T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/626 Esas
KARAR NO:2022/981
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:27/09/2021
KARAR TARİHİ:14/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından ... numaralı “Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi ile sigortalanan dava dışı sigortalıya ait Trafo aksamı emtiasının borçlu davalıların sorumluluğunda Türkiye- Dubai taşıması sırasında konteyner içinde devrilmek suretiyle hasar gördüğünü, fatura ve yapılan tespitler gereğince sovtaj bedeli de dikkate alınarak belirlenen 22.650,00 TL (asıl alacak) sigortalı zararının müvekkili şirket tarafından karşılandığını ve müvekkili şirketin TTK m.1472 gereğince sigortalısına halef olduğunu ve TBK hükümlerine göre de sigortalısından üçüncü kişiler üzerindeki haklarını temlik aldığını, davalılardan yapılan taleplerden ve arabuluculuk sürecinden netice alınamadığını, ... plakalı TIR ve ... Nolu konteynır içinde taşınan emtianın kaydığını, arkaya doğru yaslandığını ve paletlerin kırılması sonucu darbe almasından dolayı hasra uğradığını, hasara ilişkin olarak 13.05.2020 tarihinde liman işletmesi tarafından ve 16.05.2020 tarihinde sigortalı tarafından tutanak tutulduğunu, sigortalı firma yetkililerince davalılardan mail yoluyla (ihtar) ödeme talep edildiğini, hasarın taşıma sürecinde meydana geldiğinin tartışmasız olduğunu, ekspertiz incelemesi yapıldığını ve fotoğraflarının çekildiğini, bir nolu davalı ...’nin akdi taşıyıcı, iki nolu davalı ...’ın ise fiili taşıyıcı olduğunu, hasarın aracın ani fren yapması nedeniyle oluştuğunun tespit edildiğini, aynı koşullarda taşıma yapılan diğer iki konteynırda herhangi bir sorun olmadığını, 36 parçadan 9 parçanın hasarlandığını, davanın konusuna ilişkin .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, davalıların itiraz ederek haksız olarak takibi durdurduklarını belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... LTD.ŞTİ. vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu taşımanın kara ve denizyolu ayağı olan uluslararası nitelikte karma taşıma olduğunu, ancak hasarın karayolu aşamasından meydana gelmesinden dolayı TTK m.903 ve CMR m.1 gereği ihtilafın esasına CMR hükümlerinin uygulanması gerektiğini, eksper raporunun tek taraflı olarak hazırlandığından ve müvekkili şirketin yokluğunda hazırlandığından müvekkili şirketin sorumluluğunun tespitinde esas alınamayacağını, davacının TTK m.1472 ve temlikname gereğince sigortalısına halef olup olmadığının ve aktif husumet ehliyetinin araştırılması gerektiğini, eksper raporundaki “muhtemelen” kavramından anlaşıldığı üzere hasar sebebi ve hasar yerinin tahmine dayalı olarak tespit edildiğini ve davacının hasarı, sebebini ve yerin kesin olarak ispat etmesi gerektiğini, müvekkilinin emtianın sadece taşımasını üstlendiğini dava konusu hasarın ise istifleme ve sabitleme hatasından kaynaklandığını, emtianın yüklemesinin gönderen tarafından yapılması nedeniyle müvekkili şirketin zarardan sorumlu olmaması gerektiğini (CMR m.17/4-c), konteynerin kapaklarının tekrardan açılmasının sebebinin içinden ses gelmesi olmadığını, denizcilik uygulamasında konteynır kapaklarının ancak olağan dışı bir durum olması halinde açılabileceğini gönderenin konteynır için konteynır istiap haddini aşan şekilde ağır bir yük yüklemesi nedeniyle konteynırların açıldığını, nitekim konteynır için bir palet 27.720 kg eşya konulacağı beyan edilmesine rağmen iki palet eşyanın yüklendiğinin ekspertiz raporu ile sabit olduğunu, ... plakalı vasıta ile taşınan ...-4 nolu konteynırın limanda yapılan ağırlık ölçümü neticesinde 27.720 kg değil 29.718 kg yükleme yapıldığının anlaşıldığını, gemiye yükleme öncesinde zorunlu olarak ağırlık ölçümünün yapıldığını, anılan bu fazlalığın 20’lik bir konteynıra aktarılması zorunluluğu hasıl olduğunu ve açıldığında da hasarlandığının fark edildiğini, hasarın konteynır istiap haddinin aşılması ve istifleme-sabitleme hatasından doğduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun CMR m.23 ve 32 gereğince eşyanın brüt kg başına 8,33 SDR ile sınırlı olduğunu ve bu nedenle talep edilen miktarın fahiş olduğunu, müvekkili şirketin doğrudan zarar kalemleri içinde yer almayan sökme, takma test vb zararlardan sorumlu olmadığını, müvekkili şirkete hasarın ihbar edilmediğini; davacının icra inkâr tazminatın talebinin alacağın likit olmamasından dolayı yerinde olmadığını, davacının talep ettiği faiz türü ve oranına itiraz ettiklerini, faizin 3095 sayılı kanun uyarınca yabancı para borçlarında temerrüt halinde uygulanması gereken faiz olduğunu, davanın reddine, davacı aleyhin %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... Tic. LTD.ŞTİ. vekili süresinden sonra verdiği cevap dilekçesinde; haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddini talep etmiştir.
İhbar olunan ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın işbu dava kapsamında aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, davacı tarafından sınırlı sorumluluk hükümleri üzerinde kalan talebinin reddini karar verilmesini gerektiğini, poliçede yer alan muafiyet hükümünün dikkate alınmasını talep etmiştir.
DELİLLER:
Davacı taraf delil olarak; sigorta poliçesi, banka ödeme dekontu, navlun faturası, taşıma irsaliyesi, hasar tutanakları, mail yazışmaları, hasar fotoğrafları, ekspertiz raporu, servis hasar formları, servis irsaliyeleri, nakliye belgesi ve sair delillere dayanmıştır.
Davalı ... LTD.ŞTİ delil olarak; konteynerin ağırlık ölçümü, mail yazışmaları, ticari defterler, posta yazışmaları, dekont, fatura, bilirkişi, keşif, yemin ve her türlü yasal delillere dayanmıştır.
Davalı ... ... Tic. LTD.ŞTİ. delil olarak; sigorta poliçesi, tutanak, kantar ağırlığına ilişkin görüntü, bilirkişi incelemesi, tanık ve her türlü yasal delillere dayanmıştır.
Bilirkişi raporu:
Dosyanın teknik bilgi ve bilirkişi incelemesi gerektirmesi nedeniyle, dosya lojistik taşıma ve sigorta hukuku uzmanı Dr.Öğr.Üyesi ... ve lojistik ve Uluslararası Ticaret uzmanı Öğr.Gör....'e tevdi edilmiş ve bilirkişiler sunmuş olduğu raporunda: Davaya konu taşımada davalı ... şirketinin akdi taşıyıcı, davalı ... şirketinin ise fiili taşıyıcı olduğunu, davacı sigorta şirketi TTK m.1472 gereği sigortalısına halef olarak huzurdaki davayı açmaya hak kazandığının değerlendirildiğini, dava konusu hasarın taşıyıcının huzurunda Yarımca Limanında tutulan tutanakla tespit edilmesinden dolayı dava konusu hasarın taşıyıcıya ihbar edilmediğine ilişkin savunmanın, Yargıtay’ın istikrar kazanmış kararlarına göre yerinde olmadığını, hasarın sabitleme hatasından olmadığı hususunda yerinde incelemeye dayalı eksper raporu net tespitlerde bulunduğu, ancak ahşap paletin kırıldığı ve yükün arkaya yattığının tutanakla sabit olduğu, bu durumda sürüş hatası ve ahşap paletin kırılmasının hasara birlikte neden olduğu gözetilerek tazminatın davacı ile davacılar arasında yarı yarıya paylaştırılması gerektiği değerlendirilmiş olduğunu, CMR m.23/3 gereği davalı taşıyıcıları sorumluluk sınırının (27.720x8,33) = 230.907,60 SDR olduğu, bu miktarın talep edilen tazminat miktarının hayli üstünde olmasından dolayı sorumluluk sınırının aşılmasının mümkün olmadığı ve gerçek zarar üzerinden tespit ve değerlendirme yapılabileceğini, eksper raporu ile hasar bedeli olarak belirlenen 22.650,00 TL’nin gerçek zarara uygun olduğu, müterafik kusur açıklamalarına göre bu meblağın yarısı olan 11.325,00 TL’den davalı taşıyıcıların müşterek ve müteselsil olarak sorumlu oldukları ancak taşıyıcılar arasındaki iç ilişkide fiili taşıyıcı ... şirketinin zararın tamamını üstlenmesi gerektiğine dair rapor sunmuşlardır.
Mahkememiz 20/06/2022 tarihli celsesinde alınan ara karar uyarınca bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişiler sunmuş oldukları ek raporlarında; dosya üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde taraf vekillerinin itirazlarının incelenmesinde kök raporda beyan edilen hususlarda bir değişiklik yapılmasına gerek olmadığına dair ek rapor sunmuşlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava; TTK'nin 1472.maddesi uyarınca rücuen tazminat alacağının tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemiyle açılan itirazın iptali davasıdır.
Davacı ile dava dışı ... A.Ş arasında 'Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi' tanzim edildiği, konusunun Türkiye'den Dubai'ye gönderilecek olan trafo aksamı emtiasının taşınması sırasında, emtiada meydana gelebilecek zararların sigortalanmasına ilişkin olduğu, davalıların taşıyanlar oldukları, emtianın zarara uğradığı iddiası ve işbu zarar bedeli olarak 22.650,00 TL'nin davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya ödendiğinden bahisle ödenen bedelin TTK'nin 1472.maddesi uyarınca kusurlu taşıyanlardan rücuen tazmini talebiyle eldeki itirazın iptali davasının açıldığı görülmektedir.
Tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi kök ve ek raporları, sigorta poliçesi ile dosyamızda bulunan tüm bilgi ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;
'Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi' kapsamında sigortalısına ödeme yapan davacının, zararın meydana gelmesinde kusurlu oldukları iddiası ile yaptığı ödemenin TTK'nin 1472.maddesi kapsamında davalılardan tahsili istemi ile eldeki davanın açıldığı,
Lojistik ve taşıma uzmanı ... ile sigorta uzmanı ...'den alınan kök ve ek raporlarda özetle; davaya konu taşımada davalı ... şirketinin akdi taşıyıcı, davalı ... şirketinin ise fiili taşıyıcı olduğu, bu nedenle davanın her ikisine yöneltilebileceği, dava konusu hasarın taşıyıcının huzurunda Yarımca Limanında tutulan tutanakla tespit edilmesinden dolayı dava konusu hasarın taşıyıcıya ihbar edilmediğine ilişkin savunmanın, Yargıtay’ın istikrar kazanmış kararlarına göre yerinde olmadığın hasarın sabitleme hatasından olmadığı hususunda yerinde incelemeye dayalı eksper raporu net tespitlerde bulunduğu, ancak ahşap paletin kırıldığı ve yükün arkaya yattığının tutanakla sabit olduğu, bu durumda sürüş hatası ve ahşap paletin kırılmasının hasara birlikte neden olduğu gözetilerek tazminatın davacı ile davacılar arasında yarı yarıya paylaştırılması gerektiği, CMR m.23/3 gereği davalı taşıyıcıları sorumluluk sınırının (27.720x8,33) = 230.907,60 SDR olduğu, bu miktarın talep edilen tazminat miktarının hayli üstünde olmasından dolayı sorumluluk sınırının aşılmasının mümkün olmadığı ve gerçek zarar üzerinden tespit ve değerlendirme yapılabileceği, eksper raporu ile hasar bedeli olarak belirlenen 22.650,00 TL’nin gerçek zarara uygun olduğu, müterafik kusur açıklamalarına göre bu meblağın yarısı olan 11.325,00 TL’den davalı taşıyıcıların müşterek ve müteselsil olarak sorumlu oldukları şeklinde tespitlere yer verildiği,
Bahsi geçen kök ve ek raporun alanında uzman bilirkişilerce, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bir şekilde hazırlanmış olması nedeniyle raporlara itibar edilerek, sürüş hatası ve ahşap paletin kırılmasının hasara birlikte neden olduğu gözetilerek hesaplanan 22.650,00 TL tazminattan tarafların 1/2 oranında sorumlu oldukları kanaatine varılarak davanın kısmen kabulü ile davalıların .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının 11.325,00 TL asıl alacak yönünden iptali ile 11.325,00 TL'lik asıl alacağa takip tarihinden itibaren % 13,75 oranında faiz uygulanarak takibin talepnamedeki diğer koşullar ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak likit olduğundan iptaline karar verilen toplam 11.325,00 TL üzerinden % 20 oranında hesaplanan 2.265,00 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davacının kötüniyetli olduğu ispatlanmadığından reddedilen miktar üzerinden davalı ... Ltd. Şti'nin tazminat isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelere binaen;
DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
1-Davalıların .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının 11.325,00 TL asıl alacak yönünden iptali ile 11.325,00 TL'lik asıl alacağa takip tarihinden itibaren % 13,75 oranında faiz uygulanarak takibin talepnamedeki diğer koşullar ile devamına,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Alacak likit olduğundan, iptaline karar verilen toplam 11.325,00 TL üzerinden % 20 oranında hesaplanan 2.265,00 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Şartları oluşmadığından, reddedilen miktar üzerinden davalı ... Ltd. Şti'nin tazminat isteminin reddine,
5-Alınması gerekli 773,61-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 273,56-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 500,05 -TL 'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan 273,56-TL peşin harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvuru harcı, 8,50-TL vekalet harcı ve 2.517,00-TL tebligat/posta/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 2.584,80-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak hesap olunan 1.22,40-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı ... LTD.ŞTİ tarafından yapılan 350,00-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak hesap olunan 175,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine,
10-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine,
11-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00 TL arabulucu ücretinin 680,00-TL'sinin müştereken ve müteselsilen davalılardan 680,00-TL'sinin davacıdan alınarak maliyeye gelir kaydına,
12-Davacı tarafça yatırılan ve harcanmayan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup ana hatları ile anlatıldı.14/11/2022
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı