T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/550 Esas
KARAR NO:2024/791
DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:29/08/2023
KARAR TARİHİ:02/12/2024
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket, ... A.Ş. tarafından .../... İhale kayıt numarası ile 31.05.2013 tarihinde ihalesi gerçekleştirilen “1 Yıllık Özel Güvenlik Hizmeti Alımı" ihalesini alarak 26.09.2013 tarihinde imzalanan 01.10.2013-31.07.2014 tarihleri arası döneme ilişkin sözleşmedeki tüm edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini, söz konusu ihale sözleşmesi ve eki niteliğinde olan Teknik Şartnamenin 9. maddesinin 4. fıkrasında "Yüklenici çalıştıracağı her bir özel güvenlik görevlisine en az asgari ücretin %100 fazlası brüt ücret ödeyecektir." düzenlemesi mevcut olduğunu, ihalenin uygulandığı dönemde asgari ücret artışlarındaki fiyat farkları yanlış ve hatalı hesaplama ile müvekkili şirkete eksik ödendiğini, bu husus o dönem idareye izah edilmeye çalışıldığını, yüklenici olarak muvaffak olunmadığını, müvekkili şirket ihaleye girerken teklif verdiği tarihteki asgari ücret üzerinden yüzde bazlı hesaplamalar yapılarak personel bazında teklif fiyat oluşturulduğunu, davalı idare, personel bazında oluşturulan bu hesaplamalara yalnızca asgari ücrete yapılan artışı dahil ederek hak ediş ödemesi yaptığını, oysa hizmetin başladığı tarihte taban asgari ücrette değişiklik yapılmış olduğunu, davalı idare tarafından benimsenmesi gereken hesaplama yöntemi yeni asgari ücret üzerinden % yüzde fazla hesabı yapıldığını, idareye göre yapılan hesaplamada asgari ücrete gelen zammın % fazlası hesaplanmadığını ve eksik ödeme yapılmış olduğunu, her ay için her işçi için hak ediş eksik ödenmiş haliyle müvekkilinin maddi zarara uğradığını ileri sürerek dilekçesinde bildirmiş olduğu diğer nedenlerle; taraflar arasında imzalanan .../... İhale kayıt numaralı 01.10.2013-31.07.2014 tarihleri arasını kapsayan sözleşme kapsamında brüt asgari ücretin belirli bir yüzde fazlası oranında ücret alan çalışanlar için ödenecek fiyat farkının % (yüzde) fazlası artırımlı haliyle değil artırımsız haliyle hesaplanması sonucu eksik ödenen/ ödenmeyen asgari ücret fiyat farkının ve ayrıca nakdi yol, yemek, işsizlik primi, kısa vadeli sigorta kolları prim oranı artış ve değişimlerinin de dikkate alınıp hesapalanarak şimdilik 120.000,00-TL'nin avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı idareye yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından 31.05.2013 Tarihinde 4734 s. Kamu İhale Kanununa tabi olarak gerçekleştirilen güvenlik hizmeti alımı ihalesinin sonucunda taraflar arasında 4735 s. Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu uyarınca 26.09.2013 Tarih, .../... İKN numaralı sözleşme imzalandığını, yapılan ödemeler 31.07.2014 tarihli son hakediş raporu ile davacı yan tarafından herhangi bir şerh düşülmeksizin kabul edilmiş olduğunu, huzurdaki davanın ikame edilmesi iyi niyet ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme 26.09.2013 tarihinde imzalanmış, ihale konusu iş ise 01.10.2013-31.07.2014 tarihleri arasında yerine getirilmiş ve müvekkili şirket tarafından davacı yan adına yapılan son kesin hak ediş raporu ve ödeme ise 31.07.2014 tarihinde gerçekleştirilmiş olduğunu, 31.07.2014 Tarih, 10'no'lu son Hakediş Raporu'nda keşif artışı dahil sözleşme bedeli 1.803.355,10 TL olarak, Toplam Ödenen Hak Ediş Tutarı yine 1.803.355,10 TL olarak Kalan Hakediş Tutarı 0,00 TL olarak, Sözleşme Gerçekleşme Oranı ise %100 olarak belirtilmiş olup mezkur Hakediş Raporu davacı yan tarafından kabul edilmiş, herhangi bir eksik veya hataya dair ihtiraz-i kayıt düşülmeden imzalanmış olduğunu, davacı yanın her ne kadar ödemelerin eksik yapıldığı iddiası ile müvekkili şirkete başvurduğunu iddia etse de müvekkili şirket kayıtlarında bu hususta herhangi bir şerh veya başvuruya rastlanılmadığını, davacı yanın sözlü iddiası haricinde huzurdaki dosyaya bu hususta herhangi bir bilgi veyahut belge de sunulamadığını, mezkur ödemeler 26.09.2013 tarih, .../... İKN sözleşme ve sözleşme ekinde bulunan şartnamelere uygun yapılmış olduğunu, davacı yanın 28.08.2023 tarihli dava dilekçesinin 5. Maddesinde sunmuş olduğu Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 06.10.2022 Tarih, 2022/6258 E., 2022/7424 K. Sayılı kararına konu olan somut olayda taraflar arasındaki ihale sözleşmesinin eki olan idari şartnamede ihale makamı idarenin yükleniciye yapacağı ödemeler asgari ücret tabanlı yüzdelik üzerinden belirlenmiş olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla; haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görüldü.
DELİLLER:
Davacı delil olarak; ... A.Ş. tarafından ... İhale kayıt numarası ile 31.05.2013 tarihinde ihalesi gerçekleştirilen “1 Yıllık Özel Güvenlik Hizmeti Alımı" işine ilişkin taraflar arasında 26.09.2013 tarihinde imzalanan sözleşme, 11.08.2023 tarihli Arabuluculuk Son Tutanağı, Sözleşme eki olan idari ve teknik şartname, Birim fiyat teklif mektubu ve cetveli, Hizmetin ifasının gerçekleştirildiği (01.10.2013-31.07.2014) süreye ilişkin fiyat farkının ne şekilde yapıldığını gösterir bilgi ve belgeler, dava konusu edilen alacak miktarının tespitine ilişkin her ay için ayrı ayrı olmak üzere faturalar, hak ediş icmalleri, yapılan işler listeleri, hak ediş raporları, Ödeme emri belgelerinin, Bilirkişi raporu, keşif, yemin, gerektiğinde ticari defter ve kayıtlar, tanık ve sair her türlü yasal deliler.
Davalı delil olarak; 06.09.2013 Tarih, .../... İKN numaralı 1 Yıllık Özel Güvenlik Hizmeti Alımı Sözleşmesi, 06.09.2013 Tarih, .../... İKN numaralı 1 Yıllık Özel Güvenlik Hizmeti Alımı Sözleşmesi eki olan İdari ve Teknik Şartname, 31.07.2014 Tarihli Son Hakediş Raporu, Birim fiyat teklif mektubu ve cetveli, müvekkil şirket tarafından düzenlenen hak ediş raporları, davacı yana yapılan ödemeleri gösterir bilgi ve belgeler, Bilirkişi raporu, keşif, yemin ve sair her türlü yasal deliller.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davalının taraflar arasında ihale sözleşmesine aykırı şekilde yaptığı hatalı hesaplama sonucu eksik ödediği ileri sürülen asgari ücret fiyat farkının tahsili istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamına göre taraflar arasında 26/09/2013 tarihli .../... İhale Kayıt numaralı "1 Yıllık Özel Güvenlik Hizmet Alımı Sözleşmesi" imzalanmış, sözleşmeye davacı yüklenici olarak davalı idare olarak imza koymuştur. Sözleşmenin 8. Maddesinde ihale dokümanının sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olduğu, tarafları bağlayacağı, ihale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralamasının ise; "hizmet işleri genel şartnamesi, idari şartname, sözleşme tasarısı, biri fiyat tarifleri (varsa), özel teknik şartname (varsa), teknik şartname ve açıklamalar(varsa)" olarak düzenlendiği anlaşılmıştır. İğdaş Özel Güvenlik Teknik Şartnamesi 9/4. Maddesinde " Yüklenici, çalıştıracağı her bir özel güvenlik görevlisine en az asgari ücretin %100 fazlası brüt ücret ödeyecektir." şeklinde düzenleme mevcuttur. Davacı davalının asgari ücret artışlarındaki fiyat farklarını yanlış ve hatalı hesaplayıp eksik ödeme yaptığını, zira davalının fiyat artışlarında eski asgari ücret ile yeni asgari ücret arasındaki farkı alarak bunu hakedişlere yansıtıp ödeme yaptığını, ancak asgari ücret artışlarında asgari ücretin belirli bir katının ödenmesi gerektiğini, müvekkilinin işçilere bu şekilde ödeme yaptığını ancak idarenin eksik ödeme yaptığını ileri sürmüştür. Davalı ise ödemelerin sözleşme ve teknik ve şartnamelere uygun olduğunu, ayrıca alacağın zamanaşımına uğradığını savunmuştur.
Davalının zamanaşımı defi yönünden yapılan incelemede dava konusu alacağa ilişkin mevzuatta özel bir zamanaşımı süresi düzenlenmemiştir. Bu halde dava 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesi (BK'nın125.maddesi)'ne göre on yıllık genel zamanaşımı süresine tabi olup, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren eldeki dava tarihine kadar on yıllık zamanaşımı süresinin geçmediği anlaşılmakla zamanaşımı defi yerinde görülmemiştir.
Mali müşavir bilirkişi Doç. Dr. ... ve Medeni ve Borçlar Hukuku konusunda uzman bilirkişi Doç. Dr. ... tarafından hazırlanan 21/02/2024 tarihli bilirkişi raporu sonuç kısmı özetle; davalı tarafça davacıya ödenen fiyat farkının anılan sözleşme hükmüne uygun olduğu, ayrıca
davacının fiyat farkının da yer aldığı geçici hakedişleri ihtirazi kayıtsız imzaladığı;
dolayısıyla davacının fiyat farkı talebinde bulunamayacağının kanaatine varıldığına dair tek sonuç üzerinden rapor düzenlendiği anlaşılmıştır. Davacı iş bu rapora itiraz etmiş ve esasa ilişkin nihai değerlendirme mahkemece yapılacağından bilirkişi heyetinden oluşması halinde davacının fiyat farkından kaynaklı hakediş miktarının ne kadar olduğunun da hesaplanması için ek rapor alınmıştır. Mali müşavir bilirkişi Doç. Dr. ... ve Medeni ve Borçlar Hukuku konusunda uzman bilirkişi Doç. Dr. .. tarafından hazırlanan 20.05.2024 tarihli bilirkişi ek raporun sonuç kısmında özetle; Muhterem Mahkemece Yargıtay 23. Hukuk Dairesi gibi karar verilir ise davacının davalıdan alamadığı asgari ücret farklarını talep edebileceği, Mahkemece ... Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi gibi karar verilecek olur ise;kök raporumuzdaki görüşlerle de birlikte değerlendirildiğinde taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri de uyarınca; davalı tarafça davacıya ödenen fiyat farkının anılan sözleşme hükmüne uygun olduğu, davacının fiyat farkı talebinde bulunamayacağı, sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklı hesaplamaları yapabilecek bilirkişi bulunmadığından hesaplama yapılamadığı, davacının davalıdan alamadığı asgari ücret farklarını talep edebileceği sonucuna varması durumunda “62.03. Sosyal Güvenlik Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar” alt uzmanlık alanında listeye kayıtlı bilirkişiden rapor alınabileceğine dair ek raporu sunulmuştur. Bu kapsamda Aktüerya/Sosyal Güvenlik Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi ...tarafından hazırlanan 20/07/2024 tarihli bilirkişi raporu sonuç kısmı özetle; Davacı ... Ve ...Anonim Şirketi arasında .../... İhale kayıt numaralı “1 Yıllık Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” işi sözleşmesi kapsamında, davalı idare tarafından hesaplanan Asgari Ücret Fiyat Farkının yanlış/hatalı hesaplandığının kabulü halinde; davacının fiyat farkından kaynaklı toplam alacağının 126.899,96 TL olduğu, davacıya ödenen toplam fiyat farkı tutarı olan 58.587,54 TL'nin tenzili sonrası davacının 68.312,42 TL fiyat farkı alacağının bulunduğu şeklinde hesaplama yapılmıştır.
Taraflar arasında akdedilen 1Yıllık Özel Güvenlik Hizmet Alımı Sözleşmesi'nin 14.2. Maddesinde açıkça bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacağı düzenlenmiştir. 1 yıllık Özel Güvenlik Hizmeti Alımı Hizmet Alımında Uygulanacak İdari Şartnamenin 25.3.1. Maddesinde yine yüklenicinin çalıştıracağı her bir özel güvenlik görevlisine en az asgari ücretin %100 fazlası brüt ücret ödeyeceği düzenlemiştir. Yine benzer bir düzenleme ... Özel Güvenlik Teknik Şartnamesinin Mali Yükümlülükler başlıklı 9. Maddesinin 4. Bendinde yapılmıştır.
Somut olayda davalı tarafça davacıya fiyat farkı ödeneceği hususunda duraksama bulunmamakta, uyuşmazlık fiyat farkının hesaplanması noktasındadır. Davalı eski asgari ücreti ile yeni asgari ücret arasındaki farkın istenebileceğini, davacının hakedişlerini de bu şekilde hesaplama yaparak ödediklerini savunmaktadır. Ancak taraflar arasındaki sözleşme güncel asgari ücret tabanlı bir sözleşmedir. Zira artırılan asgari ücret güncel asgari ücrettir. Brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret alan personel için fiyat farkı, temel asgari ücretin yüzde fazlası ile güncel asgari ücretin yüzde fazlası arasındaki farkın (iş veren)yükleniciye maliyeti kadar hesaplanır. Asgari ücret fiyat farkının sadece eski ve yeni asgari ücret arasındaki farkın ilave edilmesi suretiyle ödenmesinin kabulü halinde davacı tarafın iradesi dışında sözlemenin tek taraflı olarak değiştirilmesi ve sözleşme bedelinden daha düşük bir bedel ödenmesi sonucunu doğurur ki bu durum sözleşme ile kararlaştırılan taraf iradelerine aykırılık teşkil eder. Her ne kadar davalı davacının iddiasına dayanak hesaplama yöntemine ilişkin sözleşmedeki düzenlemelerin davacıya ödeme yükümlülüğü getirdiğini müvekkilinin davacıya yapacağı ödemede bu düzenlemenin bağlayıcı olmadığını savunmuş ise de; sözleşmenin 14.2.a ve 14.2.b ve 14.2.c maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; davalının, davacı yüklenicinin güncel asgari ücretin belirli bir yüzde fazlası üzerinden ödeyeceği brüt ücrete ilişkin sosyal sigorta prim farkından sorumlu olduğu ancak asgari ücrete ilişkin farktan sorumlu olmadığı gibi çelişkili bir sonuç ortaya çıkacaktır. Bu nedenlerle 20/07/2024 tarihli bilirkişi raporu denetime elverişli olup, hükme esas almak gerekmiş ve davacının 68.312,42 TL olduğu fiyat farkı alacağı olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan davacı yemek ücreti, yol ücreti farkının da hesaplamada dikkate alınması talebinde bulunmuş ise de idari şartnamenin 25.3.2. Maddesi uyarınca 5 özel güvenlik görelisi, görevli oldukları İğdaş binalarının yemek ve yol hizmetlerinden faydalanacakları için ayrıca yol ve yemek bedeli ödenmeyeceği, 50 erkek güvenlik görevlisi için; yemek için brüt 8 TL, ulaşım için brüt 8 TL nakdi olarak ödeneceği ve bu ödemelerin bordroda gösterileceği, yemek ve ulaşım bedeli aylık çalışma gününün 26 gün üzerinden hesaplanacağı düzenlenmiş, bilirkişi raporuna göre ücret bordlarında günlük 8 TL yemek ve 8 TL yol ücreti tahakkukunun yapıldığı tespit edilmiştir. Sözleşmede ve eklerinde bu ücretlere artış yapılacağına dair bir düzenleme bulunmadığından bu husus hesaplamaya dahil edilmemiş, açıklanan gereke ile davanın kısmen kabulüne, sübut bulmayan fazlayan ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile; 68.312,42-TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli 4.666,42-TL ilam harcından peşin alınan 2.049,30-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 2.617,12-TL ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 2.049,30-TL peşin harç, 269,85-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 2.319,15-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 38,40-TL vekalet harcı ve 11.170,75-TL tebligat/posta/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 11.209,15-TL yargılama giderinden davanın kabul (%0,56 ) ve red (%0,44) oranı dikkate alınarak hesap olunan 6.381,03-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 38,40-TL vekalet harcının (%0,44) oranı dikkate alınarak hesap olunan 16,89-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmının davalı üzerine bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabulucu ücretinin 1.747,20-TL'sinin davalıdan 1.372,80-TL'sinin davacıdan alınarak maliyeye gelir kaydına,
9- Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı. 02/12/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı