T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/641 Esas
KARAR NO:2022/870
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:01/10/2022
KARAR TARİHİ:18/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait, dava dilekçesi ve delil listesi ekinde sunulan listede belirtilen ... plakalı ticari vasıflı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri, davalıya tebliğ edildiğini, davalı ..., 17.03.2022 tarihli borca itiraz dilekçesi ile borca ve fer'ilerine itiraz ettiğğini, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu dava ikame edilmekte olduğunu, yapılan itiraz haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerekmekte olduğunu, açıklanan tüm bu nedenlerle yapılacak yargılama neticesinde davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına, sunmuş oldukları emsal kararlarda da hükmedildiği şekilde borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, .... İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı tüzel kişi tacir olmakla birlikte davalı gerçek kişidir. Bu noktada ilk olarak incelenmesi gereken husus mahkememizin somut olay bakımından görevli olup olmadığıdır. Mahkememizce davalı tarafın tacir kaydının bulunup bulunmadığı hususunda ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılmış, ... Esnaf ve Sanaatkarlar Odasına müzekkere yazılarak esnaf kaydının bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise hangi iş kolunda faaliyet gösterdiği sorulmuş ve ... Vergi Dairesinden davalının defter tutmakla yükümlü olup olmadığı, yükümlü ise hangi usulde defter tuttuğunun ve davalıya ait son gelir vergisi beyannamesi celp edilip incelenmiştir.
Gelen müzekkere cevaplarının tetkikinde; davacının gerçek kişi ticari işletme kaydının olmadığı, ancak limited şirket ortağı olduğu, esnaf ve sanatkar sicilinde "minibüs işletmecisi" iş kolunda kaydının olduğu ve vergi dairesi kayıtlarına göre yıllık gelir vergisine tabi olduğu ve işletme usulüne göre defter tuttuğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
Davacı bir ticaret şirketinin ortağı olsa da bu durum onun tacir sayılması için yeterli değildir ve davacı gelen yazı cevaplarından anlaşılacağı üzere tacir değildir. (İstanbul BAM 12.HD'nin 16/06/2022 tarihli ve 2022/1523 E-2022/1438 K sayılı ilamı )
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.11.2011 tarihinden sonra 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesinde 6335 sayılı Kanun ile değişiklik yapılmış ve ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp görev ilişkisine dönüştürülmüştür. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olmasının yanında HMK'nın 114. maddesinde açıkça dava şartı olarak düzenlenmiş olduğundan, mahkemece re'sen incelenmesi gereken hususlardandır.
Ticaret mahkemelerinin görevi TTK'nın 5. maddesinde düzenlenmiş ve maddenin 1. bendinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." denilmiştir. Bir davanın ticari dava olup olmadığı ise TTK'nın 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre belirlenmekte olup bu maddeye göre: her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın kanunda sayılan hususlardan doğan uyuşmazlıklar ticari dava olarak kabul edilecektir. Yani bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede açıkça sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.
Yukarıda yapılan tespit ve açıklamalara göre davacı tacir olmakla birlikte davalı yanın tacir olmadığı, uyuşmazlığın mutlak ticari davalardan olmadığı mahkememizin uyuşmazlık bakımından görevli olmadığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamından dava ve takip konusu alacak davalı adına kayıtlı ... plakalı aracın davacı işletiminde olan ücretli yoldan ücret ödenmeksizin yapılan geçiş nedeni ile geçiş ücreti ile cezai şart istemi oluşturmaktadır. İhlalli geçişe konu araç minibüs olup davalı esnaf odası kayıtlarına göre minibüs işletmeciliği iş kolunda faaliyet göstermektedir. Bu nedenle somut olay yönünden görevli mahkeme genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemeleridir. Bu nedenle mahkememizin görevsizliğine Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
1-)Davanın HMK 114/1-c ve 115/2 maddesi gereğince görev dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-)Görevli mahkemenin İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğuna,
3-)Karar kesinleştikten sonra HMK.nın 20.maddesi gereğince yasal sürede başvuru halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesine, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına mahkememizce karar verilmesine,
4- )Harç ve yargılama giderinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, HMK 331/2. maddesi gereğince davaya başka bir mahkemede devam edilmediği taktirde talep halinde yargılama gideri ve vekalet ücreti hususunda mahkememizce karar verilmesine,
Dair; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 18/10/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır