T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/786 Esas
KARAR NO:2022/166
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/07/2020
KARAR TARİHİ:22/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ..., diğer davalı şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Es. Sayılı dosyasında 05/04/2019 tarihli 12/07/2019 vade tarihli 150.000,00 TL bedelli senet sebebiyle kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip yaptığını, davalı ... diğer davalı şirketten alacağının tahsili için iş yeri adresine 28/10/2019 tarihinde hacze gittiğini, iş yerinde yapılan kasa haczi ile müvekkilinin davalı şirkete sözleşmeye dayalı imalat ve ürünlerin garanti süresini teminat altına almak amacıyla vermiş olduğu dava konusu teminat çekini haczettiğini, çek icra müdürlüğü kasasına alındığını, icra dairesi tarafından gönderilen cebri icra müzekkeresine taraflarınca süresinde itiraz edildiğini, açıklanan nedenlerle 01/09/2020 keşide tarihli 97.000,00 TL bedelli ... Şubesine ait ... seri numaralı teminat çekine ilişkin HMK 389 maddesi ve devamı hükümleri gereğince herhangi bir cebri icra işlemine konu edilmeyeceğine, teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, bu talep kabul edilmediği taktirde teminat ile tedbir kararı verilmesini, 01/09/2020 keşide tarihli 97.000,00 TL bedelli .... ... Şubesine ait ... seri numaralı çek sebebiyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, 01/09/2020 keşide tarihli 97.000,00 TL bedelli .... ... Şubesine ait ... seri numaralı çek sebebiyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, 01/09/2020 keşide tarihli 97.000,00 TL bedelli .... ... Şubesine ait ... seri numaralı çekin teminat çeki olduğu tespit edilerek kambiyo senedi vasfı bulunmaması sebebiyle .... İcra Müdürlüğünün ... Es. Sayılı dosyasındaki haciz fekki ile müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin borçlu sıfatının haiz olduğu ....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyadan müvekkil şirkete hacze gelinmiş olup haciz esnasında teminat fonksiyonuna sahip olan bir takım evraklar haczedildiğini, bu evrakların arasında ... ... Şirketine ait ... A.Ş. ... Şubesine ait ... seri numaralı 97.000- TL'lik çek de haczedilen evraklar arasında olduğunu, işbu uyuşmazlık konusu çek, ... ile müvekkili şirket arasındaki arasındaki satım sözleşmesinin konusu olan emtiaların ve hizmetin gerçekleşmesi muhtemel rizikoları karşılamak amacıyla davacı şirketçe müvekkili şirkete verildiğini, Eylül 2020 tarihine kadar gerçekleşebilecek rizikoların karşılığını talep hamyüno saklı kalmak kaydıyla, bugüne kadar herhangi bir riziko gerçekleşmemiş olup söz konusu çek kasalarında yalnızca teminat vasfıyla durmakta olduğunu, ticari faaliyetin bitiminin akabinde cari hesaplar sıfırlanmış olup iki şirket nezdinde de bakiye borç miktarı bulunmamakta olduğunu, ticari faaliyetin bitiminin akabinde cari hesaplar sıfırlanmış olup, iki şirket nezdinde de bakiye borç miktarı bulunmamakta olduğunu fakat sehven olarak bu belgenin iadesinin atlandığını, açıklanan nedenlerle davacı ...Ş.'nin, müvekkili şirkete borcunun olmadığının kabulüyle birlikte, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı yana bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı takibinin durdurulması yönündeki talebin reddedilmesini ve takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesinin gerektiğini, mağduriyete sebebiyet verilmemesi için takibin teminatsız yada teminatlı olarak durdurulmaması gerekmekte olduğunu, zira huzurdaki davada davacı söz konusu icra takibinde, ne alacaklıdır ne de borçlu olduğunu, borçlu aleyhine yapılan haciz işlemine aksi takdirde çok büyük mağduriyetlere yol açılacak ve mağduriyetin yaşanmasından sorumlu kişilere buradan oluşan zarar rücu edileceğini, müvekkilinin alacaklı olduğu .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası kapsamında diğer davalı aynı zamanda bahsi geçen icra dosyasının borçlusu ...'ne hacze gidildiğini, bu haciz esnasında çok sayıda kıymetli evrak borçlu şirketin kasasında bulunarak haczedildiğini, icra dairesinin kasasına giren tüm kıymetli evraklar cebri icra yolu ile ele geçirildiğini, diğer Davalı ... ... Şirketi ile davacı şirket arasında ticari ilişkinin olup olmadığının taraflarınca bilinmesinin imkansız olduğunu, taraflar arasındaki ilişkide 3. kişi oldukları için sadece elilerindeki senet ile ilgili kısmı bilebileceklerini, senet de cebri icra yolu ile ele geçirildiğini, bonoda teminat kaydı varsa da neyin teminatı olduğu belirtilmediğinden bu ibare bononun mücerrettik vasfını ortadan kaldırmayacağını, bononun teminat amaçlı verildiğinin kabul edilebilmesi için, neyin teminatı olarak verildiğinin ya bononun önündeki veya arkasındaki yazılar veya ayrı bir belge (iik’nun 169/a maddesinde öngörülen) ile teminat senedi olduğunun kanıtlanmasının gerektiğini, açıklanan tüm bu nedenlerle takibin durdurulması ve ihtiyati tedbir talebinin reddi ile takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini, haksız ve mesnetsiz iddialara dayalı hukuka aykırı olarak açılan davanın esastan reddine karar verilmesini, haksız ve kötü niyetli olarak itirazda bulunan davacı-borçlu tarafın %40 nispetinde kötü niyet tazminatına hükmedilmesine dair karar tesisini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Davacı iddiası ve dosya kapsamına göre eldeki dava da; davalı ...'a yönelik dava 2004 sayılı İİK'nun 89. maddesi gereği, davalı ... ... Taahhütleri ve Ticaret Anonim Şirketi'ne yönelik dava aynı kanunun 72. maddesi gereği menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkememizce verilen ilk kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi'nin 2021/1570 Esas 2021/1361 Karar sayılı ilamı ile ;
"HMK 355. Maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni nedenleri ile sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
HMK'nın 297/1.c maddesinde mahkemenin gerekçeli kararında bulunması gereken hususlar düzenlenmiş olup buna göre karar gerekçesinde, tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkan sonuç ve hukuki sebep kararda gösterilmelidir. Anılan maddenin "ç" fıkrasında ise, hüküm sonucu, yargılama giderleri ve taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının iadesi, varsa kanun yalları ve süresi gösterilmelidir.
İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının bu unsurları içermediği, hüküm fıkrasında sadece davalılar hakkında hükmün yer aldığı, bunun dışında, harç, yargılama gideri, vekalet ücreti, alınan avansların iadesine ilişkin bir değerlendirme yapılarak hüküm oluşturulmadığı görülmektedir. Bu durumda, ortada istinaf incelenmesine esas bir hüküm bulunduğundan ve kararın istinaf denetimine elverişli bir karar olmadığı anlaşılmaktadır. " gerekçesi ile kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı ...'ın, diğer davalıdan olan alacağı için .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takip dosyasında başlattığı takip nedeni ile borçlu iş yerinde hacizde davacı yana ait dava konusu 01.09.2020 keşide tarihli 97.000 TL bedelli ... Şubesine ait ... seri numaralı çekinde haczedildiği, icra dairesi tarafından davacı yana İİK 89/1 haciz ihbarnamesi gönderildiği, 3. kişi konumundaki davacının 09.12.2019 tarihinde süresi içerisinde çekin borçluya teminat amacıyla verildiği gerekçesi ile itiraz edildiği 24.07.2020 tarihinde eldeki menfi tespit davasının açıldığı anlaşılmıştır.
Davacının iddiası dava konusu çekin davalı şirket ile aralarındaki ticari ilişkinin teminatı olduğu yönündedir. Çekte lehtar konumunda olan davalı şirket mahkememize sunduğu 18.08.2020 tarihli cevap dilekçesi ile çeki teminat amacıyla elinde bulundurduğunu çeki sehven iade etmediğini ikrar etmiş, davalı ikrar ve kabulü gereği davalı şirkete yönelik menfi tespit isteminin kabulüne karar verilmiştir.
Davalı ...'a yönelik davaya gelince ; İİK.nun 89/3. maddesi uyarınca 3. kişinin menfi tespit davası açılabilmesi için aynı madde gereğince 1. ve 2. haciz ihbarnamelerine süresinde itiraz etmemiş olması gerekir. Üçüncü kişi 1. haciz ihbarnamesine süresi içinde itiraz etmiş ise artık İİK. 89. madde uyarınca menfi tespit davası açmasına gerek yoktur. Eldeki olayda davacı taraf gönderilen haciz ihbarnamesine 09.12.2019 tarihinde itiraz etmiştir. 3. Kişi tarafından 1. Haciz ihbarnamesine itiraz edildikten sonra bunun aksini ispat yükümlülüğü icra mahkemesinde açacağı dava ile alacaklıya geçmektedir. Davacı 1. haciz ihbarnamesine süresi içinde itiraz ettiğinden alacaklı hakkında menfi tespit davası açmasında herhangi bir hukuki yarar bulunmamaktadır.
Yukarıda yapılan açıklamalar gereği davalı ...'a yönelik davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine, davalı şirkete yönelik davanın ise cevap dilekçesinde yer alan ikrar ve beyanları göz önüne alınarak kabulüne, davalı beyanları açıkça davanın kabulü mahiyetinde olmadığından aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
1-)Davalı ...'a yönelik davanın HMK.’nun 114/1-h maddesi gereğince hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle HMK.’nun 115/2 maddesi uyarınca USULDEN REDDİNE
2-)Davalı ... ... Taahhütleri ve Ticaret Anonim Şirketi'ne yönelik davanın KABULÜ İLE; davacının dava konusu 01.09.2020 keşide tarihli 97.000 TL bedelli ... Şubesine ait ... seri numaralı çek nedeni ile davalı ... ... Taahhütleri ve Ticaret Anonim Şirketi'ne borçlu olmadığının TESPİTİNE
3-)Alınması gereken 6.626,07 TL karar ve ilam harcından, peşin yatan 1.656,52 TL ' nin düşümü ile eksik kalan 4.969,55 TL'nin davalı ... ... Taahhütleri ve Ticaret Anonim Şirketi' nden alınarak maliyeye irat kaydına, davacı tarafından peşin ödenen 1.656,52 TL harcın davalı ... ... Taahhütleri ve Ticaret Anonim Şirketi' nden alınıp davacıya verilmesine,
4-)Davacı tarafından ödenen 360,95 TL yargılama giderinin davalı ... ... Taahhütleri ve Ticaret Anonim Şirketi' nden alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 13.165,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ... Taahhütleri ve Ticaret Anonim Şirketi' nden alınıp davacıya verilmesine,
6-Davalı ... vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 5.100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp bu davalıya verilmesine,
7-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22.02/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır