T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/129 Esas
KARAR NO:2022/191
DAVA:İpotek (İpoteğin Kaldırılması)
DAVA TARİHİ:28/02/2022
KARAR TARİHİ:01/03/2022
Mahkememize tevzi edilen ve yukarıdaki esasa kaydı yapılan "İpoteğin Kaldırılması" davasında dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 17/05/2018 tarihinde ... ... A.Ş.'nin maliki olduğu davaya konu "İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ... ... Mevkii, ... parselde" bulunan taşınmaz üzerine 12767 yevmiye numarası ile ... lehine 500.000,00-TL. tutarında ipotek tesis edildiğini, anılan taşınmazın 22/05/2020 tarihinde ... yevmiye numarası ile müvekkili ... tarafından 50.000,00-TL. bedelle satın alındığını, müvekkilinin taşınmazın bir önceki maliki ve borçlu ... ...A.Ş. yetkilileri ile yaptığı şifahi görüşmede ipotek borcunun kapandığının müvekkiline bildirildiğini, TMK.’nun 883. maddesindeki “Alacak sona erince ipotekli taşınmazın maliki, alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir.” hükmüne dayanarak müvekkilinin ipotek alacaklısı banka ile görüşerek ipoteğin kaldırılması (fekki) için ... Tapu Müdürlüğü'ne yazı yazılmasını şifahi olarak talep ettiğini, ancak ipotek alacaklısı (davalı) banka tarafından kanun hükmüne açıkça aykırı olarak borç ödenmiş olsa dahi borçlu ... ... A.Ş. tarafından talep edilmedikçe taşınmaz üzerinde bulunan ipoteğin kaldırılmayacağının, taşınmazın maliki olan müvekkilini bu bakımdan muhatap kabul etmediklerinin, bu konuda tek muhataplarının borçlu ve eski malik ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. olduğunun bildirildiğini, açıklanan sebeplerle işbu davayı açtıklarını belirterek ve gilekçede ayrıntılı olarak açıklanan sebeplerle; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ..., 4917 Parselde kayıtlı bulunan müvekkiline ait taşınmaz üzerinde ... Tapu Müdürlüğü'nce 17/05/2018 tarih ve 12767 yevmiye numarası ile davalı lehine tesis edilen 500.000,00-TL. tutarındaki ipoteğin fekkine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; davacıya ait "... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ..., ... Parsel"'de kayıtlı bulunan taşınmaz üzerinde ... Tapu Müdürlüğü'nce davalı banka lehine 17/05/2018 tarihli - 12767 yevmiye numaralı işlemle tesis edilen 500.000,00-TL. tutarındaki ipoteğin fekkine ilişkindir.
Davacı taraf delil olarak; tapu kayıtları, ipoteğe ilişkin resmi senet, ödeme dekontları, banka kayıtları, tanık beyanı, bilirkişi incelemesi ve diğer her türlü yasal delile dayanmıştır.
6100 sayılı HMK.’nun 1. maddesine göre; “Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir.”
HMK.’nun Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevine ilişkin 2/2 maddesinde ise; “Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça...” ifadesine yer verilerek, HMK.’da yer alan mahkemelerin görevine ilişkin genel düzenlemelere ancak yine HMK.’daki diğer düzenlemelerle veya diğer kanunlardaki göreve ilişkin düzenlemelerle istisnalar getirilebileceği hükmü mevcuttur.
6102 sayılı TTK.’nun 5/1 maddesine göre; “Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.”
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi tarafından, adlî yargı ilk derece mahkemelerinde ihtisas mahkemelerinin belirlenmesine ilişkin “ihtisas kararları” 30/11/2021 tarihli ve 31675 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Anılan ihtisas kararlarının 15/12/2021 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanacağı da ilgili Resmi Gazete’de yayımlanarak duyurulmuştur.
HSK. Birinci Dairesi’nin “Finans ile ilgili açılacak davalara bakacak mahkemelerin belirlenmesine ilişkin” 25/11/2021 karar tarihli ve 1232 sayılı kararına göre;
“26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 5. maddesinin beşinci fıkrasında, özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebileceğinin düzenlendiği,
Asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması, bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak, finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağının değerlendirildiği,
Kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davalarına olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlendiği,
Bu itibarla;
1) 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,
2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,
3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç),
4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,
5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,
6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,
7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan,
kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere; ...
f) Yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına,
... örneğin f) İstanbul’da yirmi bir asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına, bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr mahkemelere gönderilmemesine, ancak 15/12/2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine karar verilmiştir.
26/09/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un "Hukuk Mahkemelerinin Kuruluşu" başlıklı 5. maddesinin 17/4/2013 tarihli ve 6460 sayılı kanunun 10. maddesiyle değişik beşinci fıkrası hükmüne göre;
"İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde hukuk mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır. Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki iş dağılımı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenebilir. Bu kararlar Resmî Gazetede yayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır."
Görüldüğü üzere, yukarıdaki madde hükmünde açıkça bir yerdeki birden çok aynı tür mahkeme arasındaki iş dağılımından bahsedilmiş, iş dağılımını belirleme yetkisi ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu’na verilmiş, dairelerin belirlenen iş dağılımına göre tevzi edilen davalara bakmak zorunda oldukları hükme bağlanmıştır.
Buna göre; bir yerde birden fazla Asliye Ticaret Mahkemesi var ise bunlar arasındaki ilişki “görev ilişkisi değil”, “iş dağılımı ilişkisi”’dir. Bir başka ifade ile mahkemeler arasındaki “iç ilişki” niteliğindedir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 29/03/2021 tarihli, 2021/857 E. ve 2021/4342 K. sayılı ilamı da açıkça vurgulandığı üzere; bir yerde aynı mahkemeden birden fazla sayıda bulunması halinde, bu mahkemeler arasındaki ilişki “görev veya iş bölümü ilişkisi olmayıp”, “iş dağılımı ilişkisi”’dir.
Somut olayda; davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan ipotek resmi senedinin “Koşullar” başlıklı 1. maddesinde özetle; ipotek veren dava dışı ... ... Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ... ... A.Ş.’nin Merkez ve ... Caddesi .../... Şubeleri ile diğer şubeleri tarafından kendisine/kendilerine açılmış ve/veya açılacak olan her türlü kredileri, bankaya karşı doğmuş/doğacak tüm borçlarını karşılamak üzere 1. dereceden olmak üzere 500.000,00-TL. limitli olarak ve kaldırıldığı hususu banka tafafından bildirilinceye kadar süresiz olmak üzere ipotek tesis edildiği ifade edilmektedir. Bu itibarla dava konusu ipoteğin kaynağının davalı ...Ş.’nin müşterisi olan dava dışı ... İnşaat Emlak Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile olan finansal ilişki kapsamında kullandığı kredi borçları olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda davaya konu ipotek işlemine esas teşkil eden temel hukuki ilişkinin ticari nitelikte bankacılık ve kredi sözleşmeleri olduğu, temel ilişkinin dava dışı ... ... A.Ş.'nin davalı banka ile olan ticari ilişkilerinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Mahkememize (İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi’ne) açılmış olan dava dosyasının, “Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu tarafından yukarıda belirtilen HSK (Hâkimler ve Savcılar Kurulu) kararı gereğince dosyaya bakacak finans konusunda uzman mahkemeler olan İstanbul 6, 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemeleri dışında başka bir mahkemeye (mahkememize) atanmış olması durumu hiçbir şekilde davacı tarafın hatası olmadığı gibi, eldeki davanın davacı tarafça görevli olmayan bir mahkemede açıldığının iddia edilmesi de hukuken mümkün değildir.
Bilindiği üzere; davanın görevli olmayan (yani görevsiz) bir mahkemede açılması halinde, davanın açıldığı mahkemece “görev dava şartı yokluğu nedeniyle” verilen “usulden red kararı”, 6100 sayılı HMK.’nun 20. maddesi uyarınca farklı sonuçlar doğurmaktadır. Anılan maddede belirlenen sürelere uyulmamasına bir takım kesin sonuçlar bağlanmakta ve davacı tarafa bazı sorumluluklar yüklenmektedir. Bu nedenle, görevli bir mahkeme nezdinde açılan eldeki davada tevzi bürosunun hatalı işleminden dolayı görevsizlik kararı verilerek, davacı yana bazı sorumluluklar yüklenmesi hakkaniyete uygun olmadığı gibi yasal da değildir.
Yukarıda değinilen mevzuat hükümleri ve açıklamalardan da anlaşıldığı üzere; İstanbul 6, 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemeleri ile mahkememiz (İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi) arasında “görev ilişkisi değil”, “iş dağılımı ilişkisi” bulunduğundan ve eldeki dava, davalı banka ile dava dışı şirket arasındaki Ticari Kredi Sözleşmesi’nden kaynaklı banka kredi alacağının teminatı olarak dava dışı şirketin taşınmazı üzerine konulmuş ipoteğin taşınmazın halihazır maliki davacı tarafından kaldırılması talepli olarak açılmış ipoteğin fekkine ilişkin olduğundan, uyuşmazlığın görüm ve çözüm yerinin yukarıda değinilen yasal düzenleme ve HSK kararı gereğince İstanbul 6, 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemeleri’ne ait olduğu, öte yandan İstanbul 6, 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemeleri ile mahkememiz arasındaki ilişki görev ilişkisi olmayıp, iş dağılımı ilişkisi olduğundan ve bu durumda görevsizlik kararı da verilemeyeceğinden, aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-6102 sayılı TTK.'nun 5/2. maddesi ve HSK. Birinci Dairesi’nin 25/11/2021 karar tarihli ve 1232 sayılı ararı uyarınca dosyanın “iş dağılımı nedeni ile” İstanbul 6, 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemeleri’nden birine tevzi edilmek üzere İstanbul Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na GÖNDERİLMESİNE,
2-Esasın bu şekilde kapatılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 01/03/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır