T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/106 Esas
KARAR NO:2022/724
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:12/02/2021
KARAR TARİHİ:19/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket, dava dışı yabancı bir firma ile akdetmiş olduğu sözleşme uyarınca,
iki adet ... ... Klapesi ..., iki adet ... ... Klapesi ... ve dört adet ... ... Klapesi ... mallarını en geç 09.11.2019 tarihinde Suudi Arabistan'a teslim etmeyi taahhüt etmiş, dava dışı yabancı firma ile imzalanan sözleşme
uyarınca, belirtilen tarihe kadar malların gönderiminin yapılamaması halinde müvekkilin, yabancı firmaya cezai şart ödemek durumunda kalacağı belirtilmiş, bu sebeple müvekkil şirket, malların tedariki için iç piyasada araştırma yapmaya başlamıştır. Bunun üzerine; davalı şirket tarafından müvekkile, 30.09.2019 tarihli ... ...referans numaralı teklif mektubu gönderilmiştir. Teklif mektubu müvekkil şirket tarafından kabul edilerek, aynı gün davalı şirkete ulaştırılmış olduğunu, davalı şirket ile müvekkili arasında imzalanan sözleşme uyarınca 15.10.2019 tarihinde ilgili malların teslimi taahhüt edilmiştir. Ayrıca sözleşmede, malların bedelinin; %50'si sipariş ile birlikte, kalan kısım ise malların teslim aşamasında ödeneceğinin kararlaştırıldığını, müvekkili şirketin davalı ile yapmış oldukları sözleşme gereği belirlenen ücretin %50'sini 02.10.2019 tarihinde davalı şirkete ödemiştir. Teslimin 15.10.2019 tarihinde yapılacağına ilişkin olarak müvekkili ile yazılı anlaşması yapılmış olmasına rağmen davalı şirketin sözleşme konusu malları zamanında teslim etmemiş, müvekkili şirketin sözleşmede
belirlenmiş olan teslim tarihinde malları teslim almamasına rağmen; sözleşmenin devamlılığına duyduğu güven ile bakiye bedeli de 01.11.2019 tarihinde davalı şirkete ödemiş olduğunu, ancak müvekkili tarafından talep edilmemiş olmasına rağmen, davalı şirket tarafından sözleşme konusu mallara ekstra attaşman eklendiği iddia edilmiş ve KDV dahil 17.700-TL ödenmediği takdirde malların sevkiyatının yapılmayacağını iletmiş, bunun üzerine müvekkili, yabancı firma ile akdetmiş olduğu sözleşme gereğince malların gönderimini yapmak zorunda olduğu için bu hususu da kabul ederek; 06.11.2019 tarihinde davalıya 17.700-TL daha ödeme yapmış ancak iddia edildiği gibi ekstra anlaşmalar eklenmemiş, malların müvekkili tarafından 07.11.2019 tarihinde teslim alınmış olup; TTK'nin 23'üncü maddesi uyarınca, müvekkil tarafından, mallara ilişkin derhal yapılan incelemelerde malların ayıplı ve eksik olduğu tespit edilmiştir. Bunun üzerine ayıplı ve eksik mallar nedeniyle davalı şirkete 08.11.2019 tarihinde ... 30. Noterliği'nin ... yevmiye numarası ile ihtarname keşide edilmiş ve derhal ... Asliye Hukuk Mahkemesi ...D. İş dosyası ile ayıp ve eksikliklerin tespit edilmesi talep edilmiştir. Aynı gün dava konusu malların tespiti için keşif yapılmış ve 13.11.2019 tarihli bilirkişi raporunda söz konusu ayıplar ve eksiklikler tespit edilmiş, müvekkili şirketin yabancı şirketle akdettiği sözleşme gereğince malların derhal ayıplarını kendi imkanları ve elinde bulunan parçalarla gidermiştir. Müvekkil, yabancı şirketle
akdedilen sözleşmede belirlenen ifa tarihinde teslimi gerçekleştirebilmek adına hızlı gönderim ile malların teslimini gerçekleştirmiş, daha sonradan ayıplı ve eksik malların ürün bedelinden indirilerek aradaki farkın
ödenmesi adına davalı şirketle şifai görüşmeler gerçekleştirilmiş olsa da hiçbir sonuç alınamamıştır ve dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa başvurulmuştur. Arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığından dolayı işbu davayı açma zorunluluğu hasıl olmuş, satış bedelinden ayıp oranında indirim yapılması ve söz konusu mallara ilişkin müvekkili şirketin yapmış olduğu giderlerin davalı şirketten alınmasına karar verilmesi
gerekmekte olduğunu, bu sebeple ayıp ve eksiklik oranında davalı şirketin haksız olarak elde ettiği bedelin ve müvekkili şirketin malların onarımına ilişkin yapmış olduğu giderlerin mahkeme tarafından bilirkişi marifetiyle belirlenerek: fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000-TL'nin en yüksek ticari faiz oranıyla hesaplanarak davalı şirketten alınmasına müvekkil şirket tarafından davalı şirketçe iddia edilen ekstra attaşmanlar için ödenen 17.700-TL’nin en yüksek ticari faiz oranıyla hesaplanarak davalı şirketten alınmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf davaya cevap vermemiş, duruşmalara da katılmamıştır.
DELİLLER:
Davacı taraf delil olarak; 30.09.2019 tarihli ... ...referans numaralı teklif mektubu, ödeme dekontları, Sevk İrsaliyesi, İrsaliyeli Fatura, Seri A-... numaralı fatura, Kahramankazan Asliye Hukuk Mahkemesi ...D. İş dosyası, ihtarname, ticari defter ve belgeler, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delillere dayanmıştır.
Bilirkişi raporu:
Dosyanın teknik bilgi ve bilirkişi incelemesi gerektirmesi nedeniyle, davacı tarafın ticari defter ve belgeleri incelenmek üzere ... ... Asliye Ticaret Mahkemesinden yeminli mali müşavir ...'dan alınan 16/07/2021 havale tarihli raporunda: Davacı şirketin 2019 yılı ve 2020 yılı kanuni defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, kayıtların birbirini teyit ettiği, kanuni defterlerin açılış tasdikleri ile yevmiye defteri kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı davacı şirket ile davalı firma arasındaki ticari ilişkinin usulüne uygun olarak defterlere yansıdığı, davacı şirketin defterlerinin usulüne uygun düzenlendiğini, davalı firma ile davacı şirket arasında teklif mektubu düzenlendiği, bahse konu ürünlerin bedeli üzerinden ıskonto yapılacağı bu suretle mal bedelinin (114.600,00 TL + KDV 20.628,00=)135.228.00 TL olduğunu, davacı şirketin davalı firmaya anılan malları teslim almadan önce 02.10.2019, 01.11.2019 tarihinde toplam 135.226,00 TL ödeme yaptığı, yapmış olduğu ödemenin teklif mektubunda belirtilen tutarı karşıladığı, buna rağmen ayrıca 06.11.2019 tarihinde 17.700,00 TL ödediği, bu suretle davalı firmaya toplam 152.928:00 TL ödeme yaptığı, bu suretle davacı şirketin teklif mektubunda belirtilen tutardan daha fazla bir ödeme yapmış olduğunu, davalı firmanın bahse konu mallar ıçm 04.11.2019 tarihli fatura ve 04,11.2019 tarihli sevk irsaliyesi düzenlemiş olmakla birlikte şevk irsaliyesinin nakliye firmasına 07.11.2019 tarihinde teslim edildiği, nakliye firmasınca da bahse konu malların davacı firmaya 07.11.2019 tarihinde teslim edildiğine dar rapor sunmuştur.
Bilirkişi raporu alınmak üzere dosya mali müşavir ... ve makine mühendisi Prof. Dr. ...'e tevdi edilmiş ve bilirkişiler sunmuş oldukları raporlarında; Davalı ... ... ... Endüstri ve İnşaat Sanayi Ticaret Ltd.Şti., davacı ...
Müh.Mak.İnş. İş Sağ. ve Güv. Eğ. Dan. Turz. San.Tic.Ltd.Şti. adına 04.11.2019 tarih ... nolu fatura muhteviyatı 152.928,00-TL fatura düzenlemiş olduğunu, davacı ... Müh.Mak.İnş. İş Sağ. ve Güv. Eğ. Dan. Turz. San.Tic.Ltd.Şti. davalı hesabına; Davacının ... hesabından, davalı ... ... ... Endüstri ve İnşaat Sanayi Ticaret Ltd.Şti.,’nin ... Bankası Merkez Şubede bulunan hesabını, 02.10.2019 tarihinde 67.614,00-TL 01.11.2019 tarihinde 67.614,00-TL 06.11.2019 tarihinde 17.700,00-TL olmak üzere toplam 152.928,00-TL (EFT ile göndermiş olduğu) bu işlemlerin davalının ticari defterlerinde de kayıtlı olduğunu, davacı ... Müh.Mak.İnş. İş Sağ. ve Güv. Eğ. Dan. Turz. San.Tic.Ltd.Şti.’nin ... ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... Talimat dosyası ile ticari defterleri üzerinde inceleme yapan bilirkişi ... tarafından düzenlenen 16.07.2021 tarihli rapordaki tespitlerinde yapılan incelemeleri ile birbirini teyit ettiğine dair rapor sunmuşlardır.Mahkememiz 11/02/2022 tarihli ara kararı ile alınan bilirkişi raporunun uyuşmazlığı çözmeye yeterli olmadığı, anlaşılmakla, bilirkişi heyetine ticaret hukuku nitelikli hesaplamalar uzmanı ...'ün eklenmesi suretiyle taraflar arasındaki sözleşmeye konu ürünlerin ayıplı olup olmadığı, davacı tarafından yapılan bir onarım bulunup bulunmadığı, ekstra anlaşma ödemesinin yerinde olup olmadığı, davacı taraf iddiası davalı taraf savunması ve tüm dosya kapsamınca, detaylı, gerekçeli, denetime elverişli, gerekçeli rapor sunulmasının istenilmesine karar verilmiş ve bilirkişiler sunmuş oldukları raporlarında; Davalının sözleşmede taahhüt ettiği 15.000,00 TL’lik ıskontoya rağmen fazladan tahsilat yaptığı, 15.000,00 TL + KDV olmak üzere 17.700,00 TL’nin davalıdan talep edilebileceği, ürünün mevcut olmaması, davacının müşterisine teslim edilmiş olması nedeniyle ayıplı bedelinin belirlenebilmesi imkanının bulunmadığı, davacının onarım yaptırdığına dair bir gider belgesi bulunmadığına dair rapor sunmuşlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Taraflar arasındaki ticari satıma konu malların, davalı tarafından zamanında ve ayıpsız bir şekilde davacıya teslim edilmediği iddiasına dayalı olarak açılan alacak istemine ilişkindir.
Davacı, dava dışı yabancı bir firma ile akdettiği sözleşmeye konu malların tedariki için davalı ile anlaştıklarını, davalının malları ayıpsız bir şekilde zamanında teslim etmediği ve ayrıca fazladan tahsilat yaptığı iddiası ile 17.700,00 TL fazladan tahsilat bedeli ile ayıp giderimi karşılığı 1.000,00 TL'nin davalıdan tahsili istemi ile eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
Taraflar arasındaki anlaşmaya konu malların incelenmesi ve yapılacak değer/bedel tespitinin hukuk dışı uzmanlık gerektiren bir alan olması nedeniyle makine mühendisi, hesap bilirkişisi ve borçlar hukuku nitelikli hesaplamalar uzmanında oluşan heyetten alınan 02/05/2022 tarihli raporda özetle; davalının sözleşmede taahhüt ettiği 15.000,00 TL’lik iskontoya rağmen fazladan tahsilat yaptığı, 15.000,00 TL + KDV olmak üzere toplam 17.700,00 TL’nin davalıdan talep edilebileceği, ürünün mevcut olmaması ve davacının dava dışı müşterisine teslim edilmiş olması nedeniyle ayıplı bedelinin tesptinin mümkün olmadığı, ayrıca davacının onarım yaptırdığına dair bir gider belgesi de bulunmadığına dair tespitler yer almaktadır.
Dava dilekçesi, sunulan deliller, delil tespiti dosyası ile bilirkişi raporları dosyamız kapsamında bir arada değerlendirildiğinde; anlaşma konusu edimin davalı tarafından ayıplı bir şekilde yapıldığı ve anlaşmaya aykırı bir şekilde fazladan tahsilat yapıldığı iddiası ile eldeki davanın açıldığı, anlaşmaya konu malların incelenmesi ve yapılacak değer/bedel tespitinin hukuk dışı uzmanlık gerektiren bir alan olması nedeniyle makine mühendisi, hesap bilirkişisi ve borçlar hukuku nitelikli hesaplamalar uzmanında oluşan heyetten rapor alındığı, anılan heyetten alınan 02/05/2022 tarihli raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle rapora itibar edilmesi suretiyle, davalının taraflar arasındaki sözleşmede taahhüt ettiği 15.000,00 TL’lik iskontoya rağmen fazladan tahsilat yaptığı, 15.000,00 TL + KDV olmak üzere toplam 17.700,00 TL’nin davacıya iadesinin gerektiği, ürünün mevcut olmaması ve ürünlerin dava dışı 3.kişiye teslim edilmiş olması nedeniyle ayıplı bedelinin tesptinin mümkün olmadığı, ayrıca davacının onarım yaptırdığına dair bir gider belgesi de bulunmadığı nazara alınarak davanın kısmen kabulü ile 17.700,00 TL sözleşme bedelinin dava tarihi olan 12/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ayıba ilişkin onarım bedeli isteminin ise reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelere binaen;
DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
1-17.700,00 TL sözleşme bedelinin dava tarihi olan 12/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Ayıba ilişkin onarım bedeli isteminin reddine,
3-Alınması gerekli 1.209,09-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 319,35-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 889,74-TL 'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 319,35-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvuru harcı, 8,50-TL vekalet harcı ve 4.003,25-TL tebligat/posta/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 4.071,05-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak hesap olunan 3.853,35-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak maliyeye gelir kaydına,
9-Davacı tarafça yatırılan ve harcanmayan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup ana hatları ile anlatıldı.19/09/2022
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı