T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/246 Esas
KARAR NO:2023/958
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:11/04/2022
KARAR TARİHİ:14/12/2023
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 15/06/2021 tarihli trafik kazasında, davalı sigorta şirketine sigortalı ve davalı şirkete ait ... plakalı aracın frenlerinin patlaması/boşalması neticesinde meydana gelen tek taraflı kazada, araç sürücüsü müvekkilleri davacı ...'nın eşi, diğer davacıların babası ... ...'in vefat ettiğini, müvekkillerinin ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını, davadan önce sigorta şirketine yapılan başvurudan sonuç alınamadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle her bir müvekkili yönünden 200'er TL olmak üzere toplam 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan (davalı sigorta şirketinin poliçe miktarıyla sorumlu olmak kaydıyla) tahsilini talep ve dava etmiş; manevi tazminat haklarını şimdilik tamamıyla mahfuz tuttuklarını bildirmiş; 09/10/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini, davacılar ... ... yönünden 1.187.062,88 TL, ... ... yönünden 28.106,26 TL, ... ... yönünden 28.106,26 TL, ... ... yönünden 311.331,94 TL, ... ... yönünden 6.857,92 TL olmak üzere toplam 1.561.465,26 TL'ye yükseltmiş; manevi tazminat davasında davacılar ... ... yönünden 500.000 TL, ... ... yönünden 100.000 TL, ... ... yönünden 100.000 TL, ... ... yönünden 200.000 TL, ... ... yönünden 150.000 TL olmak üzere toplam 1.050.000 TL'nin davalı ... Pazarlama Oto. ... Ltd. Şti.'den tahsilini talep etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; manevi tazminat taleplerinin ZMMS poliçesi teminat kapsamı dışında olduğunu, davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talep haklarının bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte destek hesabı yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğini, müteveffanın müterafik kusurunun olup olmadığının tespiti gerektiğini, müvekkili yönünden temerrüt gerçekleşmediğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddini savunmuştur.
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin adresi itibariyle yetkili mahkemelerin Trabzon Mahkemeleri olduğunu; kazaya karışan aracın 04/06/2021 tarihinde davacıların murisine satıldığını ancak, noter devir işlemlerinin tamamlanamadığını, müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, manevi tazminat taleplerinde kısmi dava veya belirsiz alacak davası açma imkanı bulunmadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddini savunmuştur.
Dava; trafik kazası nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Davalı ... ... ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile yetki ilk itirazında bulunmuş ise de; davalı sigorta şirketinin adresi mahkememiz yargı çevresi içinde bulunan Şişli-İstanbul olduğu anlaşılmış, yetki ilk itirazı HMK'nun 6.ve 7.maddesi gereğince yerinde görülmediğinden reddine karar verilmiştir.
Dosya kapsamından, davalı sigorta şirketine ZMSS poliçesi ile sigortalı olan, davalı ... ... ... Ltd. Şti.'ne ait, davacıların murisi ... ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın karıştığı tek taraflı 15/06/2021 tarihli trafik kazasında, araç sürücüsü davacıların murisi ... ...'in vefat ettiği anlaşılmıştır.
Destekten yoksun kalma tazminatı 6098 Sayılı Yeni Türk Borçlar Kanununun "Ölüm" başlıklı 53. Maddesinde düzenlenmiş ve; “Ölüm halinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır:
1. Cenaze giderleri.
2.Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.
3. Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar." denilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi uyarınca bir motorlu aracın işletilmesinin bir kişinin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zararına sebep olması halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi bu zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuştur. Kanunun 91. maddesi ile sigortacının poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği düzenlenmiştir.
Oluşan kazada kusur oranlarının belirlenmesi için İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınmış, bu yönden sunulan 18/01/2023 tarihli kusur raporunun dosya arasında olduğu ve alınan rapora göre; kazaya karışan araç sürücüsü davacıların murisi ... ...'in %25 oranında kusurlu olduğu, aracın arka sol tekerlek üzerinde bulunun fren merkezinin patlayarak hidroliğin bitmesinden dolayı frenlerin tutmamasının kazanın oluşumunda %75 oranında etken olduğu tespit edilmiştir.
Her ne kadar, davalı araç maliki vekili tarafından, kazanın oluşumunda kusur raporunun olaya dair yürütülen soruşturma dosyasında alınan kusur raporu ile çelişki oluşturduğu iddia edilmiş ise de, ... CBS'nin ... sayılı soruşturma sayılı dosyasında bilirkişi ... Hava tarafından düzenlenen 12/08/2021 tarihli bilirkişi raporu ile, kazanın salt olarak tespit yapılmadan teknik bir arızadan kaynaklandığından söz etmek farazi olacağından denilerek, sürücü davacılar murisinin dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyip anılan olayda dikkatsiz ve tedbirsiz hareket ederek 2918 sayılı KTK'nun 52/b bendini ihlal ettiği ve kazaya etken başkaca bir nedeninin bulunmadığı rapor edilmiş ise de, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin...D.iş sayılı dosyasında bilirkişi Kahraman Uzunali tarafından düzenlenen 12/10/2021 tarihli rapor ile, tespite konu ... plaka sayılı aracın arka sol tekerlek üzerinde bulunan fren merkezinin patlaması sonucu, sistemdeki hidroliğin bitmesinden dolayı frenlerin tutmadığı, sol arka tekerlek üzerinde bulunan fren merkezine dışarıdan herhangi bir müdahale yapılmamış olduğu kanaatine varıldığının tespit edildiği anlaşılmıştır. Soruşturma dosyasında alınan 12/08/2021 tarihli bilirkişi raporu ile kazanın oluşumunda tek etkenin desteğin kusurlu hareketi olduğu belirlenmiş ise de, rapor içeriğinden anlaşılacağı üzere kazaya karışan araç üzerinde teknik bir inceleme yapılmadığı, bu hali ile raporun eksik olduğu, soruşturma dosyası içerisinde yer alan tanık beyanları, İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin 18/01/2023 tarihli raporu ve ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin...D.iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunun birbiri ile uyumlu olduğu anlaşılmış ve mahkememizce kusur oranının belirlenmesi konusunda İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin 18/01/2023 tarihli raporuna itibar edilmiş ve davacılar desteğinin kazanın oluşmasında %25 oranında, aracın fren sisteminin tutmamasının %75 oranında etkili olduğu ve davalıların %75 kusur oranında davacıların tazminat isteminden sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Davalı ... Pazarlama... LTD. ŞTİ tarafından aracın müteveffaya ölmeden önce harici olarak satıldığı, öldükten sonra da ailesinin isteği ile 3. bir kişiye satıldığı, işleten sıfatı bulunmadığı savunulmuş ve 29/04/2022 havalı tarihli dilekçe ekinde kazaya karışan ... plakalı aracın 04/06/2021 tarihinde 80.000 TL bedelle davacılar desteğine satışına dair yazılı sözleşmenin sunulduğu görülmüş, sözleşme içeriğinden ödemenin 15.000,00 TL 04/06/2021 tarihinde, 15.000,00 TL 15/06/2021 tarihinde ve bakiye 50.000,00 TL'nin 25.000,00'er TL'lik 2 çek ile yapılması konusunda anlaşmaya varıldığı anlaşılmıştır.
İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. KTK 20/d maddesi içeriğine göre araçların satışı noter sözleşmeleri ile mümkündür. Harici satış geçersizdir.
Davalı araç maliki tarafından, kazaya karışan ... plakalı aracın 04/06/2021 tarihli harici sözleşme ile müteveffaya satıldığı savunulmuş ise de, aracın yukarıda yazılı yasal prosedüre uyulmaksızın harici olarak satılmasının davalının hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, davalının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85. maddesi gereğince araç maliki, işleten sıfatıyla sorumluluğunun devam edeceği ve davalı ... Pazarlama... LTD.ŞTİ'nin davacıların tazminat isteminden yukarıda açıklanan kusur oranında sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Davacıların talep edebileceği destek tazminatı miktarının belirlenmesi uzmanlık gerektirdiğinden mahkememizce bu konuda uzman bilirkişi...'tan rapor alınmasına karar verilmiş, adı geçen bilirkişi tarafından düzenlenen 18/04/2023 tarihli bilirkişi raporu ile tarafların itirazları üzerine alınan 04/08/2023 tarihli ek raporun dosya arasında olduğu görülmüştür.
En son alınan 04/08/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre; ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan kusur raporu kapsamında, 15/06/2021 tarihli trafik kazasından kaynaklı, murisin vefatı nedeniyle davacılar eş ... ...'in talep edebileceği destek zararının 1.187.062,88 TL, kızı ... ...'in talep edebileceği destek zararının 28.106,26 TL, kızı ... ...'in talep edebileceği destek zararının 28.106,26 TL, kızı ... ...'in talep edebileceği destek zararının 311.331,94 TL, oğlu ... ...'in talep edebileceği destek zararının 6.857,92 TL olduğu yönünde görüş bildirilmiş; tazminat hesaplarının davacıların murisi olan araç sürücüsünün kusur oranına ve aracın sol arka tekerlek fren merkezinin patlamasından dolayı frenlerin tutmaması etkeni de dikkate alınarak yapıldığı anlaşılmıştır.
Alınan 04/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporu gerekçeli, denetlenebilir, dosya içeriğine uygun, itirazları cevaplar nitelikte ve uyuşmazlığı çözmeye yeterli görüldüğünden, rapora yönelik itirazlar yerinde görülmemiş, mahkememizce de benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, alınan ve benimsenen bilirkişi kurulu raporu, toplanıp değerlendirilen tüm delillere göre; davalı ... Sigorta A.Ş.'ne kaza tarihini kapsar şekilde ZMSS poliçesi ile sigortalı, diğer davalı ... ... ... Ltd. Şti.'nin makili olan, davacıların murisi ... ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın tek taraflı karıştığı 15/06/2021 tarihli trafik kazasında, araç sürücüsü davacıların murisi ... ...'in vefat ettiği; ATK Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan rapora göre, oluşan kazada araç sürücüsü davacıların murisi ... ...'in %25 oranında kusurlu olduğu, aracın sol arka fren merkezinin patlamasından dolayı frenlerin tutmamasının kazanın oluşumunda %75 oranında etken olduğu, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamalarına göre araç lastiği ya da freninin patlaması, rotun çıkması gibi durumların teknik arıza olduğu ve bu durumların yasanın öngördüğü anlamda mücbir sebep olarak nitelendirilemeyeceği ve ilgililerin hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2018/... Esas ve 2020/... Karar sayılı kararı) anlaşılmış. Bu kapsamda;
Tüm davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talepleri yönünden;
Benimsenen bilirkişi raporunda dayanak ve gerekçeleriyle ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, meydana gelen kaza sonucu müteveffa ... ...'in ölümü nedeni ile desteğinden yoksun kalan davacılar eş ... ...'in talep edebileceği destek zararının 1.187.062,88 TL, kızı ... ...'in talep edebileceği destek zararının 28.106,26 TL, kızı ... ...'in talep edebileceği destek zararının 28.106,26 TL, kızı ... ...'in talep edebileceği destek zararının 311.331,94 TL, oğlu ... ...'in talep edebileceği destek zararının 6.857,92 TL olduğu; davadan önce davalı sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmak suretiyle temerrüde düşürüldüğü anlaşıldığından anılan davacıların uğramış olduğu destekten yoksun kalma tazminatı talepleri yönünden davacı ... ... için 1.187.062,88 TL (davalı ... Sigorta AŞ'nin bu miktarın 312.371,12 TL'sinden sorumlu olmak üzere), davacı ... ... için 28.106,26 TL (davalı ... Sigorta AŞ'nin bu miktarın 7.396,06 TL'sinden sorumlu olmak üzere), davacı ... ... için 28.106,26 TL (davalı ... Sigorta AŞ'nin bu miktarın 7.396,06 TL'sinden sorumlu olmak üzere), davacı ... ... için 311.331,94 TL (davalı ... Sigorta AŞ'nin bu miktarın 81.925,83 TL'sinden sorumlu olmak üzere), davacı ... ... için 6.857,92 TL (davalı ... Sigorta AŞ'nin bu miktarın 1.804,64 TL'sinden sorumlu olmak üzere) tazminatın davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden 21/12/2021 tarihinden, diğer davalı yönünden kaza tarihi olan 15/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiştir.
Tüm Davacılar tarafından ıslah dilekçesi ile talep edilen manevi tazminat istemleri yönünden yapılan inceleme sonrasında;
Islah, dava edilen bir talep hakkında mümkün olduğundan kısmi dava olarak açılan bir talebin ıslah yoluyla artırılması mümkün ise de, ilk dava dilekçesine konu edilmemiş bir talebin ıslah yoluyla eklenmesi ve talep edilebilmesi mümkün olmadığı gibi bu talebin ayrı bir dava kabul edilerek incelenip karara bağlanması da mümkün değildir.
Davacı taraf, dava dilekçesi ile maddi tazminatın yanında manevi tazminat taleplerinin de buluğunu ancak, bu haklarını saklı tutuklarını bildirmiştir.
Somut olayda davacı tarafça, dava dilekçesi ile açılmış usulüne uygun manevi tazminat davası bulunmadığı, bu yöndeki istemin ıslah yolu ile talep edilmesi mümkün olmadığı anlaşıldığından davacıların manevi tazminat istemi konusunda karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiş, açıklanan nedenlerle aşağıdaki kararı vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davacıların maddi tazminat isteminin KABULÜ İLE ;
a-)Davacı ... ... için 1.187.062,88 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan 15/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile alınarak (davalı ... Sigorta AŞ'nin bu miktarın 312.371,12 TL'sinden ve bu miktara 21/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmak üzere) bu davacıya ödenmesine
b-)Davacı ... ... için 28.106,26 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan 15/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile alınarak (davalı ... Sigorta AŞ'nin bu miktarın 7.396,06 TL'sinden ve bu miktara 21/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmak üzere) alınarak bu davacıya ödenmesine
c-)Davacı ... ... için 28.106,26 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan 15/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile alınarak (davalı ... Sigorta AŞ'nin bu miktarın 7.396,06 TL'sinden ve bu miktara 21/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmak üzere) alınarak bu davacıya ödenmesine
d-)Davacı ... ... için 311.331,94 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan 15/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile alınarak (davalı ... Sigorta AŞ'nin bu miktarın 81.925,83 TL'sinden ve bu miktara 21/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmak üzere) alınarak bu davacıya ödenmesine
e-)Davacı ... ... için 6.857,92 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan 15/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile alınarak (davalı ... Sigorta AŞ'nin bu miktarın 1.804,64 TL'sinden ve bu miktara 21/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmak üzere) alınarak bu davacıya ödenmesine
2-Usulüne uygun olarak açılmış bir dava bulunmadığından davacıların manevi tazminat istemi konusunda karar verilmesine yer olmadığına,
3-Maddi tazminat yönünden alınması gerekli 106.663,69-TL karar ve ilam harcından 80,70 TL peşin harç ve 5.330,00 TL ıslah harcının mahsubu ile geriye kalan 101.252,99-TL harcın davalılardan (davalı sigorta şirketinin bu miktarın 22.657,45 TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınıp maliyeye gelir kaydına,
4-Manevi tazminat davası yönünden ıslah dilekçesi ile yatırılan 3.587 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.640 TL arabulucu ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp maliyeye gelir kaydına,
6-Davacı ... vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca destekten yoksun kalma tazminatı yönünden hesap ve takdir olunan 160.576,92 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketinin bu miktarın 48.855,67 TL'sinden sorumlu olmak üzere) alınıp bu davacıya verilmesine,
7-Davacı ... vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca destekten yoksun kalma tazminatı yönünden hesap ve takdir olunan 17.900 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketinin bu miktarın 7.396,06 TL'sinden sorumlu olmak üzere) alınıp bu davacıya verilmesine,
8-Davacı ... vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca destekten yoksun kalma tazminatı yönünden hesap ve takdir olunan 17.900 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketinin bu miktarın 7.396,06 TL'sinden sorumlu olmak üzere) alınıp bu davacıya verilmesine,
9-Davacı ... vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca destekten yoksun kalma tazminatı yönünden hesap ve takdir olunan 48.699,79 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketinin bu miktarın 17.900 TL'sinden sorumlu olmak üzere) alınıp bu davacıya verilmesine,
10-Davacı ... vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca destekten yoksun kalma tazminatı yönünden hesap ve takdir olunan 6.857,92 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketinin bu miktarın 1.804,64 TL'sinden sorumlu olmak üzere) alınıp bu davacıya verilmesine,
11-Davacı tarafça yatırılan 80,70 TL başvuru harcı, 80,70 TL peşin harç, 5.330,00 TL maddi tazminat davası yönünden tamamlama harcı, 11,50 TL vekalet harcı, 3.000 TL bilirkişi ücreti, 1.578 TL ATK faturası ve 530,50 TL tebligat giderlerinin toplamı 10.611,40 TL yargılama giderinin davalılardan alınıp davacılara verilmesine,
12-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzünde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı.
14/12/2023
Başkan ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Katip ...
¸e-imzalı