T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/26 Esas
KARAR NO:2024/92
DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:12/01/2023
KARAR TARİHİ:14/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili; taraflar arasında "Aracılık ve Danışmanlık Ve Gelir Modeli Akdi " sözleşme imzalandığını, davalı ... ...'nin davalı şirketin sahibi olduğunu, sözleşme kapsamında davalılara 29/05/2022 tarihinde 105.000,00-TL, 30/07/2022 tarihinde 115.000,00-TL, 30/08/2022 tarihinde 115.000,00-TL, 15/09/2022 tarihinde 115.000,00-TL olmak üzere 450.000,00-TL aracılık bedeli ödenmesi, bu bedeli temin için 450.000,00-TL bedelli 01/10/2022 tarihli teminat çeki verilmesi kararlaştırıldığını, aracılık bedelinin 105.000,00-TL.'lik kısmı davalılara ödendiğini, ... A.Ş. ... ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı 450.000,00-TL bedelli, 01/10/2022 ileri tarihli ve lehtarı ... ... olan çek, sözleşmenin imzalanmasıyla birlikte davalı ... ...'ye teminat olarak teslim edildiğini, bahsi geçen teminat çekinin borçlularca sözleşmeye aykırı şekilde ciro edilerek bankaya ibraz edildiğini, ihtiyati hacze ve icra takibine konu edilmiş, ihtiyati haciz itiraz duruşmasında teminat çeki olduğunun inkar edildiğini, vekil edenin mükerrer ödeme yapmasına ve ayrıca zarara uğramasına neden olduğunu, dilekçede açıklanan tüm nedenlerle ... A.Ş. ... ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı 450.000,00-TL bedelli 01/10/2022 ileri tarihli ve lehtarı ... ... olan çekin teminat çeki olduğunun ve vekil edenin fazladan ve/veya mükerrer olarak ödeme zorunda kaldığı 256.206,35-TL bakımından borçlu olmadığının tespitini, 256.206,35-TL'nin tahsilat tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte istirdadına ve %50 oranında kötüniyet tazminatına, istirdat talebinin kabul edilmemesi halinde ( terditli olarak ) sözleşmeye aykırılık nedeni ile vekil edenin uğramış olduğu 256.206,35-TL'lik zararın tahsilat tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ... cevap dilekçesinde; davacının icra takibini kesinleşmeden icra müdürlüğünce kendisine sunulan kapak hesabının tamamını ödediğini, yazılı çeki geri aldığını, tüm hacizleri fek ettirdiğini, bu durumda usul bakımından istirdat hakkı olmadığını, davacının iddia ettiği çekin teminat çeki olmadığını, dilekçede ayrıntılı olarak açıklanan tüm nedenlerle davacının istirdat, tazminat ve zarar taleplerinin reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davacının icra takibini kesinleşmeden icra müdürlüğünce kendisine sunulan kapak hesabının tamamını ödediğini, yazılı çeki geri aldığını, tüm hacizleri fek ettirdiğini, bu durumda usul bakımından istirdat hakkı olmadığını, davacının iddia ettiği çekin teminat çeki olmadığını, davacı tarafın tüm taleplerinin reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; reklamcılık sözleşmesinden kaynaklı istirdat ve kabul görmemesi halinde alacak istemine ilişkindir.
Taraflar arasında davaya konu sözleşmenin imzalandığı, bu kapsamda davacının 450.000,00 TL ödeme borcu altına girdiği, bunun 105.000 TL'sinin ödendiği çekişmesizdir.
Uyuşmazlık; sözleşmede zikredilen çekin davacı tarafından keşide edilerek davalı tarafa verilip verilmediği, takibe konu çekin teminat çeki olup olmadığı, davacının fazladan ödediği bedel var ise miktarı noktalarındadır.
Uyuşmazlığın çözümü teknik inceleme gerektirdiğinden bilirkişi raporu alınmıştır.
Takibe konu çekin teminat amacıyla verildiğini ispat yükü davacıya ait olup, davacı bunu yazılı delil ile kanıtlamalıdır. Sözleşmenin 1.maddesinde davacı tarafından 01/10/2022 tarihli, 450.000,00-TL bedelli çek verileceği kararlaştırılmış olup, bu bilgiler takip konusu çek ile örtüşmektedir. Her ne kadar davalı tarafça sözleşmede kararlaştırılan çekin davacı tarafından hiç teslim edilmediği ileri sürülmüş ise de sözleşmenin 1.maddesinde "... Eldeki 450.000,00-TL çek iade edilir." ibaresinin bulunduğu, bu hususun çekin teslim edildiğini kanıtladığı, davalı tarafça bunun dışında başka bir çekin mevcudiyetinin de iddia ve ispat edilemediği hususları birlikte değerlendirildiğinde takip konusu çekin sözleşmede kararlaştırılan teminat çeki olduğu anlaşılmıştır.
Belirtmek gerekir ki, çekteki ilk cironun lehtara ait olması gerektiği halde, takip konusu çekte ilk cironun lehtara ait olmadığı görülmekte ise de çekteki cirantalar ve keşidecinin eldeki davadaki konumları gözününe alındığında işbu dosya tarafları açısından sorun bulunmamaktadır.
Bu aşamadan sonra zarar miktarının belirlenmesi gerekmektedir. Davacının 345.000,00-TL borcunun kaldığı kendisinin de kabulündedir. Bu nedenle çekin 345.000,00-TL'lik kısmı yönünden takip başlatılmasında hukuka aykırılık yoktur. Her ne kadar bilirkişi raporunda 105.000,00-TL ile 34.500,00TL'nin toplamı üzerinden hareket edilmiş ise de asıl alacağın 345.000,00-TL olması durumuna göre hesap yapılmalıdır. Bu çerçevede mahkememizce resen yapılan hesap uyarınca; ( 345.000,00- TL çek bedeli, 2.400,00-TL ihtiyati haciz maktu vekalet ücreti, 1.035,00TL çek komisyonu, 34.500,00-TL çek tazminatı, 225,20-TL masraf ve 744,34-TL faiz olmak üzere takipteki kesinleşen miktarın 383.904,54-TL olduğu; bundan sonraki faizin 598,24TL, vekalet ücretinin 3/4'ünün 42.559,97-TL, masrafın 241,75-TL ve harcın 34.935,31-TL olduğu böylece davacının ödemesi gereken toplam bedelin 462.239,81-TL olduğu anlaşılmakla, fazladan ödenen bedelin son ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar vermek gerekmiştir.
Son olarak; istirdat davasının takip alacaklısına yöneltilmesi gerektiği, ayrıca tahsil edilen bedelin iadesine yönelik her türlü talebin tahsil eden kişiye yöneltilmesi gerektiği göz önüne alındığında, davalı ...'a husumet yöneltilmesine olanak bulunmadığından ... yönünden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçede açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-138.966,54 TL'nin 24/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2-...'a karşı açılan davanın reddine,
3-Alınması gerekli 9.492,80-TL. karar ve ilam harcından peşin yatırılan 4.375,37-TL harcın mahsubu ile geriye kalan 5.117,43-TL eksik harcın davalı şirketten tahsili ile Maliye'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 4.375,37-TL peşin harcın davalı şirketten alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 22.234,65-TL. vekalet ücretinin davalı şirketten alınıp davacıya verilmesine,
6-Davalı şirket vekille temsil olunduğundan, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 18.758,37-TL. vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı şirkete verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 6.842,50TL ( 179,90-TL. başvuru harcı, 25,60-TL. vekalet harcı, 6.000,00-TL. bilirkişi ücreti ve 637,00-TL. posta, tebligat masrafı) yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 3.711,38-TL'sinin davalı şirketten alınıp davacıya verilmesine, geriye kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabulucu ücretinin kabul ve red oranına göre 1.735,68-TL.'sinin davalı şirketten, 1.464,32-TL.'sinin davacıdan alınarak Maliye'ye gelir kaydına,
9-Taraflarca yatırılan ve harcanmayan gider avansından geriye kalanın karar kesinleştikten sonra ilgili tarafa iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere tarafların yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/02/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır