T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/206 Esas
KARAR NO :2025/128
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ:30/12/2020
KARAR TARİHİ:18/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 01/04/2018 tarihli... Franchise Sözleşmesi' nin yapıldığını, bu sözleşme gereği davacının davalıya işyeri için yatırım katkı bedeli verdiğini ancak davalının başta işyerini sözleşmeye aykırı şekilde belirlenen saatlerde açık tutmadığını, daha sonra ise tamamen kapatıp kafetaryaya dönüştürdüğünü, bu nedenle davacının da sözleşme gereği davalıya yaptığı katkı payının geri alınması ve sözleşmenin 13.maddesinde yazılı cezai şart bedelinin tahsili için .... İcra Müdürlüğü' nün ... Esaslı dosyasında ilamsız icra takibi yaptığını, davalının itirazı sonucu takibin durduğunu, açıklanan nedenlerle itirazın iptali ile %20 ' den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı tarafa, dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın konusu, taraflar arasında yapılan... Franchise Sözleşmesi' nin davalı tarafından ihlal edilmesi nedeniyle davacının davalıya ödediği katkı payı ve sözleşmede geçen cezai şart bedelinin tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
Sözleşme incelendiğinde taraflar arasında yapılan anlaşmaya göre davalı ... Mah. ... Bulvarı 63-C ... adresinde market açıp, davacının ürünlerini satacaktır. Yine sözleşmenin 11.1.3 maddesine göre davacı davalıya taksitler halinde toplam 37.689,00 TL + KDV katkı payı ödemesi yapacaktır. Yine sözleşmenin 13.1 maddesine göre davacı tarafından haklı feshi halinde davalı davacıya 75.000,00 TL cezai şart bedeli ödeyecektir.
Yerköy Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığı ile ( 2022/75 Talimat ) alınan bilirkişi raporuna göre davalının yoklama kayıtlarına göre 06/05/2017 tarihinde bakkaliye işine başlayacağını bildirmiştir. ( Sözleşme tarihi 01/04/2018 ' dir ) Daha sonra vergi dairesince yapılan denetimlerde davalının basit usulde bakkaliye işini yaptığı, 16/03/2020 tarihinde ise kafe işletmeciliğine başladığı tespiti yapılmıştır. Yine aynı bilirkişi raporuna göre davalının esnaf olarak başladığı işte daha sonra işletme defterine tabi gelir vergisi mükellefi olmuş olduğundan tacir sayılmakta olup mahkememiz görevli mahkemedir.
Bilirkişi Hilmi Yaman Bilgin ' in kök raporunda davacının ticari defter kayıtlarına göre davacının davalıya dava dışı ... Gıda Ltd. Şti. aracılığıyla 05/05/2018 tarihinde ( Sözleşmeden Sonra) 44.473,00 TL aktardığı tespiti yapılmıştır. Davalı tarafa talimat yolu ile ticari defter ve belgeleri sunması için tebligat ile ihtarat yapılmış, davalı da bazı belgeleri sunmuştur. 29/01/2025 tarihli bilirkişi ek raporu ile davalının kıst-el yevm usulü yapılan hesaplamaya göre taraflar arasında sözleşmenin kullanılmayan kısmına isabet eden tutar 27.058,89 TL' dir. Yani davalı bu miktarı davacıya iade etmesi gerekir.
Cezai şart bedeli talebi değerlendirildiğinde Yerköy Asliye Hukuk Mahkemesi' nce alınan bilirkişi raporuna göre davalının bir süre market - bakkal işini yapıp, daha sonra bu işi 16/03/2020 tarihinde bırakıp kafe işine geçtiği bilirkişi raporu ile sabittir. Bu haliyle davalının bu hareketi davacı açısından haklı fesih hakkı tanımaktadır. Davacı da sözleşme hükümleri gereği sözleşmesini haklı olarak feshetmiştir. Sözleşmenin 13.1.maddesine göre davacının 75.000,00 TL cezai şart bedeli talep etme hakkı vardır.
Ancak bilirkişi ...' den alınan ek raporda, davalının ticari kazancının miktarı göz önüne alındığında 75.000,00 TL cezai şartın uygulanması halinde davalının mahvına yol açılacağından haklı fesih olsa bile Yargıtay İçtihatları gereği bu talebin reddi yoluna gidilmiştir.
Taraflar tacir olup sözleşmede Çağlayan Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkili kılındığından davalının borca itirazındaki yetki itirazı kabul edilmemiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda yazılı kararda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafın davasının KISMEN KABULÜ ile;
Davalı tarafın .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın 37.689,00 TL asıl alacak için İPTALİ ile 37.689,00 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte TAKİBİN DEVAMINA,
2-Hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
4-Alınması gereken 2.574,54 TL karar ve ilam harcının 1.361,00 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 1.213,54 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından ödenen 1.361,00 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından bu yargılama nedeni ile ödenen 54,40 TL başvuru harcı ile 5.284,00 TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.338,40 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.785,44 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
9-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
10-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabulucu ücretinin 441,48 TL' sinin davalıdan, 878,52 TL ' sinin davacıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.18/02/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır