T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/486 Esas
KARAR NO:2024/537
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:16/08/2024
KARAR TARİHİ:21/08/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı; ... A.Ş- Sultanhamam Şubesine ait, ...çek numaralı olan vade tarihleri ile bedelleri yazılı bulunmayan boş koçan halde bulunan 5 adet çeki düşürdüğünü veya çaldırdığını, bankadan aldığı bilgiye göre çekler ile ilgili bir ödeme talebinde bulunulmadığını ve çekler ile ilgili olarak ...Polis Merkezi Amirliği'ne de başvuruda bulunduğunu ve ifade verdiğini, zarara uğramamak için çekler hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini, sonrasında çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, 5 adet boş çekin zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651–653. maddelerinde kıymetli evrakın genel olarak zayi nedeniyle iptali, TTK nun 657. maddesinde nama yazılı senetlerin zayi nedeniyle iptali, TTK nun 661–669. maddelerinde hamile yazılı senetlerin zayi nedeniyle iptali düzenlenmiştir. TTK'nın 757–765. maddelerinde kambiyo senetlerinden poliçenin zayi nedeniyle iptali düzenlenmiştir.
TTK nun 778/1-ı maddesinin yaptığı atıf gereğince kambiyo senetlerinden bononun zayi nedeniyle iptali poliçenin zayi nedeniyle iptali hükümlerine göre olacağı hususu ile TTK nun 818/1-s maddesinin yaptığı atıf gereğince (TTK nun 757 ila 763. Maddelerle 764. Maddenin birinci fıkrası) kambiyo senetlerinden çekin zayi nedeniyle iptali poliçenin zayi nedeniyle iptali hükümlerine göre olacağı hususları düzenlenmiştir.
Mahkememizce de benimsenen birçok yerleşik Yargıtay kararında belirtildiği gibi TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818/s maddesi yollamasıyla 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptal davası açabileceği ve keşideci olan davacının dava açma (aktif husumet) ehliyetinin olmadığı anlaşılmıştır. Kaldı ki 6102 sayılı TTK'nin 781. Maddesi uyarınca TTK'nın 780/1 maddesinde belirtilen unsurları taşımayan senet çek sayılmaz. Davacı tarafın iptalini istemiş olduğu evrak imzasız boş koçan halinde çekler olup henüz kıymetli evrak vasfında olmadığından boş çek yaprağının iptalinin istenilmesinde hukuki yarar da bulunmamaktadır. Bu husus da dava şartı olup mahkemece davanın her aşamasında resen dikkate alınması gerekir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, davacının çeklere ödeme yasağı konulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinin de yasal şartlar oluşmadığından reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelere binaen;
1-Davanın dava şartı yokluğundan REDDİNE,
2-Davacının Ödeme yasağı konulmasına dair ihtiyati tedbir talebinin reddine,
3-Peşin harç karar harcını karşıladığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama masraflarının kendi üzerlerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonrasında karar verildi. 21/08/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır