T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2010/795 Esas
KARAR NO: 2018/578
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 29/12/2010
KARAR TARİHİ: 13/06/2018
BİRLEŞEN İSTANBUL 46.ASLİYE TİCARET MAH. 2011/492 E.SAYILI DOSYASIDAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 30/12/2011
BİRLEŞEN İSTANBUL 26.ASLİYE TİCARET MAH. 2011/386 E.SAYILI DOSYASIDAVA: Alacak
DAVA TARİHİ:16/09/2011
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili davası ile müvekkili ile davalı şirket arasında bayilik sözleşmesinin kurulduğunu ancak rekabet kurulu kararına istinaden sözleşmenin erken sonlanmasından dolayı müvekkilinin alacağının oluştuğunu, davalı gerçek kişilerin maliki olduğu taşınmaz üzerinde intifa hakkının toplam 34.904,91 TL tutarın da terkin harcının ve işlemlerin davalı malikler hesabına müvekkili tarafından ödenmek suretiyle terkinin yapıtlığını, yine davalı gerçek kişlilerin maliki olduğu istasyon olarak faaliyet gösteren yerde sözleşmeler ve bunlara bağlı protokol gereğince aradaki dikey anlaşmanın intifa süresi sonuna kadar devam edeceği düşüncesiyle binada mütemimcüz niteliğinde olacak işlemler yapıldığını istasyon zemin betonu bina inşaatı olduğu bu yapılar için ödeme kalemlerinin geçersiz kalan süreye isabet eden kısmının dava tarihi itibariyle 54.302,73 TL olarak güncellenmiş değerinin yine talebinin mümkün olduğunu ve bu nedenle sebepsiz zenginleşen davalılardan müştereken ve müteselsilen sözleşmenin erken sona ermesi nedeniyle belirlenmiş olan bu miktarların tahsiline karar verilmesi istenilmiştir.
Birleşen İst. ...ATM ... E. sayılı davası ile yine davacı tarafından davalılar aleyhine bu kez dikey ilişkinin ön görülen süre kadar devam edeceği nedenle davalı bayi tarafından işletilen akaryakıt istasyonuna yapılmış olan sabit yatırım bedelinin geçersiz ve müvekkil şirket tarafından kullanılamayacak sözleşme süresine karşılık gelen kısmının dava tarihi itibariyle güncelleştirilmiş değeri 21.094,22 TL 'nin dava tarihinden itibaren avans faizi ve KDV'si ile tahsilinin talep edildiği,
İst. ... ATM ... sayılı dosyasının da mahkememiz dosyasıyla birleşmiş olmakla bu dosyada da rekabet kurulu kararının alınmasıyla bu tarihten sonra süreler bakımından geçersiz hale gelen sözleşme nedeniyle müvekkili şirketin yaptığı sözleşmeler karşılığında üstlenmiş olduğu edimleri eksiksiz olarak yerine getirdiğini, fazlaya ve hataya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı şirket tarafından işletilen diğer davalı gerçek kişilerin maliki olduğu istasyona 97.398,49 TL tutarında sabit yatırım yaptığını, müvekkili şirketin peşinmen ve intifa sğrtesi öngörülerek yaptığı yatırdığı geçersiz ve müvekkili şriketin yararlanamayacağı süreye karşılık gelen kısmının sebepsiz zenginleşme hgükümlerine göre semereleriyle birlikte iadesinin gerektiği, işletilen istasyona yaptığı sabit yatırım bedelinin 18.09.2010 tarihi itibariyle güncelleştirildiğini bu değerin 68.655,21 TL olduğunu bu bedelin bu tarihten itibaren avans faizi ile ve faizin KDV'siyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, masraf ve ücreti vekalete karar verilmesi talep ve dava olunmuştur.
Davalılar vekilleri cevapları ile, davanın 3 ayrı dava olarak düzenlenmesi gerektiğini, davacı tarafından intifa süresinin kısaltılması nedeniyle davalıların sebepsiz zenginleştiğini iddia ettiği ve iade istediği, vekaletsiz iş görme nedeniyle sarf ettiklerinin iadesini talep ettiği, ariyet bıraktıklarının iadesini aksi halde tazminat talep ettiğinin görüldüğünü, sözleşmeye konu gayrımenkulün müvekkili tarafından 14.04.2010 tarihinde yeni maliklere satılarak devredildiğini, yeni maliklerin de bu intifa kısıtlamasını bilerek satın aldıklarını, müvekkillerinin sebepsiz zenginleşme davasında davalı sıfatlarının bulunmadıklarını, dikey ilişkinin intifa sözleşmesi bölümündeki 17 yıl sürenin başından itibaren geçersiz bir hüküm olup sözleşme sırasında yasaya aykırı olarak 5 yıllık ilişkinin 17 yıl yazılmış olmasının sakat olduğunu, intifa bedelinin 5 yıl olup iade borcunun bulunmadığını, rekabet kurulunun akaryakıt dağıtıcıları ve bunların bayilerine 2 yıllık uyum süreci tanıyıp bu sürenin 18.09.2005 tarihinde bittşiğini ve mevcut düzenlemeleri akaryakıt sektörü lehine bir değerlendirme yaparak 18.09.2010 tarihinde bittiğinin sabitlendiği, intifa terkin harcı iadesinin davalılardan talep edilemeyeceğini, zira satışın yapıldığını, vekaletsiz iş görme hükümlerinin uygulanması halinde de yeni malike karşı davanın yöneltilmesi gerektiğini ariyet iadesi ve mütemmimcüz maliyetlerinin tazmini isteminin müvekkilleri yönünden de yerinde olmadığını, bu nedenle haksız davaların reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Yapılan yargılamada iddia ve itirazlar tekrarlanmış, sözleşmeler, tapu kayıtları sicil kayıtları, yazışma ve ihtarlar, yasa hükümleri, ödeme belgeleri, yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Davacı vekili davasında yaptığı açıklama ile yapılan yatırımlara ilişkin açıklamasını getirdiği, altyapı tesisatının bu yatırımın 30.11.2008 tarihinde dava konusu istasyonda yapıldığını, bedelinin 44.336,22 TL olduğunu, alt yapı ve betonlamaya ilişkin hususun 01.09.2005 tarihinde dava konusu istasyonda yapıldığını ve bedelinin 8.973,00 TL olup KDV hariç toplamın 54.302,73 TL olarak hesap edildiğini ve bunun talepleri arasında yer aldığını, tapu terkin masraflarına ilişkin ise intifa terkin işlemi yapılırken terkin harç ve masraflarının müvekkil tarafından ödendiğini, bunun mükellefinin lehine terkin işlemi yapılan malik olduğu bu nedenle davalıların bu miktardan sorumlu olduklarını belirterek talepte bulundukları belirtilmiştir.
Dosyaya tüm delil ve dayanaklar celp edilmiş, ...Oda yazışmaları ile davalı şirket adına kaydın devam ettiği, taşınmazın terkin işlemine ilişkin 16.09.2010 tarihinde tapu terkin masrafı olarak toplam 34.769,91 TL olarak belirleme yapıldığı, denetlenen tapu kaydında maliklerin daha sonra ..., ... ve ... adlarına kayıtlı olduğu 17 yıl süreyle ...ye intifa hakkının bulunduğunu, terkin harç işleminin davacı tarafından yerine getirilerek makbuzunun ibraz edildiği, dava konusu edilen taşınmazın davalılar adına kayıtlıyken dava dışı bu belirtilen şahıslara satışının daha sonra yapıldığı belirlenmiştir.
Mahkememizce tarafların sunulan deliller doğrultusunda öncelikle talimatla Bursa ... ATM' de taşınmazın üzerinde dava konusu edilen sabit yatırımlar halen istasyonun faaliyet gösterip göstermediği, makinaların var ise tespit edilerek yıpranma payı ve inşaatla ilgili yapılan işlemlerle aynı zamanda sözleşme içindeki mevcut durumları belirlenerek bilirkişi inceleme kararı oluşturulmuş, mahallinde envanter ve demirbaş defterinde mevcut olan malların ve inşaattaki mevcut durumun belirlenmesi yönünde işlem yapılmış, gerekli değerlendirmeler yapılarak rapor alınmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 18.09.2005 tarihi,nden önce yapılmış olup alınan tarih ilşe bakiye sürelerini 5 yılı aşanların 18.09.2010 tarihine kadar tebliğde yer alan muafiyetten yararlanabileceği ve bu tarihten sonra muafiyet koşullarının ortadan kalkacağı, 18.09.2005 tarihinden sonra yapılan sözleşmelerin süreleri ne olursa olsun yapıldıkları tarihten itibaren ilk 5 yılık süre boyunca muafiyetten yararlanacağı, 5 yılı aşan süreler bakımından tebliğde belirtilen muafiyet koşullarının ortadan kalkacağı, dikey anlaşmaların belirtilen tarihlerden sonra grup muafiyeti dışında kalarak 4054 sayılı rekabetin kurulması hakkındaki kanunun 4. maddesine aykırı hale geleceği kabul edilmesi nedeniyle aynı yasanın 54. maddesi gereğince sözleşmenin geçersiz hale geldiği, incelenen tapu kayıtlarında dosyada yer alan hisse devir sözleşmelerine göre davalı ...'nun şirkette mevcut hisselerinin tamamını ...Noterliliğin 30.07.2009 tarih ...yevmiye no'lu devir sözleşmesi ile ...'e, ...nun mevcut 7500 hissesinin 1500 adedini, 30.07.2009 tarihinde ...'e bilahare ...'nun 7500 adet hissenin 6000 adedini 30.07.2009 tarihinde de aynı şekilde de hisse devir sözleşmesiyle ...'e devrettikleri görülmüştür.
İncelenen taşınmaz üzerinde davacı tarafından binaya yönelik inşaat yapıldığı, altyapı tesisatının yapıldığı, buna ilişkin istenilen değerlerin dosyada bulunan faturalarla belgelendiği, sözleşmenin 5 yıllık süreyi kapsaması ve 18.09.2010 tarihinde son bulmasıyla belirlenen davacı alacağının sözleşmenin geriye kalan süresi yönünden 38.064,42 TL olarak hesap ediliği belirlenmiştir.
Birleşen İst.... ATM ... sayılı dosyasında da yine aynı istasyonla ilgili altyapı tesisatı olarak 44.336,22 TL ve altyapı betonlarına ait 8.973,00 TL olmak üzere toplam 54.302,22 TL hesap edildiği, mahallinde yapılan tüm inceleme ve denetlemelerde dava konusu taşınmazlarından ekipmanlara ait listelerin sunulduğu mevcut ekipman ve cihazların davacıya ait olduğu, ancak feshi nedeniyle ekipman ve techizatların davalı tarafından kullanıldığı, davacıya ait tüm malzemelerin değerledirilerek belirlendiği ve bunlara ilişkin kayıtların da tespitinin yapıldığı, akaryakıt pompalarının farklı bulunduğu daha sonra bunların değiştirildiği rapor edilmiştir.
Dosyada birleşen ... ATM ...sayılı dosyasında ...parsellerdeki yer ile ilgili olduğu, asıl dava ve birleşen İst. 46 ATM 2011/492 sayılı dosyanın ...No'lu parsel ile ilgili olup asıl davada intifa ve sabit yatırım bedellerinin ve terkine yönelik talebin harcın istenildiği, ve bunlara ait güncellenmiş değerlerin talebinin olduğu, birleşen ... ATM dosyasında da yine aynı şekilde davacı tarafından asıl davadfa istenilen sabit yatırımın güncellenmiş değerinin talep ediliği tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, sunulan delilleri denetlenen rapor ve tarafların beyanları ve davadaki istemleri değerlendirilmiş, asıl davada davacının davalılardan taleplerini şirketteki hisselerinin devrinin bu şekilde yapılmış olmasının sözleşme gereği davalılardan talep edilmesini haksız kılacak bir değerlendirmenin yapılamayacağı bu nedenle sorumluluklarının olduğu davalıların malik olduğu şahıoslardakı terkişne yönelik yapılan terkin harç ve işlemlerinin bu işlemin malşikler lehine yapıldığı nedenle ve davacı tarafından ödenenen bir bedel oldupğu belirlenmiş olmakla 34.769,91 TL bu intifa bedelinin ve sabit yatırımlar olarak belirlenen sözleşmenin geri kalan süresine tekabül eden ve mütemimcüz değeri olan ancak değeri tespit edilebilen 38.064,42 TL tutarındaki sabit yatırım bedellerinin davalılardan tahsilinin gerektiği, ve bu toplam bedelin 72.834,33 TL olarak tespit ediliği, harçların ikmal edilidği, birleşen ...ATM ...sayılı dosyada ise davacının yine aynı taşınmazdaki sabit yatırıma yönelik aynı istasyondaki bu bedeli talep ettiği nedenle asıl davada bu hususta karar oluşturulduğunda bu yöndeki istemin yerinde görülmediği, birleşen ... ATM ... sayılı dosyada ise davalılara ait 2030 ada 22-23-24 parseldeki yerin sabit yatırımın geçersiz kalan süreye göre bedelinin talep ediliği, diğer parsellerle ilgili olduğu nedenle bu yönde yapılan gerekli inceleme ve denetlemede 59.195,63 TL olarak hesaplamanın yapıldığı, davacının fazlaya ilişkin istemlerinin yerinde olmadığı belirlenerek fazlaya ilişkin taleplerin reddi ile, sözleşmedeki sorumlulukları çerçevesinde tüm davalıların müştereken ve müteselsilen sorumluluklarına gidilerek davanın, davalıların sebepsiz zenginleştiği iddiasına dayalı dava olduğu da değerlendirilip aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçede açıklandığı üzere,
1-Asıl davada davanın kısmen kabulü ile 34.769,91 TL intifa bedeli, 38.064,42 TL sabit yatırım bedeli olmak üzere toplam 72.834,33 TL nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,
Fazla talebin reddine,
Asıl davada harç;
-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 4.975,31 TL karar harcından peşin alınan 1.324,75 TL'nin mahsubu ile geri kalan 3.650,56 TL bakiye harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
-Davacının yaptığı 4.306,65.-TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 3.516,20.-TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 8.361,78 TL vekalet ücreti takdirine, bunun davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davalılar kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 2.180,00 TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
2-Birleşen İst ... ATM ... sayılı dava yönünden yine sabit yatırıma yönelik talep olup, gerekçesi ekli kararda gösterileceği üzere bu dosyadaki istemin reddine,
Birleşen İstanbul ...ATM ... sayılı dosyasında harç;
-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 35,90 TL ilam harcının peşin alınan 313,25.TL'den düşümü ile geri kalan 277,35 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına
Davalılar kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 2.531,31 TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
3-Birleşen ... ATM ... sayılı dosyasındaki talebinin ise kısmen kabulü ile 59.195,63 TL sabit yatırımın dava tarihinden itibaren davalılardan müştereken ve müteselsilen avans faizi ile birlikte tahsiline,
Fazla talebin reddine,
Birleşen İstanbul ... ATM ... E.Sayılı dosyasında harç;
-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 4.043,65 TL karar harcından peşin alınan 1.019,55 TL'nin mahsubu ile geri kalan 3.024,10 TL bakiye harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
-Davacının yaptığı 1.076,85.-TL ilk yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 928,48.-TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 6.861,52 TL vekalet ücreti takdirine, bunun davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davalılar kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 2.180,00 TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
Dair, verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık kesin süre içinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı alenen ve usulen tefhim olundu.
Katip ...
Başkan ...
ASIL DAVADA HARÇ/YARGILAMA GİDERİ/
4.975,31 TL İ.H1.374,65 TL İlk masraf
1.324,75 TL P.H/1.300,00 TL Bilirkişi ücreti
3.650,56 TL Bakiye harç 222,00 TL Tebligat gideri
1.410,00 TL Talimat gideri/
4.306,65 TL
Birleşen İstanbul 46.ATM 2011/492 sayılı dosyasında harç
313,25 TL P.H
35,90 TL İ.H/
277,35 TL İADE HARÇ
Birleşen İstanbul 26 ATM 2011/386 E.Sayılı dosyasında harç;
4.043,65 TL İ.H
1.019,55 TL P.H
3.024,10 TL Bakiye harç