T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/14 Esas
KARAR NO:2023/863
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:05/01/2023
KARAR TARİHİ:21/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil şirket ile davalı ... Ticaret Limited Şirketi arasında 23.11.2020 sözleşme tarihli, 01.01.2021 tedarik başlangıç tarihli olmak üzere 24 aylık Elektrik Tedarik Sözleşmesi imzaladığını, bu sözleşmeye göre müvekkil tedarik şirketi, davalıya elektrik satışı yapacak, davalı da kullanım miktarına göre müvekkil şirket tarafından keşide edilecek faturaları ödeyeceği, sözleşme sona erme tarihi 01.01.2023 tarihi olduğunu, ancak davalı abone sözleşme dönemi içerisinde 01.08.2022 tarihinde tahliye olarak müvekkil şirket portföyünden çıktığını, buna ilişkin olarak ... ekran görüntüsü işbu dilekçemiz ekinde sunulduğunu, davalının bu eylemi madde 7.1'i ihlal anlamına geldiğini, buna göre sözleşmede kararlaştırıldığı üzere son on iki dönem faturalarının en yükseği olan Seri ... Sıra numaralı 02.08.2022 fatura tarihli 32.625,53 TL bedelli faturanın 2 katı alınarak Seri ... sıra numaralı 05.09.2022 vade tarihli 65.251,06 TL bedelli ceza faturası keşide edildiğini, anılan bu faturadan... Sistemi ...Esas Sayılı dosyasından icra takibine geçildiğini, belirtilen takibe yukarıdaki faturayla birlikte sözleşmenin 4.2. maddesine göre icra cezai şartı da uygulandığını, Seri ... sıra numaralı 05.09.2022 vade tarihli 65.251,06 TL bedelli ceza faturasının %12'si hesaplanarak 7.830,12 TL icra cezai şart takibe eklendiğini, ödeme yükümlülüğü bulunan davalı söz konusu icra takibine haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz ettiğini, söz konusu dosya kapsamında davalı tarafla 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu gereğince ticari satım ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlığın arabuluculuk yoluyla çözümlenmesi amacıyla İstanbul Arabuluculuk Bürosu'nun ... numaralı dosyasında 04/11/2022
tarihinde son toplantı yapılmış fakat uzlaşma sağlanamayarak süreç anlaşamama hali ile sonuçlandığını, ticari davalar için dava şartı yerine getirilmiş olup, anlaşamama hali nedeni ile işbu davayı açma zorunluluğumuz hasıl olduğunu, açıklanan tüm bu nedenlerle... Sistemi ...Esas Sayılı dosyasına haksız olarak edilen itirazın iptaline ve takibin devamına, alacağın likit olması nedeniyle %40'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; derdest bulunan işbu davanın reddi gerektiğini, davacı taraf şirket yetkililerince kötü niyetli olarak ve dürüstlük kuralına aykırı bir şekilde işbu dava ikame edildiğini, ilaveten 6100 Sayılı HMK gereği mahkemenin yetkisiz olduğunu, böylelikle açıkça yetki itirazında bulunduklarını, müvekkil şirket sözleşme ile belirlenen edimlerini tam ve gereği gibi ifa etmişse de davacı şirket yükümlülüklerini tam ve gereği gibi yerine getirmediğini, sabit fiyat belirlenmişse de fiyat hiçbir şekilde sabit kalmadığını, en sonunda öyle bir hal almıştır ki müvekkil şirket ulusal tarifenin de üzerinde ödemeler yapmaya başladığını, bu durumun kabul edilemeyeceğinin ortada olduğunu, bu sebeple müvekkil şirket öncelikle fazla yapılan ödemelerin iadesini davacı şirketten talep ettiğini, ne yazık ki fazla ödemeler iade edilmediği gibi fahiş fiyat uygulaması devam ettiğini, müvekkil şirkette bunun üzerine haklı nedene dayanarak sözleşmeyi feshetmek zorunda kaldığını, akabinde ise ... ile anlaşma sağlandığını, faturalardan da açıkça anlaşılacağı üzere davacı şirket ulusal tarifenin üstünde adeta sebepsiz zenginleşmeye dayalı, fahiş ve haksız kazanç sağlamakta olduğunu, faturaların içeriği dahi dürüstlük kuralına aykırı davranıldığını net bir şekilde ortaya koymakta olduğunu, müvekkil şirket için sözleşme çekilmez bir hal aldığını, sözleşmenin haklı nedenle sonlandırıldığının açık olduğunu, bu sebeple cezai bedel isteminde bulunmak hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafın dürüstlük kuralına aykırı tutum ve davranışları mahkemenizce itibar görememeli ve davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini, açıklanan tüm bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bulunan iş bu davanın reddine, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla davacı aleyhine ve müvekkil şirket lehine kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı tarafından İstanbul MTS'nin ...esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
2004 sayılı İİK 'nun 67. maddesinde takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği düzenlenmiştir.
Davacı tarafından davalı aleyhine İstanbul... Sisteminin ...esas sayılı takip dosyası ile 65.251,06 TL fatura bedeli ,7.830,12 TL cezai şart ve 1.087,52 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 74.168,70 TL toplam alacak için ilamsız icra takibine başlandığı, ödeme emrinin 27/09/2022 tarihinde davalı yana tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından 04/10/2022 tarihli dilekçe ile süresi içerisinde takibe itiraz edildiği, itirazın davacı alacaklıya tebliğ edilmeksizin, 05/01/2023 tarihinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında 23/11/2020 tarihinde 01/01/2021 tedarik başlangıç ve 01/01/2023 bitiş tarihli 24 ay süreli ticarethane abone tarifeli "Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi" imzalandığı, sözleşme uyarınca davacı tarafından sabit birim fiyat uygulanacağı ve Yekdem bedeli yansıtılmayacağı, davacı tarafından davalı aleyhine takip konusu yapılan 65.251,06 TL tutarlı "sözleşme ceza tutarı" açıklamalı faturanın düzenlendiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin;
UYGULANACAK ELEKTRİK SATIŞ TARİFESİ başlıklı 3. maddesinin 3.2 Tedarikçi’nin, mücbir sebep halleri, ... veya elektrik kurumlarından birisinin acil durum, zor gün veya sınırlı kapasite kararı alması, 3 günden daha uzun süreli herhangi bir ülkeden giren doğalgaz arzında %20(yüzde yirmi)’den fazla düşüş veya boru hattı veya elektrik iletim/dağıtım hattı sorunlarının oluşması, herhangi bir ayın piyasa takas fiyatının ... son 12(on iki) ay ortalama fiyatına veya bir önceki yılın aynı ay fiyatına göre %10(yüzde on)’dan fazla yükselmesi nedeniyle Tedarikçi’nin indirimli satıştan olumsuz etkileneceği dönemlerde tarifeden fiyatlandırma hakkı vardır. ... doğalgaz fiyatlarında %5(yüzde beş) ve üzerinde artış olması halinde, Tedarikçi’nin fiyat değişiklik ayından itibaren geçerli olacak şekilde sabit birim satış fiyatlarını gaz fiyatı artışı oranında artırma ve indirim oranlarını doğalgaz fiyatı artışı oranında düşürme ve sözleşmenin kalan dönemi için indirimsiz faturalama hakkı vardır. Perakende elektrik tarifesinde %5 ve üzerinde indirim olması halinde, en son protokolde Aboneye sunulan indirim oranı, bu gelen indirim oranı kadar düşülerek yeniden hesaplanır. Sözleşmenin kalan süresinde bu yeni indirim ve birim fiyatlar geçerli olacaktır. Bu madde kapsamındaki işlemlerin ekstra bir bildirim olmaksızın ve taraflarca sözleşme süresi ve bitişine ilişkin taahhüt bozulmaksızın Tedarikçinin tek taraflı iradesi ile yapılabileceği taraflarca kabul edilir...
ÖDEME, GARANTİ ve FATURALAMA başlıklı 4.maddesinin; 4.1. Faturalar, Tedarikçi hesabıma Fatura'nın tarihinden itibaren 7(yedi) gün içerisinde ödenecektir.
4.2. Tedarikçi, vadesinde ödenmeyen fatura aylık %5 (yüzde beş) gecikme zanımı uygulayacak ve ilave olarak ,her geç ödenen fatura için 5(beş) TL sabit bedel ekleyerek faturaluyacaktır. Bu oran ve bedel her yılbaşında Ocak bir önceki yılın TÜFE oranında artırılacaktır. Abonenin sözleşme hükünderi veya borçtan dolayı icra takibine sebebiyet halinde, icralık her faturanın% 12(yüzde on iki, ) 'si kadar icra ceza bedeli ve işbu maddede belirlenmiş olan gecikme oranında sözleşmesel faiz talep edilecektir.
4.3. Herhangi bir faturanın belirtilen düzenleme tarihinden 7( yedi) gün geçmiş olmasına rağmen fatura bedelinin tam olarak ödenmemiş olması halinde, herhangi bir ihbar ve ihtara gereci olmaksızın Tedarikçi, Abone' nin elektrik enerjisini kestirebilir ve sözleşme hakları baki kalmak koşulu ile sözleşmeyi tek taraflı fesih edebilir veya Madde 7'deki cezai şart ve kâr kaybımı talep etine hakkını kullanabilir. Bu durunuda fesih hakkının kullanılmaması, bu hakkın kullanılmasından feragat edildiği anlamına gelmeyeceği gibi, bu hakkın herhangi bir zaman dil kullanılmasına engel teşkil etmeyecektir Abone' nin sözleşmenin bazı hükümlerini yerine getirmemesi veya eksik getirilmesinde dolayı Tedarikçi tarafından portföyden çıkarılması Tedarikçi 'nin sözleşimeyi feshi anlamına da gelecektir. Tedarikçi Abonenin portföyden; çıkarılması halinde ilave bildirime gerek duymaksızın Abone' nin teminatı irat kaydetme hakkına sahiptir . Herhangi bir faturaya ait alacağın tahsili önceki fatura dönemlerine ait sözleşmeden doğan borçların ifa ve ibra edildiği anlamına gelmeyecektir. Faturalandırılmamış borçların sonraki dönenlerde yansıtılacağın kabul eder. Tedarikçi, Abone' nin ödemelerini ve teminini istediği yöntemi ve sıralama iİte ödenmemiş faturalara, faturasına, zarar ziyana veya varsa icradaki dosyalara etme hakkıma sahiptir.
SÖZLEŞMENİN SONA ERMESİ başlıklı. 7. Maddesinin;
Madde 7.1. Sözleşme, sözleşmede anılan hallerin dışinda ve sözleşme süresi içerisinde Abone tarafından feshedilemez. Sözleşme inızalanmasının ardından Tedarikçi tarafından herhangi bir dönem faturası çıkıp çıkmadığına bakılmaksızın, Abone tarafından sözleşme süresi içerisindeki sözleşmedeki fesih koşulları dikkate alınmadan herhangi bir tarihte fesih edilmesi, yazılı bildirini olmaksızın tahliye edilmesi veya başka bir Tedarikçi tarafından talep edilmesi halinde (bu talep bu sözleşme kapsamında stüresinden önce haksız fesih anlamı taşıyacaktır), Abone her bir sayaç ayrı ayrı hesaplanmak üzere son 12(0n iki) dönem faturalarının en yüksek faturasının 2(iki) katı kadar cezai şartı Tedarikçi “ye ödemeyi kabul eder. Cezai oluşturan son 12 (on iki) dönemi faturaları baz alınırken, Tedarikçi tarafından temin edilebilmesi durununda son 12(on iki) dönem içerisinde Tedarikçiden önce Aboneye elektrik satışı yapan önceki Tedarik veya Perakende Şirketinin faturaları da hesaplamada dikkate alınacaktır. Eğer Abonenin, mevcut ya da önceki Tedarikçilerde geçmişe dönük 12(on iki) fatura dönemi yoksa, faturası olan tek dönemi veya faturası olan dönemler bu hesaplamada dikkate alınır. Tedarikçiden henüz faturası çıkmadan sözleşme ihlali söz komusuysa, Tedarikçi Abone' nin önceki Tedarikçisinden kayıt esnasında temin edebildiği fatıranım 2(iki) katı üzerinden cezai hesaplamayı gerçekleştirir.
7.2. Abone' nin, sözleşmenin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi veya mevzuat hükümlerine uymaması, sözleşme boyunca herhangi bir faturasını son ödeme tarihinden önce kismen veya tamamen ödememiş olması veya Madde 4.3, 4.5, 4.6 veya Madde 6.3, 6.7 ve 6.8'de belirtilen koşulların sağlanmamış olması halinde, Tedarikçi 'nin Abone 'yi portföyden çıkarma hakkı vardır. Tedarikçi 'nin Abone'yi portföyünden çıkarması. Abone'nin aynı abonelik için başka bir şirket ile sözleşme inızalaması, Madde 6.6'ya uygun şekilde tahliye bildiriminde bulunmaması veya taahhüt süresinden önce Abone için ... üzerinden Tedarikçi değişiklik talebinde bulunulması halinde, sözleşmeyi sözleşmeden doğan her türlü sair haklar saklı kalmak üzere, Fatura alacakları ile birlikte sözleşme madde 7.1 de anılan cezai ve madde 6.7 de anılan tüm indirimlerin iade edilmesini, abone tüketiminden kaynaklı olarak ödenen piyasa maliyeti bedellerinin ödenmesini talep etme ve bütün bu borçlara ait gecikme zamınını Madde 4.2'deki belirtilen oranda uygulanın hakkı vardır. Tedarikçi, böyle bir durumda her türlü maliyet, zarar, kir kaybı ve cezai şartı karşılamak için teminatı irat kaydetme hakkına sahiptir.
7.3. Madde 7.1 veya Madde 7.2'de nedenlerle Abonenin Tedarikçi 'den taahhüt veya sözleşme süresi sonuna kadar elektrik alını yapmaması halinde, Tedarikçi nin fesih işlemine gerek olmaksızıı taahhüttün veya sözleşmenin kalan süresi için, abonenin portföyden çıktığı aydaki Ulusal veya Bölgesel Tarife Fiyatı (sözleşme ihlali olduğu için indirimsiz tarife) ile abonenin son bir yıldaki tanhhüt süresine uymadığı aylardaki aylık ... Spot Piyasa Takas Fiyatlarının (PTP) ortalaması arasındaki kWli başına birim fiyat farkı bulunacaktır. Bu fiyat farkı ile abonenin son 1(bir) yıldaki tanhhüt süresine uymadığı aylardaki geçmiş tüketimlerinin toplamı çarpılarak hesaplanacak olan kâr kaybı (mahrumiyeti) Abone “den talep edilecektir. Bu hesaplama şekli tanhhüt/sözleşme sonuma kadar kalan aylar için kullanılacak abonenin referans oluşturacak aynı ay tüketimi yoksa, tüketimi Tedarikçi 'de olmayan aylar için, Abone' nin Tedarikçi 'de var olan ayların tüketimlerinin ortalaması referans almacaktır. Tedarikçi 'nin bu kâr kaybını madde 7.'deki cezadan bağımsız ve ona ilave olarak madde 4.2'deki gecikme zamımn ile birlikte talep etme hakkı vardır... olarak kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın çözümü teknik bilgi gerektirmesi nedeni ile mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 22/08/2023 tarihli rapor da özetle, davacının sözleşmenin 3.2 maddesi uyarınca ... doğalgaz fiyatındaki artışı gerekçe göstererek birim fiyatına artış uyguladığı, davacının 31/08/2021-31/07/2022 tarihleri arasındaki tüketim miktarlarına istinaden davacı tarafından düzenlenen faturaların ulusal tarife birim fiyatları dikkate alınarak düzenlenen faturalardan yüksek olduğu, davalının ulusal tarifenin üzerinde elektrik faturası ödediğini gerekçe göstererek sözleşmeyi süresinden önce feshettiği, mahkemenin davalının feshinin haksız olduğunu benimsemesi halinde davacının toplam 74.168,70 TL'yi talep edebileceği tespit edilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar tüm dosya kapsamı, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri ile alınan bilirkişi raporu dikkate alındığında, taraflarca sözleşmenin 3.2 maddesi ile doğal gaz fiyatlarında %5 ve üzerinde artış olması halinde, birim fiyatlar üzerinde aynı oranda artış yapabileceğinin kararlaştırıldığı, bu sözleşme hükmü uyarınca davacının fiyat artış oranı üzerinden birim fiyatlarını arttırmasının sözleşmeye aykırılık teşkil etmediği, davalının sözleşmenin 7. maddesi uyarınca sözleşmeyi fesih hakkının bulunmadığı, davalının taahhüt süresi dolmadan davacının portföyünden çıkması nedeni ile 7.1 maddesi uyarınca cezai şart ödemekle ve bu cezai şart faturasının icra takibine konu edilmesi nedeni ile sözleşmenin 4.2 maddesi uyarınca %12 oranında icra ceza bedeli ödemekle yükümlü olduğu anlaşılmış bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 09/10/2019 tarihli ...sayılı kararında belirtildiği üzere; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesinin 2. fıkrası hükmünce, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması, borçlunun itirazında haksız olması yasal koşullardandır. Bunlardan başka, alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Davacının talebinin likit olduğu anlaşıldığından davacının icra inkar tazminatı isteminin itirazın iptaline karar verilen kısım yönünden kabulüne karar verilerek uyuşmazlığın bütünü hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda yazılı kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, davalı tarafından... Sistemi' nin ...Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına,
2-İtirazın iptaline karar verilen alacağın %20 ' si oranında hesaplanan 14.833,74 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Alınması gereken 5.066,46 TL karar ve ilam harcının 1.266,62-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 3.799,84 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından ödenen 1.266,62 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından bu yargılama nedeni ile ödenen 179,90 TL başvuru harcı ile 5.165,00 TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.344,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/11/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır