T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLET ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/92
KARAR NO: 2023/500
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 07/02/2023
KARAR TARİHİ: 03/07/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı...vekili dava dilekçesinde özetle; Şirketleri ...”'nin son faaliyet adresi “... olduğunu, söz konusu şirketin uzun zamandır faaliyeti bulunmamakta olduğunu, ... de şirketleri resen terkin edildiğini, şirketin herhangi bir ticari faaliyeti bulunmadığından şirkete ait ticari defterler, faturalar ve sair evraklar şirketin bulunduğu adreste yer alan depoya indirilmiş, şirket atıl durumda bırakıldığını, şirketin gayrifaal durumda olması dolayısıyla şirketin tasfiyesi için harekete geçmeye karar verilmiş, ancak şirket defterleri bulunmadığını, yapılan araştırmada 22.06.2018 tarihinde şirkete ait adresin yer aldığı ... Çok Katlı Otoparkını su bastığı öğrenilmiş olay tarihi itibariyle olaya müdahale eden itfaiye personelleri tarafından tutanak tutulduğu 27.01.2023 tarihinde öğrenildiğini, tüm bu nedenlerle Yevmiye defteri, Defteri kebir, Pay defteri, Envanter Defteri, Genel kurul toplantı ve müzakere defterinin, Karar defterinin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davanın niteliği gereği hasımsız olarak açılmıştır.
DELİLLER
-... cevabi yazıları,
- ...'nın Diğer Hizmetler Rapor örneği.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtların zayi olduğunun tespitine ve zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı...şirket kuruluşundan itibaren tüm defter ve belgelerinin saklanmakta olduğu adresten 22/06/2018 tarihinde meydana gelen su baskını sel nedeniyle zayi belgesi verilmesi talebiyle işbu dava07/02/2023 tarihinde açılmıştır.
TTK'nun 82/7. maddesinde, " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün (01/07/2022 tarihli 7417 sayılı Kanunun 55. maddesi ile "otuz gün" şeklinde değiştirilmiştir) içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesi mevcuttur.
Anılan TTK'nun 82/7. maddesinde zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir. TTK anlamında zayi belgesi verilebilmesi için tacirin defter ve belgelerin korunması anlamında gereken özeni göstermesi, ziyaa uğramanın onun iradesi dışında gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu hususta ispat külfeti de davacının üzerinde bulunmaktadır.
Tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir. ( ... karar sayılı emsal içtihatları).
Somut olayda ... sayılı kararlarında da belirtildiği üzere; su baskını öncesi döneme ilişkin davacı...şirket hakkında vergi dairesince sahte belge kullanımına ilişkin inceleme yapıldığı usulsüzlük cezaları olduğunun belirtildiği, davanın 07/02/2023 tarihinde açılmasına karşın sel olayının 23/06/2018 tarihinde meydana geldiği, TTK'nun 82/7. Maddesinde belirlenen 30 günlük sürenin aşıldığı, öte yandan, davacı...şirketin defterlerinin şirketin deposunda bulundurulmasının ve söz konusu mahalde de korunaklı bir şekilde bulundurulmamasının TTK m. 20'de belirtilen basiretli tacir ilkesine aykırı olduğu, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin zıyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebileceği bu duruma göre ticari defter ve belgelerinin muhafazası için gerekli olan tedbir ve özenin gösterilmediği anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-Davanın reddine,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gereken harçlar peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; Taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03.07.2023
Katip ... Hakim ...
¸[e-imzalıdır] ¸[e-imzalıdır]