T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/813 Esas
KARAR NO:2023/210
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:05/12/2022
KARAR TARİHİ:20/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında 2014 yılının başında "... Anlaşması" imzalanmış olduğunu, bu kapsamda müvekkilinin, davalı şirketin sahibi olduğu "..." isimli markayı Eşrefpaşa, ...'de bulunan ... ...'deki iş yerinde beş yıl süreyle kullanma hakkını elde ettiğini, markanın kullanım bedelinin taraflar arasında yapılan sözleşmenin "8. Parasal Şartlar" maddesinin "8.1 Franchise Giriş Bedeli" bendinde 12.000 Euro + KDV olarak kararlaştırılmış olduğunu, müvekkilinin kullanım hakkına sahip olduğu "..." markasını 2015 yılına kadar kullanmış fakat sonrasında bu sözleşmenin davalı şirket tarafından hiçbir haklı sebep gösterilmeksizin feshedilmiş olduğunu, bu fesih, davalı şirket tarafından müvekkilinin kullandığı iş yerinin mülkiyetine sahip olan dava dışı ... ...İşl A.Ş'ye gönderilen ... 7. Noterliği'nin 04/06/2015 tarihli ve ... yevmiye numaralı kira sözleşmesinin en geç 30/06/2015 tarihine kadar karşılıklı mutabakat ile feshedilmesine yönelik ihtarname sonucunda müvekkili tarafından öğrenildiğini, bunun üzerine davalı şirkete ... 2. Noterliği'nin 16/06/2015 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek, taraflar arasındaki franchise sözleşmesinin 30/06/2015 tarihinde son bulacağı, müvekkilinin bu tarihte iş yerini tahliye edeceği ve sözleşmenin davalı tarafça haksız olarak feshi sebebiyle müvekkilinin menfi zararının ödenmesi istenmiş, ancak, davalı tarafça gönderilen ... 7. Noterliği'nin 02/07/2015 ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshin müvekkilinin iradesiyle gerçekleştirildiği gibi gerçeğe aykırı bir beyanda bulunularak zararlarının giderilmesi taleplerinin kabul edilmediğinin bildirilmiş olduğunu........müvekkiline usulüne uygun bir fesih bildiriminde dahi bulunulmadığını, taraflar arasında imzalanan franchise sözleşmesinin bedeli 12.000 Euro + KDV olarak kararlaştırılmış ve bu doğrultuda müvekkilinin davalı şirkete KDV dahil 42.480 TL'lik ödeme gerçekleştirmiş, müvekkilinin söz konusu bedeli, franchise sözleşmesine konu markayı sözleşme süresi olan 5 yıl boyunca kullanabileceği inancıyla ödemiş, ancak davalının haksız feshi sebebiyle müvekkilinin, markayı yalnızca 1,5 yıl boyunca kullanabilmiş, bu doğruluda, ödenen bu bedelden 1,5 yıllık kullanıma ilişkin bedel oranlanıp düşüldükten sonra (yıllık bedel 2.400 Euro olarak belirlenmek suretiyle) bakiye 8.400 Euro + KDV'nin müvekkiline ödenmesi gerektiğini, müvekkilinin davacı, iş yerinde kullanılmak üzere davalıdan toplamda 79.092 TL'lik ekipman satın almış, gönderilen bu ekipmanlar ikinci el ve eski olduğundan müvekkilinin KOSGEB'den kredi alamamış, zira KOSGEB'den kredi alınabilmesi için iş yerindeki malların üç yıldan daha eski olmaması gerektiğini belirterek, alacakları şuan belirsiz olduğundan belirgin hale geldikten sonra yükseltilmek üzere taraflar arasındaki franchise sözleşmesinin davalı tarafça haksız olarak feshedilmesi sebebiyle müvekkilinin uğramış olduğu maddi zararın tazmini amacıyla şimdilik 20.000-TL maddi tazminatın davalı şirketin kira sözleşmesine feshettiği tarih olan 30/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde dile getirilen iddiaların tamının kurguya dayalı olduğunu, davacının gerçek dışı beyanlarla haksız menfaat elde etmeye çalıştığını, müvekkili şirketin, "Mr. Kumpir" markasının hak sahibi olup fast-food sektöründe ticari faaliyette bulunmakta olduğunu, müvekkilinin istekli firmalarla imzaladığı franchise sözleşmeleriyle markanın kullanım hakkını devrettiğini, davacının, müvekkili ile imzaladığı franchise sözleşmesi uyarınca Mr. Kumpir markası adı altında, fakat kendi nam ve hesabına ticari faaliyete başlamış, fast-food sektörü ağırlıklı olarak alışveriş merkezlerinde faaliyette bulunduğunu, alışveriş merkezi yönetimlerince kiralama için çeşitli teminatlar talep edildiğinden yeni kurulan firmaların teminat koşulunu yerine getirmesi mümkün olmadığını, bu nedenle isteklilerin, müvekkili şirketten alt kiralama yapmakta olduğunu, davacının da ... ...'de bulunan 3.kat 34 nolu dükkanı müvekkilinden alt kiralama yoluyla kiralamış, böylece taraflar arasında biri franchise sözleşmesinden, biri alt kira sözleşmesinden kaynaklanan iki farklı hukuki ilişki doğmuş, öte yandan davacı, alt kiracı olduğu için asıl kira sözleşmesinden kaynaklanan tüm hukuki sorumluluk müvekkile ait olduğunu, davacının beklediği ticari başarıyı sağlayamadığını, kar etmek şöyle dursun zarar ettiğini söyleyerek müvekkilinde kolaylık sağlamasını talep ettiğini, müvekkilinin, davacıya ait işletmenin ayakta kalması için elinden gelen yarımı yapmış olduğunu, mümkün olan kolaylığı sağladığını.......kaldı ki taraflar arasındaki ticari ilişkinin sona ermesinden 7 yıl sonra dava açan davacının, zarar-ziyan iddiasında samimi olmadığının son derece açık olduğunu, ayrıca başından beri yaptıkları tüm savunmaların baki kalmak kaydıyla davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
Davacı taraf delil olarak; taraflar arasında yapılan "... Sözleşmesi", davalı tarafça dava dışı ... ...İşl A.Ş'ye gönderilen ... 7. Noterliği'nin 04/06/2015 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, davalı tarafa gönderilen ... 2. Noterliği'nin 16/06/2015 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, davalı tarafça gönderilen ... 7. Noterliği'nin 02/07/2015 ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi, kira bedellerine ilişkin dekontlar, ticari defterler ve bilirkişi incelemesi delillerine dayanmıştır.
Davalı taraf delil olarak;Taraflar arasında imzalanan franchise sözleşmesi, davacının davalı şirket yetkilisine gönderdiği mesajlar, ... 7.Noterliği'nin ... yevmiye sayılı ve 04.06.2015 tarihli ihtarı, ... 2.Noterliği'nin ... yevmiye sayılı ihtarı, ... 7.Noterliği'nin 3.07.2015 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, taraflara ait ticari defterler, ... ...'ne ilişkin kiralama kayıtları, tanık, bilirkişi incelemesi ve isticvap dahil her türlü yasal delillere dayanmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava; franchise sözleşmesinin haksız feshi iddiasına dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.
01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nin 5/1.maddesi uyarınca, ticari davalara bakmak görevi asliye ticaret mahkemesine aittir. Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılmaktadır. Nispi ticari davalar, TTK'nin 4/1.maddesinin ilk cümlesinde tarif edilmiş olup, her iki tarafın da "Ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davalarıdır. Mutlak ticari davalar ise tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın yasa gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır. TTK'nin 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır.
Taraflar arasında akdedilen franchise sözleşmesinin haksız feshi iddiasına dayalı olarak eldeki davanın açıldığı, yapılan tacir araştırması neticesine göre davacının tacir olmadığı, franchise sözleşmelerine ilişkin davaların mutlak ticari nitelikte olmadığı, bu bağlamda davanın mutlak veya nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve uyuşmazlığın çözümünün genel mahkemelerin görevi kapsamında kaldığı kanaatine varılmakla mahkememizin görevsizliğine ve Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunun tespitine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesinin 27/09/2022 tarih, 2022/91 esas, 2022/2282 karar sayılı ilamı)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelere binaen;
1-) HMK 114/1-c ve 115/2 maddesi gereğince görev dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-)Görevli mahkemenin İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun tespitine,
3-)Karar kesinleştikten sonra HMK.nın 20.maddesi gereğince yasal sürede başvuru halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesine, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına mahkememizce karar verilmesine,
4- )Harç ve yargılama giderinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, HMK 331/2. maddesi gereğince davaya başka bir mahkemede devam edilmediği taktirde talep halinde yargılama gideri ve vekalet ücreti hususunda mahkememizce karar verilmesine,
Dair; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.20/03/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
Bu belge 5070 sayılı Yasa uyarınca güvenli E-İMZA ile imzalanmıştır.