T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/759 Esas
KARAR NO:2022/959
DAVA:Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:23/11/2021
KARAR TARİHİ:08/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 15.05.2018 tarihinde satış sözleşmesi imzalandığını, Mezkur satış sözleşmesine göre alıcı pozisyonundaki ... İnşaat Ve Makina Sanayi Ve Ticaret A.Ş.'nin sözleşmenin imzalanmasına müteakip belirlenen satış bedelini ödemesi karşılığında ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi sözleşmede detayları belirtilen malzemenin teslim borcu altında olduğunu, sözleşmenin 4. Maddesine göre ... İnşaat 73.000,00 TL malın tesliminden önce avans ödeyecek, satıcı ... ise bu avansa ve malların ayıpsız ve eksiksiz tesliminin teminatı için bono veya çek düzenleyecek şeklinde anlaşıldığını, bu anlaşmaya istinaden sözleşmenin 4.1. Maddesine göre satıcı konumundaki müvekkili şirket, satış bedeline karşılık malların teslimi ve ödenecek 73.000,00 TL avansa teminat oluşturması için, şirket yetkilisinin avalisti olduğu teminat senedi niteliğindeki müvekkiline ait ... A.Ş İkitelli Organize Sanayi Şubesi ... çek no'lu 20.08.2018 vadeli 73.000,00 TL bedelli çeki alıcı şirket ... İnşaat Ve Makina Sanayi Ve Ticaret A.Ş.'ye teslim ettiğini, sözleşmenin imza edilmesine ve şirket yetkilisinin de avalist olarak imza ettiği müvekkili ...'e ait çekin alıcı vasfındaki davalı ... İnşaat'a teslim edilmesine rağmen ... İnşaat ve Makinat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi avans ödemesi yapmadığını, sözleşmeye aykırılık yaptığını ve maalesef teminat olarak almış olduğu mezkur çeki iade etmediğini, bunun üstüne sözleşmeden kaynaklanan borcunu ifa etmeyen ve teminat senedi niteliğindeki çeki davalı ... İnşaat Ve Makina Sanayi Ve Ticaret A.Ş. tahsil yoluna başvurduğunu ve ...'den çek haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil edilerek sebepsiz zenginleşme oluştuğunu, zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmasına rağmen de bir sonuç alınadığını ve yukarıda izah edilen sebeplerle haksız olarak çeki tahsil eden davalıdan çekin vadesinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Ve Makina Sanayi Ve Ticaret A.Ş.' den tahsili için dava açma zorunluluğu hasıl olduğunu, açıklanan tüm bu nedenlerle ve yargılama sırasında oluşacak durumlar gözetilerek, müvekkilinin alacağı olan 73.000,00 TL alacağın 20.08.2018 tarihten tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ,yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirket, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında yükümlendiği mal üretimi ve teslim edimini ifa etmediğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 5.2 maddesi ile satıcı tarafından dava konusu malların üretilemeyeceğinin ve teslim edilemeyeceğinin tespiti halinde, alıcının 3. kişi firmadan mezkur ürünleri satın alabileceği ve bu kapsamda satıcının herhangi bir itirazda bulunamayacağı davacı şirket tarafından kabul edildiğini, davacı şirket tarafından sözleşme konusu mallar süresinde teslim edilmeyerek, sözleşme konu malların kullanılacağı proje olan "... Havzası Osb Müşterek Atıksu Arıtma Tesislerinde Arıtılmış Atıksuların Marmara Denizine Deşarjını Sağlayacak Toplama Hatları, Tüneller Ve Derin Deşarj Sistemi Bileşeni Olan Kara Boru Hattı İnşaatı İşi"nde davalı müvekkili şirketin aleyhine olacak şekilde süre kaybına sebebiyet verdiğini, açıklanan tüm bu nedenlerle huzurdaki davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşme nedeni ile davalı yana verilen çek bedelinin iadesi istemine ilişkindir.
Somut olayda, taraflar arasında 15/05/2018 tarihli kendileri tarafından satış sözleşmesi olarak nitelendirilen, sözleşmenin tüm hükümleri ve detayları incelendiğine eser sözleşmesi olduğu anlaşılan sözleşme imzalandığı, sözleşmenin 4.1 maddesi ile alıcı davalı tarafından satıcı davacıya sözleşmenin imzalanmasına müteakip 73.000 TL nakit ödeme yapılacağı, davacı satıcı tarafından ise 73.000,00 TL senet veya çek verileceğinin, sözleşmenin hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi halinde verilen çek veya senedin satıcıya iade edileceğinin, 5.2 maddesi ile da satıcı tarafından teknik olarak uygun ürün üretilmemesi veya ürünün üretilemeyeceğinin anlaşılması halinde, davacının nam ve hesabına davalının ürünü yaptırabileceği ve satıcıya rücu edeceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından, sözleşmenin 4.1 maddesi gereği davalı yana verilen ... ... Bank Aş'ye ait 20/08/2018 vadeli 73.000 TL bedelli çekin sözleşme hükümleri gereği davalının 73.000 TL avans ödemesini yapmaması nedeni ile iadesi talep edilmektedir.
Davalı tarafından çekin, sözleşme kapsamında teminat olarak verildiği kabul edilmekle birlikte, davacının sözleşme hükümlerine uymaması ve sözleşmenin 5.2 maddesi uyarınca ürünün başka bir firmadan alınması nedeni ile nakde çevrildiği savunulmuştur.
Bu noktada taraflar arasında, teminat olarak verildiği kabul edilen çekin davacıya iadesi gerekip gerekmediği ve davalı tarafından bozdurulması koşullarının oluşup oluşmadığı ihtilaf konusudur.
Sözleşmenin 4.1 maddesi gereği, dava konusu çekin davalı tarafından yapılacak 73.000,00 TL ödemenin teminatı olarak verileceği açıktır. Davalı tarafından 73.000 TL ödeme yapılmamış olup, bu konu taraflar arasında ihtilafsızdır.
Davalı sözleşmenin 4.1 maddesi gereği üzerine düşen nakit ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemiştir.
6098 sayılı TBK'nun 97. maddesi ile " Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Bu durumda davalı, davacının ürünü üretme ve teslim etme borcunu ifa etmesini bekleyemez. Dolayısıyla, davacı aleyhine sözleşmenin 5.2 maddesi koşulları gerçekleşmemiş olup, davalı çek bedelini iade ile yükümlüdür. Her ne kadar davacı tarafından 73.000 TL'nin 20/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsil talep edilmiş ise de, davalının bu tarih itibariyle temerrüde düştüğü dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Davacı tarafından davalıya 73.000 TL'nin 3 gün içinde ödenmesi için .... Noterliğinin 22/11/2018 tarihli ... numaralı ihtarnamesi gönderilmiş ise de, ihtarname tebliğ şerhi davacı tarafından dosyaya sunulmamış, davalının arabuluculuk bürosuna başvuru tarihi ile temerrüde düştüğü kabul edilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar, taraf iddia ve savunmaları ile tüm dosya kapsamı dikkate alınarak davanın kabulüne dair aşağıda ki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda yazılı kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 73.000,00 TL ' nin 27/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 4.986,63-TL karar ve ilam harcından 1.246,66-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.739,97-TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına
3-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 1.314,46-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 3.164,25-TL olmak üzere toplam 4.478,71-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap olunan 11.680,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/11/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır