T.C.
STANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/799 Esas
KARAR NO:2022/488
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:06/12/2021
KARAR TARİHİ:18/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 24/07/2020 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araca davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı ... plakalı aracın çarpması sonucunda müvekkiline ait araçta maddi hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, araçtaki değer kaybının tahsili amacıyla davalı sigorta şirketine yapılan başvuru sonrasında müvekkiline bir miktar ödeme yapıldığını, ancak yapılan ödemenin cüzi bir miktar olduğunu, bu sebeple davalı aleyhine ... plakalı araçta meydana gelen ve ödenmeyen değer kaybının müvekkiline ödenmesi için Sigorta Tahkim Merkezi’ne fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik kaydıyla 100,00-TL.'lik başvuru yapıldığını, Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından yaptırılan bilirkişi incelemesinde müvekkili davacıya ait araçta 2.200,00-TL. tutarında değer kaybı oluştuğunun, bu değer kaybının 978,93-TL.'sinin daha önceden davalı tarafından ödendiğinin, ödenmesi gereken bakiye miktarın 1.220,00-TL. olduğunun tespit edildiğini, ancak Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından verilen hükümde; fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmalarına karşın 100,00-TL. üzerinden talepte bulunmaları nedeniyle taleple bağlılık ilkesi doğrultusunda davalının 100,00-TL. değer kaybını davacıya ödemesine karar verildiğini, raporda hesaplanan ve saklı tutulan bakiye değer kaybı olan 1.120,00-TL. hakkında ise herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu bedelin tahsiline yönelik olarak için davalı sigorta şirketi aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça haksız ve mesnetsiz olarak borca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu belirterek ve dilekçesinde açıkladığı diğer nedenlerle; davanın kabulüne, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı zararı nedeniyle davacıya 13/11/2020 tarihinde 978,93-TL., 03/11/2021 tarihinde ise 100,00-TL. asıl alacak olmak üzere fer’ileri birlikte toplam 1.089,15-TL. değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını, yapılan bu ödemeler ile müvekkili sigorta şirketinin başkaca bir sorumluluğu kalmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranı ile sınırlı olduğunu, davacı tarafın alacağının varlığının ve miktarının tespitinin bilirkişi incelemesinden sonra belirlenebileceğini, talep edilen alacak likit olmadığından davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin haksız olduğunu belirterek ve dilekçesinde açıkladığı diğer nedenlerle; davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; 24/07/2020 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucunda davacıya ait ... plakalı araçta meydana geldiği ileri sürülen bakiye değer kaybının tahsiline yönelik olarak davacı tarafından davalı sigorta şirketi aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasıyla girişilen ilamsız icra takibine davalının vaki itirazlarının İİK.’nun 67. maddesi gereğince iptali istemine ilişkindir.
Davacı taraf delil olarak; .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun .... sayılı dosyası, tanık, bilirkişi raporu, yemin, keşif, arabuluculuk tutanakları, hasar dosyası, kaza tutanağı ve tüm yasal delillere dayanmıştır. Davalı taraf ise delil olarak; .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası, sigorta poliçesi, ekspertiz raporu, keşif ve tüm yasal delillere dayanmıştır.
Mahkememizce .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takip dosyasının UYAP örneği celbedilerek dosyaya kazandırılmıştır. İcra dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı/borçlu şirket aleyhine 1.120,00-TL. toplam değer kaybı alacağı üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, Örnek-7 nolu ödeme emrinin borçlu şirkete 31/10/2021 tarihinde tebliği üzerine davalı şirket tarafından vekili aracılığıyla 27/10/2021 tarihli dilekçe ile borca ve fer'ilerine itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu, akabinde davacı şirket vekili tarafından 1 (bir) yıllık hak düşürücü süre içerisinde ve 06/12/2021 tarihinde harca esas değer olarak 1.120,00-TL. gösterilmek suretiyle huzurdaki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.
Yasal dayanağını 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67. maddesinden alan itirazın iptali davası ile alacaklı; icra takibine karşı davalı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK.’nun 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, davalı borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir.
Mahkememizce taraflarca bildirilen deliller toplanmış, icra takip dosyası, Türkiye Noterler Birliği'nden dava konusu kazaya karışan araçların trafik tescil kayıtları, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2021. E. 87773 sayılı dosyasının bir örneği celp edilerek dosyaya kazandırılmıştır.
Eldeki dava; 24/07/2020 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucu davacıya ait ... plakalı araçtaki bakiye değer kaybı zararının kazaya neden olan ... plakalı aracın ZMSS sigortacısı davalı sigorta şirketinden tahsiline yönelik olarak başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 15/03/2018 tarihli, 2017/1230 Esas ve 2018/2590 Karar sayılı ilamında da vurgulandığı gibi; araçta meydana gelen “değer kaybı” hesabında davaya konu aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2021. ... sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporunda özetle; dosya kapsamındaki evrakların incelemesinden; uyuşmazlığa konu kazanın 24/07/2020 tarihinde meydana geldiği, TRAMER kaza kusur durum sorgulama sonucuna başvuru sahibi tarafa ait ... plaka nolu araç ve ... plaka nolu araç sürücüsünün KUSURSUZ, davalı sigorta kuruluşu tarafından ZMSS (Trafik) poliçesi tanzim edilen ... plaka nolu araç sürücüsünün ise KUSURLU olduğunun görüldüğü, aracın marka, model, kilometresi, başvuruya konu kaza hasar durumu ve miktarı, piyasa koşulları göz ününe alınarak meydana gelen değer kaybı bedelinin 2.200,00-TL. olarak değerlendirildiği, belgelerin incelenmesinden ve yapılan değerlendirmeler sonucunda uyuşmazlığa konu dosya ile ilgili ... plaka numaralı başvuru sahibi tarafa ait aracın 24/07/2020 tarihli kazası sonrası davalı tarafça yapılan ödemenin mahsup edilmesi sonrası bakiye 1.220,00-TL. değer kaybı bedeli tespit edildiği şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Sigorta Tahkim Komisyonu’nun gerekçeli kararında ise özetle; dosyada alınan bilirkişi raporunun ayrıntılı, yeterli ve denetime elverişli olduğu, araçta meydana gelen değer kaybı zararının Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında bulunduğu, Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğu, davalı sigorta kuruluşunun 1.220,00-TL. değer kaybı zararından sorumlu olduğu, ancak talepte bağlılık ilkesi gereği 100,00-TL. değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu belirtilmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesine göre; kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Hukukumuzda gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil nedeniyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Haksız fiile maruz kalan şahsın mal varlığında haksız fiil sonucu meydana gelen durum ile bu eylemden önce mevcut olan durum arasındaki fark ise davacının zararını oluşturur.
2918 sayılı KTK.’nun 85. maddesine göre ise motorlu bir araç işleteninin sorumluluğu, kusura dayanmayan bir tehlike sorumluluğudur.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS), 2918 sayılı Kara Yolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesi gereğince araç işletenin KTK.'nun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere yasaca yaptırımları zorunlu kılınan ve KTK. kapsamında bulunan motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması hallerinde o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler ve kusur oranı dâhilinde ve gerçek zarar miktarı ile karşılamayı amaçlayan bir sorumluluk sigortası türüdür. Bu sigorta türü ile üçüncü kişilerin beden ve mallarında meydana gelen gerçek zararlar, limit dâhilinde teminat altına alınmıştır.
KTK.'nun 91. maddesi ve Genel Şartlar'ın ilgili hükümlerine göre; "bir şeye zarar vermesi halinde işletenin sorumluluğu, bu zararı gidermede hangi kapsamda ise ZMSS sigortacısının sorumluluğu da aynı kapsamdadır." Buna göre sigortacının sorumluluğu araç işletenin KTK.'nun 85/1 maddesindeki sorumluyla eşdeğerdir. Bu nedenle kaza sonucu zarar verilen şeyin eski hale gelmesi için gerekli olan tüm onarım, yedek parça, işçilik masrafları ile araçta meydana gelen değer kaybı zararları sigorta kapsamına girmektedir. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası’nda sigortacının sorumluluğu, poliçe teminat limiti içerisinde kalmak koşulu ile sigortalısının kusuru oranındadır. Bir başka ifade ile davalılardan sigorta şirketinin sorumluluğu, araç işletenin KTK.'nun 85/1 maddesindeki sorumluluğuyla eşdeğerdir. Araçta meydana gelen değer kaybı “gerçek zarar” kalemleri arasında olduğundan, ZMSS (Trafik) poliçesi teminatına dâhildir.
Dosyada Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2021.... sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporu mahkememizce incelenip denetlenmiş, raporun mevzuat hükümlerine uygun olarak tanzim edildiği, olayın ve hasarın özelliğine, dosyada toplanan delillere, hasar dosyası kapsamına uygun olduğu, ayrıca denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu saptanmıştır. Dosyaya sunulan belgeler ile Sigorta Tahkim Komisyonu dosyası ve Sigorta Tahkim Komisyonu dosyasında aldırılan 30/09/2021 tarihli bilirkişi raporunun uyuşmazlığı çözmeye yeterli olduğu kanaatine varılarak, gerek usul ekonomisi ilkesi, gerek Sigorta Tahkim Komisyonu’nun gerekçeli kararı gerekse dava miktarı gözetilerek dosyada yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına gerek duyulmamıştır
Mahkememizce benimsenerek hükme esas alınan Sigorta Tahkim Komisyonu dosyasında aldırılan 30/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere; kazanın meydana gelmesinde davacıya ait ... plakalı araç sürücüsü kusursuzdur. Davacıya ait ... plakalı otomobilin önceki kazaları da dikkate alındığından dava konusu kaza nedeniyle uğradığı değer kaybı sadece 2.200,00-TL.’dir. Davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeler düşüldüğünde araçtaki bakiye değer kaybının 1.120,00-TL. olduğu anlaşılmaktadır.
Öte yandan 2004 sayılı İİK.'nun 67/2 maddesine göre; icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi, alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması, borçlunun da itirazında haksız olması yasal koşullardandır. İcra inkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra takibine haksız olarak itiraz eden borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunların dışında alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 09/10/2019 tarihli, 2019/4054 Esas ve 2019/7699 Karar ve 04/06/2020 tarihli, 2020/2083 Esas ve 2020/2727 Karar sayılı ilamları)
İddia, savunma, dosyadaki bilgi - belgeler, trafik kayıtları, mahkememizce benimsenen Sigorta Tahkim Komisyonu dosyasında aldırılan 30/09/2021 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davanın 24/07/2020 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen bakiye değer kaybına ilişkin olduğu, ... plakalı aracın dava dışı sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam (%100) oranında kusurlu olduğu, davacının ise kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığı, hükme esas alınan 30/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere davacıya ait ... plakalı otomobilin dava konusu kaza öncesindeki hasarları dikkate alındığından dava konusu kaza nedeniyle uğradığı değer kaybının 2.200,00-TL. olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya yapılan ödemeler toplamı düşüldüğünde ... plakalı araçtaki bakiye değer kaybının 1.120,00-TL. olduğu, davalı ZMSS sigortacısının davacının 1.220,00-TL. bakiye değer kaybı zararından sorumlu olduğu ve davacının bu miktar yönünden davalı sigorta şirketi hakkında takip başlatmakta haklı olduğu, ancak takip ve dava konusu alacağın likit olmaması nedeniyle davacının icra inkâr tazminatı talebinin reddi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile; davalı sigorta şirketinin .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 1.120,00-TL'ye yönelik itirazlarının iptali ile takibin talepnamedeki diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına,
2-Alacak likit ve belirlenebilir olmayıp yargılama sonucunda ortaya çıkacağından icra inkar tazminatına yönelik istemin reddine,
3-Alınması gerekli 76,51-TL karar ve ilam harcından 59,30-TL peşin harcın mahsubu ile 17,21-TL harcın davalıdan alınıp maliyeye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 156,50-TL. (59,30-TL başvuru harcı, 59,30-TL peşin harç, 8,50-TL vekaletname harcı, 29,40-TL tebligat posta) yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 uyarınca hesap ve taktir olunan 1.120,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından geriye kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, HMK'nun 6723 sayılı Kanunla değişik Geçici 3. ve 341/2 vd. maddeleri uyarınca ve miktar itibarıyla kesin olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/05/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır