T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/538 Esas
KARAR NO:2023/359
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:15/08/2022
KARAR TARİHİ:08/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre... 'nun işletme hakkı sahibi olduğunu, davalının ise işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan otoyolları ticari iş yapmak amacıyla kullanmış olan kişi olduğunu, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; icra takibinden sonra yapılan kanuni değişiklik sonrasında geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanun 'un 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması yapıldığını, davalının 08/02/2020 tarihinde ücret ödemeksizin otoyoldan ihlalli geçiş yaptığını, bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretlerini 15 günlük sürede ödenmediği için davalı hakkında .... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığı, davalının itiraz ederek haksız olarak takibi durduğunu, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun 'un 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; icra takibinden sonra yapılan kanuni değişiklik sonrasında geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş Ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanun 'un 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması yapıldığını, işbu davaya konu ihlalli geçişlerin anılan sure içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, icra takibimizin dayanağı 6001 sayılı kanunun m. 30/5 hükmü olduğunu, bu hükme göre, müvekkilinin işletmiş olduğu köprü ve otoyoldan ihlalli şekilde geçilmesi üzerine, araç sahibinden, geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza tahakkukuyla beraber bu meblağın talebinin yapılmasının mümkün olduğunu, tahakkuk edenin 4 katı tutarında ceza tamamen hukuka ve kanuna uygun olduğunu, nitekim Anayasa Mahkemesi de yakın zamanda vermiş olduğu ilam ile tarafımız lehine karar verildiğini, icra takibimizin ve işbu davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı kanunun m.30/5 hükmünün iptali için yapılan başvuruyu reddetmiş ve söz konusu kanun hükmünün hukuka ve Anayasaya uygunluğunu tasdik ettiğini, davalının aracında HGS/OGS otomatik ödeme sistemi bulunduğunu, müvekkili işletmeci şirketin kusuruyla ücretin çekilemediği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, zira HGS/OGS bankası ile müvekkili şirketin herhangi bir organik bağı bulunmamakta olup, HGS/OGS bankası bakımından müvekkili şirket yalnızca bir "üye işyeridir." HGS/OGS Bankası çok çeşitli nedenlerden dolayı araç sahiplerinin geçiş ücretlerinde ödeme yapmayabilmekte olduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf davaya cevap vermemiş, duruşmalara da katılmamıştır.
DELİLLER:
Davacı taraf delil olarak; .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, ihlalli geçiş yapıldığına dair geçiş dökümü, fotoğraflar, bilirkişi, provizyon cevapları, ticari defter ve banka hesap hareketleri, tanık, yemin ve sair her türlü yasal delillere dayanmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Takibin başlatıldığı, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının uyap sisteminden yapılan incelemede; davacı tarafça davalı borçlu hakkında davaya dayanak geçiş ücreti alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibine girişildiği, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 günlük yasal süre içerisinde davalı borçlunun yetkiye, borca, faiz oranlarına, işlemiş faize, masraf ve tüm fer'ilerine vaki itirazı üzerine takibin durduğu ve yasal 1 yıllık süre içerisinde davacı tarafça, itirazın bertarafına yönelik dilekçede ileri sürülen nedenlerle eldeki davanın açıldığı görülmüştür.
Dava; İtirazın iptali davasıdır.
Çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; davacının işletmecisi olduğu karayolunun davalı tarafından kullanımı nedeniyle davacının alacağının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Dosyanın teknik bilgi ve bilirkişi incelemesi gerektirmesi nedeniyle, dosya ...'e tevdi edilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu raporunda: Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiğini, 6001 sayılı kanunda geçiş yapan araçlara geçiş sırasında mesaj veya uyarı verme gibi bir mecburiyetin bulunmadığını, ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir. Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğunu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceğini, davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına
sunulmuş olan ihlâlli geçiş fotoğrafı kıyaslanarak 7 adet geçişe ait fotoğrafın CD içerisinde dava dosyasına sunulduğunun tespit edildiğini, davaya konu ... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 17.09.2021 ile 23.09.2021 tarihleri arasında davalı ... adına kayıtlı olduğunu, ... plaka sayılı araçlar için bildirilen 7 adet geçişin tamamının “ihlâlli geçiş” olduğunu,
a-İhlalli geçiş tarihinde aracın/araçların geçiş ücretini karşılayacak bakiyesinin bulunup bulunmadığı: Geçiş tarihleri itibari ile her iki OGS üyeliği bakiyesi eksi (-) durumda olduğunu,
b-Bakiye yoksa, geçiş tarihinden 15 gün içerisinde HGS/OGS hesabına para girişi yapılıp yapılmadığı: Geçiş tarihleri itibari ile her iki OGS üyeliğine bakiye yüklemesi yapılmamış olduğunu,
c-Geçiş sırasında geçiş ücretini kısıtlayacak bakiyesi varsa yada 15 gün içerisinde hesaba geçiş ücretini karşılamaya yeter bakiye yüklenmişse ücretin hesaptan kesilmemesinin neden kaynaklandığı: Geçiş tarihleri itibari ile her iki OGS üyeliğine bakiye yüklemesi yapılmamış,
d-Sonuç olarak davacının alacak miktarının tespiti: ... plaka sayılı araca ait 7 adetlik “ihlâlli” geçiş için: 822,50 TL geçiş ücreti + 40,54 TL İşlemiş Faiz + 7,30 TL İşlemiş Faiz KDV’si olmak üzere Genel Toplamın: 870,34 TL olduğuna dair rapor sunmuştur.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde; geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali halinin düzendiği, 1. fıkrada ücret ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine geçiş ücretinin 10 katı tutarında idari para cezası verileceğinin düzenlendiği, 30/5 maddesine göre; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ve karayollarını geçiş ücretini ödemeden kullanan araç sahiplerine geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin 10 katı tutarında cezanın genel hükümlerine göre tahsil edileceğinin belirtildiği, daha açık bir ifade ile 5. fıkradaki cezanın idari para cezası olmadığı ve genel hükümlere göre tahsil edileceğinin yasadan kaynaklanan bir durum olduğu, işletmecinin tahsil ettiği tutarın % 60'ını hazine payı olarak ödeyeceği, ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ücretin 10 katı tutarında ceza uygulanmasının yasal düzenleme gereği olduğu. davacı şirketin yasa tarafından kendisine verilen görevi yerine getirdiği, işletmesi devredilen köprü ve otoyollar için alınması gereken cezalı tutar için işletmeci şirket aracı görünse de yasanın açık ifadesi karşısında bunun idari para cezası olmadığı açıktır.
6100 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan; 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile; "25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin bir ve beş fıkrasında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiştir.
Bu bilgilerden sonra uyuşmazlığın çözümü teknik inceleme gerektirdiğinden, alınan bilirkişi raporu mevzuata uygun olmakla mahkememizce de benimsenerek davanın kabulüne, alacak likit olduğundan, iptaline karar verilen toplam 822,50 TL üzerinden % 20 oranında hesaplanan 164,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelere binaen;
DAVANIN KABULÜ İLE;
1-Davalının .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının iptali ile takibin talepnamedeki koşullar ile devamına,
2-Alacak likit olduğundan, iptaline karar verilen toplam 822,50 TL üzerinden % 20 oranında hesaplanan 164,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli olan 179,90-TL karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 80,70-TL peşin harçdan mahsubu ile eksik kalan 99,20-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL peşin harç, 80,70- TL başvuru harcı, 11,50-TL vekalet harcı ve 1.309,00-TL tebligat/posta/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 1.481,90-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 822,50-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak maliyeye gelir kaydına,
7-Davacı tarafından yatırılan ve harcanmayan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup ana hatları ile anlatıldı. 08/05/2023
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı