T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/70 Esas
KARAR NO:2022/800
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:31/01/2021
KARAR TARİHİ:04/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... ve ...’nun işletmesi davacı müvekkili şirket tarafından yürütülmekte olduğunu, davalı ...'a ... plakalı araçlar ile 03.07.2018-03.07.2019 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkili şirketçe, davalı şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, davalı-borçluya ödeme emri 15.01.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak davalının “yetkiye, ödeme emrine, borcun tamamına, faize, KDV’ye ve her türlü ferilerine” itiraz ettiğini, ilgili icra müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, takibin durdurulması sonrası müvekkili şirket açısından mağduriyet oluşturduğundan ve zaruri olarak dava açmadan önce arabuluculuk başvurusu yapılması gerektiğinden, 05.01.2021 tarihinde yapmış oldukları ticari arabuluculuk başvuru sonucu karşı taraf vekili ile arabuluculuk görüşmesi kapsamında karşı tarafla anlaşılamadığını ve 11.01.2021 tarihinde anlaşamama tutanağının tutulduğunu, açıklanan tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davalarının kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile, takibin devamına, davalının İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle yetki itirazında bulunmuş, müvekkilinin takip tarihindeki yerleşim yerinin Karabağlar/İzmir olduğunu, icra takibinin yetkili icra dairesine gönderilmesi gerektiğini, müvekkilinden talep edilen geçiş ücreti ve cezaların haksız olduğunu, davacı tarafından sunulan ihlalli geçiş listesi incelediğinde aynı aracın gün içerisinde birden fazla kez aynı köprüden geçmiş olduğunun görüldüğünü, bu durumun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı tarafından yeterli araştırma yapılmadan icra takibi başlatıldığını, cevap dilekçesinde belirtilen nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
Mahkememizce davaya konu edilen .... İcra Müdürlüğünün ... Es. Sayılı dosyası ile celp olunan araç trafik sicil kayıtları getirtilip celp incelenmiştir.
Mahkememizin 01/06/2021 tarihli celsede alınan ara karar gereğince, dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, bilirkişi olarak konusunda uzman SMMM İpek Kalay seçilmiş, adı geçen bilirkişice sunulan 18/03/2022 tarihli bilirkişi raporunun dosya içerisinde olduğu görülmüştür.
Bilirkişi raporunun tetkikinde, dava dosyasına sunulan ... adına tanımlı HGS ürününün 2018-2019 tarih aralığındaki hesap hareketlerinin incelenmiş olduğunu, dosya kapsamı ve dosyaya sunulan CD incelendiğinde muhtelif plakalı araçlara ait tespit edilen dönem içindeki ihlali geçiş görüntülü kaydının ayrıca ihlali geçiş listesi ve sistem dökümünün provizyon sorgularını içeren tablonun bulunduğunu, kamera kayıtlarında da yer alan araç plaka görüntüleri ile kayıtları ile ihlali geçiş nedeni ile dava konusu icra işlemi uygulanan araç plakası ile aynı olduğunu, dosya içerisinde davalıya ait araçların ihlalli geçiş ücretlerinin ödendiğine dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, buna göre davacının davalı yandan icra takip tarihi olan 17.10.2019 tarihi itibariyle; Asıl Alacak Tutarı ( Geçiş Ücreti + Ceza )= 45.411,50-TL+ İşlemiş Faiz = 3.102,28-TL + KDV ( İşlemiş Faiz x% 18) =558,41-TL olmak üzere toplam =49.072,19-TL alacaklı olduğunu, ancak; davacı vekilinin Sayın Mahkemeye sunduğu dava dilekçesinde dava değerinin 51.234,26 TL olarak belirtilmiş olmasına rağmen davacının davalı yandan alacağının 49.072,19-TL olduğuna dair rapor sunmuştur.
Mahkememizin 26/04/2022 tarihli celsesinde aynı bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişi sunmuş olduğu 10/06/2022 havale tarihli ek raporunda; dosya kapsamı ve dosyaya sunulan CD incelendiğinde muhtelif plakalı araçlara ait tespit edilen dönem içindeki ihlali geçiş görüntülü kaydının ayrıca ihlali geçiş listesi ve sistem dökümünün provizyon sorgularını içeren tablonun bulunduğunu, kamera kayıtlarında da yer alan araç plaka görüntüleri ile kayıtları ile ihlali geçiş nedeni ile dava konusu icra işlemi uygulanan araç plakası ile aynı olduğunu, dosya içerisinde davalıya ait araçların ihlalli geçiş ücretlerinin ödendiğine dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığını, buna göre davacının davalı yandan icra takip tarihi olan 17.10.2019 tarihi itibariyle; Asıl Alacak Tutarı ( Geçiş Ücreti + Ceza )= 45.411,50-TL + İşlemiş Faiz= 6.719,50 TL+KDV ( İşlemiş Faiz x% 18) =1.209,51 TL olmak üzere toplam =53.340,51-TL alacaklı olduğunu, ancak davacı vekilinin Sayın Mahkemeye sunduğu dava dilekçesinde dava değerinin 51.234,26-TL olarak belirtilmiş olmasından dolayı talebe bağlılık ilkesi gereğince her ne kadar davacının davalı yandan alacağı 53.340,51-TL olarak hesaplanmış olsa da taktiri mahkemeye ait olmakla birlikte davacının davalı yandan 17.10.2019 tarihi itibariyle 51.234,26-TL alacaklı olduğuna dair ek rapor sunmuştur.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı tarafından İstanbul 19.İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
2004 sayılı İİK ' nun 67. maddesinde takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği düzenlenmiştir.
Somut olayda davacı tarafından davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyası ile 45.411,50-TL asıl alacak, 4.849,79-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 50.261,29-TL alacak için ilamsız icra takibine başlandığı örnek 7 ödeme emrinin15.01.2020 tarihinde davalıya tebliğ edildiği , borçlu tarafından 19/01/2020 tarihinde takibe yasal süreda itiraz edildiği itirazın davacı alacaklıya tebliğ edilmeksizin 31.01.2021 tarihinde eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)
3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.",
5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiş, ikinci ve üçüncü cümleler yürürlükten kaldırılmıştır.)
6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir."
7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz."
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen 9. fıkrada "Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır.
",
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 19. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
Somut olayda, davacı, davalıya ait araçların ihlalli geçişlerinden doğan alacağın tahsili için dava konusu icra takibine girişmiş, davalı borçlu vekili icra takibine itiraz dilekçesi ile borca ve İzmir İcra Daireleri'nin yetkili olduğunu belirterek icra dairesinin yetkisine itiraz etmiş, davaya cevap vermemiştir.
İİK'nın 50. maddesi uyarınca para veya teminat borcu için takip hususunda HMK'nın yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir. (6100 sayılı HMK'nın m. 6/1) Bazı davalarda ise genel yetkili mahkeme yanında başka yer mahkemeleri de yetkili kılınmıştır ki bu da özel yetki kuralıdır. Öte yandan davacının genel yetki ile özel yetki kuralı arasında seçimlik hakkı vardır. HMK'nın 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için özel yetki kuralı öngörülmüş ve sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği belirtilmiştir. Davacı tarafın işlettiği otoyolun geçiş bedeli karşılığında kullanılması hususunda, taraflar arasında hizmet sözleşmesi bulunmaktadır. İİK'nın 50. maddesi yollamasıyla kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 10. maddesi uyarınca takipte akdin ifa edileceği yer icra müdürlüğü de yetkilidir. TBK 89. Maddesi uyarınca aksine bir anlaşma yoksa para borcu alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilmesi gerekir. Somut davada davacının yerleşim yeri İstanbul olduğundan, davacının alacağın tahsili için İstanbul İcra Dairesinde takip yapmasında usule aykırılık bulunmamaktadır.
Mahkememizce davacının ihlalli geçiş iddiasının tespiti ve varsa alacak miktarının belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yaptırılmış bilirkişi İpek Kalay tarafından sunulan 13/03/2022 ve 07/06/2022 UYAP tarihli raporları ile davalı tarafından davacının işletiminde olan otoyoldan ücreti ödenmeksizin geçiş yapıldığı ve davacının geçiş ücreti, cezası ile faiz ve KDV'leri dahil 53.340,51 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.
Bilirkişi raporu ile davacı tarafından sunulan deliller ile davacı yanın alacağı sabit olup, davalı tarafından ödeme yapıldığına dair savunma yapılmamış ve delil sunulmamış olup bu nedenlerle itirazın iptaline takibin devamına karar verilmiştir.
Davacı tarafından toplam 50.261,29 TL toplam alacak için ilamsız icra takibine girişilmesine rağmen elde ki dava 51.234,26 TL harç yatırılarak açıldığı anlaşıldığından takip talebinde belirtilen alacak miktarını aşan kısım yönünden istemin reddine karar verilmiştir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 09/10/2019 tarihli 2019/4054 esas ve 2019/7699 karar sayılı kararında belirtildiği üzere; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesinin 2. fıkrası hükmünce, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması, borçlunun itirazında haksız olması yasal koşullardandır. Bunlardan başka, alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Davacının talebinin ihlalli geçiş nedeni ile alacak istemine ilişkin olduğu alacağın likit olduğu anlaşıldığından davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE .... İcra Dairesi'nin ... takip sayılı dosyasına yapılan itirazın 45.411,50 TL asıl alacak ve 4.849,79 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 50.261,29 TL yönünden iptaline, TAKİBİN DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-İtirazın iptaline karar verilen alacağın %20 ' si oranında hesaplanan 10.052,25 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Alınması gerekli 3.433,35-TL karar ve ilam harcından, 619,29-TL peşin yatırılan harcın mahsubu ile geriye kalan 2.814,06-TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 619,29-TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 59,30-TL başvuru harcı, 8,50-TL vekalet harcı ve 1.218,35-TL tebligat/posta/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 1.286,15-TL olmak üzere toplam-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.261,73-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap olunan 972,97-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
9-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabulucu ücretinin 1.295,00-TL'sinin davalıdan, 25,00-TL'sinin davacıdan alınarak maliyeye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/10/2022
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı