T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/968 Esas
KARAR NO:2025/961
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:25/12/2025
KARAR TARİHİ:26/12/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Talep eden vekili dilekçesinde özetle; ... Bankası, ... seri nolu, 27.09.2025 keşide tarihli, 231.290,00 TL bedelli, keşidecisi ... olan çekin ... tarafından bankaya ibraz edildiğini ve karşılıksız olarak yazıldığını, ardından keşideci çek sahibi ... tarafından 06/10/2025 tarihinde karşılıksız yazılan işbu çek ödemesi yapıldığını, çek aslı şirket yetkilisi müvekkili ...'e teslim edildiğini, müvekkilinin çeki cebine koyduğunu ancak sonradan kontrol ettiğinde çek aslını bulamadığını, ve çeki bankaya iade edemediğini, çekin kaybolmuş olması nedeniyle bankaya ibraz edilerek iade veya iptal işlemi yapılamadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirmiş olduğu diğer nedenlerle; çekin iptaline karar verilmesini talep ettiği görüldü.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; 6102 sayılı TTK.’nun 818/1.s maddesinin yollamasıyla aynı kanunun 757. vd. maddeleri uyarınca hasımsız olarak açılmış zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davasıdır.
TTK.’da düzenlenen kambiyo senedinin (somut olayda çekin) zayi nedeni ile iptaline ilişkin dava; iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkını senetsiz olarak ileri sürülmesini veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı veren bir davadır. Bir başka ifade ile kıymetli evrakta (somut olayda çekte) hakkın çeke bağlı olması nedeniyle, çekin zayi edildiği durumlarda çeke bağlı hakkın çeksiz de ileri sürülebilmesi için TTK.’nun 651. ve 652. maddelerinde çekin hamiline iptal davası açma hakkı getirilmiştir.
6102 sayılı TTK.'nun 651/1. maddesine göre; kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Aynı maddenin 2. fıkrasında ise; kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişinin, senedin iptaline karar verilmesini isteyebileceği yönünde düzenleme mevcuttur. Yine TTK.’nun 652/1. maddesine göre; iptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir.
Yukarıda belirtilen yasal düzenlemelerden de açıkça anlaşıldığı üzere; eldeki davayı açma hakkı ya adına çek düzenlenen hak sahibi konumundaki lehtara veya onun (lehtarın) çeki ciro etmesi halinde çekin meşru hamili konumundaki kişiye aittir. Kıymetli evrakın zayi olması nedeniyle iptalini yalnızca son ve meşru hamil talep edebilir.
Dava dilekçesindeki beyanlara ve dilekçe ekinde sunulan çek suretine göre talep edenin talep konusu ... İstinye şubesine ait, ... seri nolu, 27/09/2025 keşide tarihli, 231.290,00 TL bedelli çekin keşidecesi olduğu ve yukarıda açıklanan nedenlerle talep edenin aktif dava ehliyetinin bulunmadığı (Emsal İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. HD'sinin 2022/1316 E. 2022/1419 K. Sayılı kararı) anlaşılmakla talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Gerekçede açıklandığı üzere;
1-Talebin reddine,
2-Peşin harç, alınması gereken harcı karşıladığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin talep eden üzerinde bırakılmasına,
4-Yatırılan gider avansından geriye kalan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.26/12/2025
Katip ...
E-İMZA
Hakim ...
E-İMZA