T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/36 Esas
KARAR NO:2022/179
DAVA:Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ:19/01/2021
KARAR TARİHİ:24/02/2022
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hissedarı olduğu davalı şirketin bilgi alma taleplerinin yönetim kurulunca reddedildiğini, ertelenmesini talep ettiği genel kurul taleplerinin de reddedildiğini, müvekkilinin şirketten bilgi alamadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davalı şirketin son beş yılın şirket bilanço, gelir gider tabloları, mizan bilgileri, vergi kayıtları, banka hesap kayıtları, şirket aktif ve pasif listesi ve bu kayıtların faturalarının kendilerine verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketten usulüne uygun şekilde bilgi alma ve inceleme talebinin bulunmadığını, davalı şirket 15/12/2020 tarihli genel kurul toplantısının ertelenmesi talebinin oy çokluğuyla reddedildiğini, davacı tarafça talep edilen evrakların kendisine gönderildiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddini savunmuştur.
Dava; davacının ortağı olduğu davalı şirketten, dilekçesinde ileri sürdüğü konularda TTK'nın 437.md gereğince bilgi alma hakkı verilmesi istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davacıya, ortağı olduğu davalı şirketten talep ettiği konularda bilgi alma hakkı tanınıp tanınmayacağı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.
Davalı şirketin merkez adresi itibariyle (...) iş bu davaya bakmaya mahkememiz yetkilidir.
Bilgi alma ve inceleme hakkı istemine ilişkin TTK'nın 437.maddesi; "(1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.
(2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.
(3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.
(4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.
(5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.
(6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz. " hükmünü içermektedir.
Somut olayda iddia ve savunmaların ileri sürülüş biçimine göre, uyuşmazlığın niteliği itibari ile çözümü uzmanlık gerektirdiğinden, TTK.'nın 437.maddesi kapsamında davacıya ortağı olduğu davalı şirket nezdinde bilgi alma hakkı tanınma koşullarının bulunup bulunmadığı, bilgi alma hakkı verilecek ise talep ettiği konulardan hangilerinde bu hakkın verilmesi gerektiğinin tespiti için bilirkişi raporu alınmasına karar verilerek, davalı şirket ticari defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilerek getirtilen-sunulan belgeler bilirkişiler SMMM ...'a tevdi edilmiş, adı geçen bilirkişi tarafından düzenlenen 19/11/2021 tarihli bilirkişi raporunun dosya arasında olduğu görülmüştür.
Alınan bilirkişi raporunda özetle; davacının, davalı şirketin %17,3 oranında paya sahip hissedarı olduğu, TTK 437.md gereğince bilgi alma ve inceleme talep hakkının bulunduğu ancak, yönetim kurulu üyesi olmadığından dolayı detaylı ve kapsamlı bilgi alma ve inceleme hakkından yararlanamayacağı; davadan önce davacının, davalı şirketin 15/12/2020 tarihli genel kurul toplantısından sonra belge taleplerinin (bilanço, gelir tablosu, mizan ve satış raporları) TTK'nın 437.md kapsamında karşılandığı, davacının banka ekstreleri-fatura-irsaliye talebinin bilgi alma ve inceleme hakkının kapsamını aştığı ve bu yönde şirket tarafından bilgi verilmemesinin kanuna aykırılık teşkil etmediği yönünde görüş bildirilmiştir.
Alınan bilirkişi kurulu raporu, gerekçeli, denetlenebilir, dosya içeriğine uygun ve uyuşmazlığı çözmeye yeterli görüldüğünden mahkememizce de benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, alınan ve benimsenen bilirkişi kurulu raporu, toplanıp değerlendirilen delillere göre; davacı tarafça ortağı olduğu davalı şirketten, TTK 437.md gereğince bilgi alma ve inceleme hakkı istenmiş ise de; benimsenen bilirkişi kök ve ek raporunda dayanak ve gerekçeleriyle ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, davacının (bilanço, gelir tablosu, mizan ve satış raporları) belge taleplerinin, davalı şirket genel kurul toplantısından sonra dava tarihinden önce kanun gereği kendisine tanınan hak kapsamında karşılandığı, davacının diğer taleplerinin bilgi alma ve inceleme hakkının kapsamını aştığı, bu nedenle bu hususlarda bilgi verilmemesinde kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine ilişkin aşağıdaki karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın Reddine,
2-Alınması gerekli olan 80,70 TL karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 59,30 TL peşin harçdan mahsubu ile eksik kalan 21,40 TL harcın davacıdan alınarak maliyeye gelir kaydına,
3-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avanslarından geriye kalanının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzünde, nitelik itibarı ile kesin olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı. 24/02/2022
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı