarihli ek raporlarında; Asıl davacı vekilinin itirazlarına ilişkin olarak: dava konusu edilen teklif /sözleşme bedelinin 12.10.2018 tarihli fiyat teklifi olduğu bilirkişi değerlendirme ve kanaati ile ilgili itirazlarda bulunulduğu görülmüş olup, buna ilişkin 12.10.2018 tarihli teklifin Güçlendirme işine ilişkin olduğu ifade edilmiş ise de; 12.10.2018 tarihli teklif incelendiğinde 4300m2 mevcut binanın sökülmesi işi olduğu, 12.11.2018 tarihli teklifte ise bunun 4150m2 olarak gösterilmesi davacı beyanı ile çeliştiği, davacı vekilinin beyanlarının doğru kabul edilmesi halinde 12.10.2018 tarihli sözleşmede 4300m2 mevcut binanın sökülmesi işindeki m2'nin 12.11.2018 tarihli sözleşmede dahada artması gerekirken düşmüş olması nedeni ile yapılan bu itiraza itibar edilmemiştir. Davacı vekilinin bu hususa ilişkin olarak yapısal çelik imalatında yüklenicinin 248ton teklif verip 275ton uygulama yaptığının kabul edilemeyeceğini ifade etmiş ise de; davacının 12.10.2018 tarihli sözleşmede 248ton yapısal çelik imalatı teklifinde bulunduğu, dava dilekçesi ekinde sunulan belgelerden yaklaşık 27ton ilave iş yaptığını beyan ettiği, bunun dosyada mübrez 17.11.2021 tarih ve 62 sayılı dava dışı ... ve Tic. A.Ş.'nin yazısı ve ekindeki hakediş belgelerinden, yapılan işin 275 ton yapısal çelik imalatı olduğu, dosyaya sunulan belgelerden ... AŞ'ye verilen fiyat artışının neden kaynaklandığına ilişkin bir verinin olmaması nedeni ile kök ve ek raporlardaki kanaatlerimizde bir değişiklik olmamış, 20.06.2022 tarihli 2.ek raporumuzda " ... şirketinin kendisine verilen uygulama projelerinde merdiven korkuluğu ve yangın merdiven olmadığını gösteren projeleri sunması halinde bu hususla ilgili tekrardan değerlendirme yapılabileceği " kanaati bildirilmiş dosyaya sunulan 2 pafta ozalit projelerde merdiven korkuluğu yangın merdiveninin olmadığı, ancak; bu projelerin davacının kendisinin hazırladığını 20.07.2022 tarihli itiraz dilekçesinde beyan ettiği, buna karşın AVM şirketi ile ... AŞ arasındaki 30.11.2018 tarihli sözleşmenin 8.2.1 maddesinde uygulama projesinin sözleşme eki olduğunun belirtildiği, 17.11.2021 tarih ve 62 sayılı dava dışı ... ve Tic. A.Ş.'nin yazısı ekindeki ek-8 nolu İnşaat Yapım İşleri Özel Teknik Şartnamesinde merdiven korkulukları ile detaylara yer verildiği, fiyat tekilinde yangın kapısı olması karşısında yangın merdivenin de olması beklendiğinden birleşen davada davalı ... şirketinin merdiven korkulukları ve yangın merdiveni ile ilgili sorumluluğu olduğu kanaati oluşmakla birlikte nihai değerlendirme ve takdirin tamamen Mahkemenize ait olduğu sonucuna varılmış, varılan kanaat neticesinde, 20.06.2022 tarihli 2.ek raporumuzdaki hesaplamalara ilişkin bir değişiklik olmadığına dair 2. Ek rapor sunulmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Asıl ve birleşen dava; sözlü olarak yapılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Davalı/birleşen davacı ... Taahhüt Tic. Ltd. Şti.'nin ... Tesisleri işini dava dışı işveren ... A.Ş'den anahtar teslim götürü bedelli ihale yoluyla aldığı, bu işin yapımını alt yüklenici olarak davacı/birleşen davalı ... İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Ltd. Şti'ye verdiği, bu bağlamda davalı/birleşen davacının yüklenici, davacı/birleşen davacının alt yüklenici olduğu, eksik ödenen hak ediş alacaklarının tahsili amacıyla alt yüklenici tarafından asıl davanın açıldığı, fazla ödeme yapıldığı iddiası ile yüklenici tarafından birleşen davanın açıldığı ve mahkememiz dosyasında birleştirildiği görülmektedir.
Çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; asıl ve birleşen davadaki tarafların, birbirlerinden alacaklı olup olmadıklarının tespiti noktasında toplanmaktadır.
Asıl ve birleşen davalarda, yanlar arasında sözlü sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nin 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi bulunmakta olup, yüklenicinin borcu iş bedelini ödemek (TBK'nin 479/1.md), alt yüklenicinin borcu ise, eseri yüklenicinin amacına uygun, haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmektir (TBK'nin 471/1).
Taraflar arasındaki somut uyuşmazlığın niteliği itibari ile çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden, tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, sundukları deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek üzere bilirkişi kurulu raporu alınmasına karar verilmiş, taraf ticari defter ve kayıtları, getirtilen-sunulan belgelerle birlikte dosya konusunda uzman bilirkişiler SMMM ..., inşaat mühendisi Prof. Dr. ... ve nitelikli hesaplamalar uzmanı Prof. Dr. ...'ya tevdi edilmiş, adı geçen bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 20/06/2022 tarihli raporun dosya arasında olduğu görülmüştür. Alınan bilirkişi kurulu raporunda özetle; dosyaya sunulan bilgi ve belgelerle sınırlı olarak
ve her türlü hukuki değerlendirme mahkemeye ait olmak üzere, kesin kabul raporunda mimari projeler ile değerlendirme yapıldığından ve merdiven korkuluğu ve yangın merdiven işlerinde eksikler tespit edildiğinden, bu işler kapsamında da ... şirketinin sorumlu olduğu, ... şirketinin kendisine verilen uygulama projelerinde merdiven korkuluğu ve yangın merdiven olmadığını gösteren projeleri sunması halinde bu hususla ilgili tekrardan değerlendirme yapılabileceği, birleşen dava dosyası kapsamına göre; AVM şirketinin 3.kişilere yaptırmış olduğu kdv dahil 239.504,60TL eksik iş bedelinin talep edebileceği, asıl davada 109.710,65TL borçlu olarak tespit edildiği tutardan alacağının mahsubu ile 129.802,95TL kadar alacaklı olduğuna dair kanaati bildirmişlerdir.
20/06/2022 tarihli bilirkişi kurulu raporu gerekçeli, denetlenebilir, dosya içeriğine uygun ve uyuşmazlığı çözmeye yeterli görüldüğünden, mahkememizce de benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları, alınan ve benimsenen bilirkişi raporu ile dosyamızda bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında eksik ödenen hak ediş alacaklarının tahsili amacıyla alt yüklenici tarafından asıl davanın açıldığı, fazla ödeme yapıldığı iddiası ile yüklenici tarafından birleşen davanın açıldığı,
Yukarıda ayrıntılarına yer verilen bilirkişi raporunda da açıklandığı üzere davacı/birleşen davalının üstlendiği merdiven korkuluğu ve yangın merdiveni yapımının gerçekleştirilmemiş olduğu, davacı/birleşen davalının üstlendiği edimlerde eksik işin söz konusu olduğu, bu nedenle davalı/birleşen davacının karşı tarafa ihtar çekmesine/bildirim yapmasına gerek olmadığı, asıl davada süresinde yapılan bir takas-mahsup talebi olmasa da(davalı/birleşen davacı tarafından) eksik iş olması nedeniyle asıl davacının alacaklı olmayıp davalı/birleşen davacıya 129.802,95 TL borçlu olduğu kanaatine varılmakla;
Asıl davanın reddine,
Birleşen 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı davası yönünden davanın kabulü ile 129.802,95 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelere binaen;
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-Davanın reddine,
BİRLEŞEN ....ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DAVA YÖNÜNDEN;
2-Davanın kabulü ile 129.802,95 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Asıl dava bakımından, karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli olan 269,85-TL maktu karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 1.707,75-TL peşin harçdan mahsubu ile bakiye 1.437,90-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Asıl dava bakımından, davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 16.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Asıl dava bakımından, 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak maliyeye gelir kaydına,
6-Asıl dava bakımından, davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Birleşen dava bakımından, karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli olan 8.866,84-TL karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 2.216,71-TL peşin harçdan mahsubu ile eksik kalan 6.650,13-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
8-Birleşen dava bakımından, davacı tarafından yapılan 2.216,71-TL peşin harç, 59,30-TL başvuru harcı, 8,50-TL vekalet harcı, 3.194,35-TL tebligat/posta/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 5.478,86 -TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Birleşen dava bakımından, davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 20.470,44-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
10-Birleşen dava bakımından, 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak maliyeye gelir kaydına,
11-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğiinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup ana hatları ile anlatıldı.
17/07/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı