T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/367 Esas
KARAR NO :2025/412
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:22/05/2025
KARAR TARİHİ:23/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil şirket tarafından ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. lehine düzenlenen ... ... seri numaralı, 25.07.2025 tarihli 1.000.0000,00-TL bedelli çek, bahsi geçen firmaya kargo aracılığıyla gönderildiği sırada kaybolduğunu, müvekkil şirket tarafından düzenlenen çek, henüz lehdara ulaşmadan kaybolduğundan işbu davanın tarafımızca ikame edilmesi gereği doğduğunu, açıklanan nedenlerle 25.07.2025 tarihli 1.000.0000,00-TL bedelli çek bakımından öncelikle tedbiren ödemeden men kararı verilmesini ve zayi olan çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; 6102 sayılı TTK.’nun 818/1.s maddesinin yollamasıyla aynı kanunun 757. vd. maddeleri uyarınca hasımsız olarak açılmış zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davasıdır.
TTK.’da düzenlenen kambiyo senedinin (somut olayda çekin) zayi nedeni ile iptaline ilişkin dava; iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkını senetsiz olarak ileri sürülmesini veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı veren bir davadır. Bir başka ifade ile kıymetli evrakta (somut olayda çekte) hakkın çeke bağlı olması nedeniyle, çekin zayi edildiği durumlarda çeke bağlı hakkın çeksiz de ileri sürülebilmesi için TTK.’nun 651. ve 652. maddelerinde çekin hamiline iptal davası açma hakkı getirilmiştir.
6102 sayılı TTK.'nun 651/1. maddesine göre; kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Aynı maddenin 2. fıkrasında ise; kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişinin, senedin iptaline karar verilmesini isteyebileceği yönünde düzenleme mevcuttur. Yine TTK.’nun 652/1. maddesine göre; iptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir.
Yukarıda belirtilen yasal düzenlemelerden de açıkça anlaşıldığı üzere; eldeki davayı açma hakkı ya adına çek düzenlenen hak sahibi konumundaki lehtara veya onun (lehtarın) çeki ciro etmesi halinde çekin meşru hamili konumundaki kişiye aittir. Kıymetli evrakın zayi olması nedeniyle iptalini yalnızca son ve meşru hamil talep edebilir.
Dava dilekçesindeki beyanlara göre davacının dava konusu çekin keşidecesi olduğu ve yukarıda açıklanan nedenlerle dava açma hakkı bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harç peşin alınmış olmakla tekrar alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının davacı tarafa iadesine,
Dair; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi.23/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır