T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/171 Esas
KARAR NO:2023/810
DAVA:Alacak (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:09/06/2021
KARAR TARİHİ:01/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 04/09/2020 tarihinde Komisyon Sözleşmesi (Çalışma Sözleşmesi) akdedildiğini, anılan sözleşmeye göre müvekkili şirketin davalı şirket tarafından üretimi yapılan medikal maskelerin İtalya adresinde mukim ... firmasına pazarlanması işini yürüteceğini, bunun karşılığında müvekkili şirketin sözleşmede belirlenen fiyatın üstünde kalan kısımdan komisyon bedeline hak kazanacağını, sözleşmenin 4.2. maddesine göre ... firmasına yapılacak medikal mavi maske ihracatı için 0.52-TL/CIF Bari-İtalya teslimi fiyatından anlaşma yapıldığını, bu fiyat üzerindeki bedelin müvekkili şirkete ait olacağının kararlaştırıldığını, sözleşmenin 4.3. maddesinde ... Firması'ndan ihracat bedelleri geldikten sonra müvekkili şirketin hak edişi için davalı ... Tekstil'e fatura keseceğini ve ödemeyi ... Tekstil'den alacağını, işbu sözleşme uyarınca müvekkili şirketin aracılık görevini tam olarak ifa ettiğini, ... firmasına maske ihracatı yapılmasını sağladığını, davalı ... Tekstil tarafından İtalyan ... firmasına kesilen 09/09/2020 tarihli, ... numaralı 592.164,72-TL. bedelli fatura ile 29/09/2020 tarihli, ... numaralı 995.829,36-TL. bedelli faturadan ve bu faturalara istinaden davalı hesabına gelen ödemelerin ihracatın yapıldığını ispatladığını, faturalardan müvekkili şirketin komisyon hakkı kazandığının anlaşıldığını, davalı şirket tarafından İtalya'daki ... firmasına yapılan maske ihracatı neticesinde 21/09/2020 ile 26/10/2020 tarihleri arasında davalı şirketin banka hesabına toplamda 164.596,00 Euro (1.517.236,41-TL.-Ödeme Tarihlerindeki Kur'a göre) ... firması tarafından ödeme yapıldığını, sözleşmenin 4.2. maddesi uyarınca yapılan hesaplamaya göre bunun 527.887,64-TL.'sinin müvekkili davacı şirketin hakkı olduğunu ve müvekkiline ödenmesi gerektiğini, müvekkili şirketin komisyon alacağı için davalı şirkete 01/02/2021 tarihli ve CN ...-1 No.lu 527.887,64-TL.'lik proforma faturayı kestiğini, faturanın noter kanalıyla davalı şirkete tebliğ edildiğini, yapılan sözlü görüşmelere rağmen müvekkili şirkete hiçbir ödeme yapılmadığını, bunun üzerine davalı şirkete .... Noterliği'nden 26/02/2021 tarihli ve ... yevmiyeli ihtarname keşide ederek; ihtarnamenin tebliğinden itibaren yedi gün içerisinde ödeme yapmalarının, aksi takdirde yasal haklarını kullanacakları hususunun ihtar edildiğini, ihtarnameye rağmen davalı şirket tarafından müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı şirketin temerrüde düştüğünü belirterek ve dilekçesinde açıklanan diğer nedenlerle; öncelikle davalı şirketin taşınır, taşınmaz ve 3. şahıslardaki hak ve alacakları üzerine dava değeri olan şimdilik 100.000,00-TL. tutarındaki alacakları kadar ihtiyati haciz konulmasına, yapılacak yargılama sonucunda ise fazlaya ilişkin talep ve dava haklarını saklı tutarak davalarının kabulüne, müvekkili şirketin hak kazandığı komisyon bedelinden şimdilik 100.000,00-TL.'lik alacağın davalı şirketin temerrüde düştüğü 13/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; her ne kadar davacı tarafça, müvekkili davalı şirket ile sözleşme yapıldığı belirtilmiş ise de, davacının dayandığı sözleşmede yer alan Gökmen Kaya’nın müvekkili şirket adına sözleşme yapma ve müvekkili şirketi temsil etme yetkisininin bulunmadığını, yetkisiz kişinin yaptığı sözleşmenin müvekkilini bağlamadığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkili şirketin yerleşim yeri adresinin Merkez/..." olduğunu, dava konusu yapılan proforma fatura alacağına dayalı borç yönünden yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri değil, 6100 sayılı HMK.'nun 6. maddesinde göre genel yetkili mahkeme olan ... (yani davalı müvekkilinin yereşim yeri olan ...) Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle öncelikle yetkiye itiraz ettiklerini, mahkemece yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili ... Mahkemeleri’ne gönderilmesini, esasa yönelik olarak ise davacı tarafın 04/09/2020 tarihli sözleşmeye dayanarak müvekkili şirketten komisyon alacağı talebinde bulunduğunu, dava konusu olduğu iddia edilen alacak kaleminin zamanaşımına uğradığını, ayrıca davacı tarafça talep miktarı tam olarak belirtilmediğinden müvekkili şirketin temerrüte düşmediğini, müvekkili şirket aleyhine açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek ve dilekçesinde açıkladığı diğer nedenlerle; davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin ise davacı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında imzalandığı iddia olunan komisyon sözleşmesi kapsamında komisyon bedeli olarak tanzim olunan faturadan kaynaklı alacağın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında akdi ilişki bulunduğunu iddia eden taraf, HMK'nın 190/1 ve TMK'nın 6.maddeleri uyarınca bunu ispat etmekle yükümlüdür. Her ne kadar dosyaya sunulan sözleşmede davalı adına atılan imza, yetkili temsilci tarafından atılmamış ise de incelenen banka kayıtları ve ticari defterler dikkate alındığında dosyada bulunan sözleşmenin taraflar arasında tatbik edildiği anlaşılmakla, sözleşme hükümlerinin cari olduğu anlaşılmıştır.
Akdi ilişkinin varlığı gibi alacağın varlığını ispat yükü de bunu iddia eden davacıya aittir.
Uyuşmazlığın çözümü teknik inceleme gerektirdiğinden bilirkişi raporu alınmıştır.
Tarafların ticari defterlerini detaylı olarak inceleyen, dava dışı İtalyan firmasınca düzenlenen faturaların davalı defterinde kayıtlı olduğunu, bu nedenle davacının sözleşme kapsamında yüklendiği edimini ifa ettiğini tespit edip, bu firma tarafından yapılan ödemeler çerçevesinde sözleşmenin 4.2 ve 4.3 maddelerine uygun olarak hesap yapan bilirkişi raporu benimsenerek, taleple bağlılık ilkesi uyarınca ve AAÜT 16/2-c maddesinin yalnızca vekil - müvekkil ilişkisinde söz konusu olduğu dikkate alınarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir. (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2022/3979 - 4838 E.K. Sayılı ilamı)
HÜKÜM: Gerekçede açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ ile;
1-518.715,47 TL'nin temerrüt tarihi olan 13/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 35.433,45-TL. karar ve ilam harcından peşin yatırılan 1.707,75-TL harç ve ıslah harcı 7.151,00-TL'nin mahsubu ile geriye kalan 26.574,70-TL.'nin davalıdan alınıp Maliye'ye gelir kaydına,
3-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Maliye'ye gelir kaydına,
4-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 78.620,17-TL. vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 15.353,55-TL ( 59,30-TL. başvuru harcı, 1.707,75-TL. peşin harç, 7.151,00-TL ıslah harcı, 8,50-TL. vekalet harcı, 6.200,00-TL. bilirkişi ücreti ve 227,00-TL. posta, tebligat masrafı) yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan ve harcanmayan gider avansından geriye kalan kısmın karar kesinleştikten sonra davacı tarafa iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/11/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır