T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/665 Esas
KARAR NO:2023/821
DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/10/2022
KARAR TARİHİ:02/11/2023
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 01/09/2021 tarihinde kırım, güçlendirme ve yeniden yapım sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca davalı şirketin müvekkiline malzeme ve işçilik bedelleri için 1.000.000 TL avans ödemesi yaptığını, müvekkilinin de sözleşme kapsamında alınan avansa karşılık teminat olarak dava konusu ...A.Ş. ... Şubesine ait, tarihsiz, ... seri numaralı, 1.000.000 TL bedelli çeki karşı tarafa verildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafça feshedildiğini; müvekkilinin avans olarak yapılan ödemeden daha fazla iş yaptığını ve malzeme alındığını, davalı şirketin isteği doğrultusunda proje değiştirildikten sonra yeni proje kapsamında müvekkili şirket bir çok iş yaptığını ve yaptığı iş karşılığı ödemelerini alamadığını, davalının sözleşmede kararlaştırılan projeden vazgeçilmiş ve değiştirilmiş olmasının müvekkili tarafından verilen iş ve hizmet bedellerinin tahsiline engel oluşturmayacağını, müvekkilinin alacaklı konumda olduğunu ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle müvekkilinin davalıya dava konusu çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01/09/2021 tarihli kırım, güçlendirme ve yeniden yapım sözleşmesi imzalandığını, sözleşme konusu işin ruhsat alım tarihi olan 29/12/2021 tarihinden itibaren sözleşmede kararlaştırılan 200 günlük sürede tamamlanmadığını, bu sürenin bitiminden itibaren 70 gün geçmesine rağmen işin yarısının bile tamamlanmadığını, bu nedenle taraflar arasındaki sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini; sözleşme konusu işin bedelinin 2.600.000 TL + KDV olduğunu, sözleme bedeline ilave olarak davacıya fazladan 1.842.098,28 TL olarak toplamda 4.442.098,28 TL ödeme yapıldığını, SGK'ya davacının bildirmesi gereken asgari işçilik tutarının 874.800 TL olduğunu, kaba inşaattan sorumlu olan davacının %60 inşaat üzerinden hesaplanan bu 874.800 TL'nin halihazırda çok çok azını ödediğini; dava konusu çekin, davacıya verilen avans karşılığında alındığını, müvekkilinin davaya konu çekten dolayı alacaklı olduğunu, çek bedeli dışında da alacaklarının bulunduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuş; davacının tazminata mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davaya konu çekten dolayı dilekçede ileri sürülen nedenlerle davacının davalıya borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına göre dava konusu çekin, taraflar arasındaki 01/09/2021 tarihli sözleşmede kararlaştırılan işin yapımı için iş sahibi davalı tarafça, yüklenici davacıya verilen avansa karşılık, davacı yüklenici tarafça keşide edilerek davalı iş sahibine verildiği her iki tarafında kabulünde olup;
Davacı yüklenici, yapılan işin karşı tarafa verilen avans çek bedelinden fazla olduğunun ileri sürmüş; davalı iş sahibi ise, karşı tarafa sözleşmeyle kararlaştırılan bedelden fazla ödeme yapıldığını, yapılan iş bedeli düşüldüğünde davacı yükleniciden çek bedelinden daha fazla miktarda alacaklı olduğunu savunmuştur.
Bu durumda çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; iş sahibinin yaptığı toplam ödemelerin, sözleşmenin feshi tarihine kadar yüklenicinin yaptığı toplam iş bedelini karşılayıp karşılamadığı, buna bağlı olarak dava konusu avans çekinin bedelsiz kalıp kalmadığı noktasında olduğundan, bilirkişi raporu alınmasına karar verilerek, getirtilip-sunulan belgelerle birlikte dosya konusunda uzman bilirkişiler İnşaat Mühendisi ..., SMMM Prof. Dr. ..., Borçlar Hukukunda nitelikli hesaplamalar konusunda uzman Dr. ...ve Mimar ...'ya tevdi edilmiş, adı geçen bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 02/10/2023 tarihli raporun dosya arasında olduğu görülmüştür.
Alınan bilirkişi kurulu raporunda özetle; taraflar arasında yapılmış 01/09/2021 tarihli Kırım, Güçlendirme ve Yeniden Yapım Sözleşme gereği kararlaştırılan ve davacı yüklenici tarafça üstlenilen işin sözleşmeye uygun olarak yapılmadığı, sözleşme kapsamındaki yapılan işlerin toplam işe oranın %41 olarak hesaplandığı, davacının davalıdan 1.000.000 TL avans aldığı, dolayısıyla yapılan iş bedelinin avans olarak verilen dava konusu çek bedelinden fazla olduğu ancak, davacının davalı şirketten 4.422.098,28 TL ödeme aldığı, bu nedenle davacının sözleşmede belirtilen 2.600.000 TL+KDV'den fazla ödeme aldığı yönünde görüş bildirilmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasından aldırılan bilirkişi kurulu tespit raporunda özetle; taraflar arasındaki sözleşmede işin anahtar teslim bedelinin 2.600.000 TL + KDV olduğu, davacı tarafça yapılan işlerin toplam iş bedeline oranının ise %41 olduğu, bu durumda davacı tarafça yapılan KDV dahil iş bedelinin 1.266.213 TL olarak hesaplandığı, talep eden şirket (eldeki davanın davalısı) tarafından karşı tarafa (eldeki davanın davacısı) sözleşme kapsamında yapılan işler için toplam 4.422.098,28 TL ödeme yapıldığının beyan edildiği yönünde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi kurulu raporu, .... ATM'den alınan bilirkişi kurulu raporu ile birlikte değerlendirildiğinde; gerekçeli, denetlenebilir, dosya içeriğine uygun, itirazları cevaplar nitelikte ve uyuşmazlığı çözmeye yeterli görüldüğünden, rapora yönelik itirazlar yerinde görülmemiş, mahkememizce de benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, benimsenen bilirkişi kurulu raporları, toplanıp değerlendirilen tüm delillere göre; taraflar arasında yapılmış 01/09/2021 tarihli Kırım, Güçlendirme ve Yeniden Yapım Sözleşmesi ile davacı tarafça üstlenilen işin süresinde ve eksiksiz olarak tamamlanıp işveren davalıya teslim edilmediği, .... ATM'den alınan bilirkişi kurulu raporu ile mahkememizce alınan bilirkişi kurulu raporlarında dayanak ve gerekçeleriyle ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, sözleşme konusu davacı yüklenici tarafça yapılan işin, toplam işe oranının %41 olduğu ve sözleşmenin feshi tarihine kadar yapılan iş bedelinin 1.266.213 TL olarak hesaplandığı; davacı tarafın kabulünde olan davalı tarafça davalıya yapılan toplam 4.422.098,28 TL ödeme miktarından, yapılan iş bedeli olan 1.266.213 TL'nin düşümü sonrasında davacının herhangi bir alacağının bulunmadığı gibi; iş sahibine dava konusu 1.000.000 TL bedelli çekten daha fazla borçlu olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Mahkememizce verilen 14/10/2022 tarihli dava konusu çekin tedbiren takibe konulmamasına ilişkin ihtiyati tedbir kararının infaz edildiği ve İİK'nın 72/4. maddesindeki tazminat koşullarının gerçekleştiği anlaşıldığından, davacının tazminata mahkumiyetine ilişkin aşağıdaki kararı vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Dava konusu çek bedeli üzerinden İİK.nın 72/4.maddesi gereğince %20 oranında hesaplanan 200.000,00 TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli olan 269,85 TL maktu karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 17.077,50 TL peşin harçdan mahsubu ile bakiye 16.807,65 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 140.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzünde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı.02/11/2023
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı