T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2014/1451 Esas
KARAR NO:2025/648
DAVA:Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:05/12/2014
KARAR TARİHİ:23/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: Davacılar ... Ticaret Anonim Şirketi ile ... 'nin temsil ettiği Adi Ortaklık ile davalıların temsil ettiği ... Nakliyat İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ... ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı arasında 24.05.2011 tarihinde imza edilen "AJtvüklenici Sözleşmesi" île "... arası D-100 karayolu düzenleme inşaatı işi kapsamında yapılacak olan imalatlardan Hafriyat Yapımı ile Kjrmataş, Bypass, Stabilize, Alttemel Nakli ve Malzeme Bedeli, Plentmiks Nakli İşleri" davalı ... Nakliyat İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ... ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığına bırakıldığını, taraflar arasındaki söz konusu sözleşmeye göre taşeron sıfatına haiz olarak karşı tarafın üstlendiği işi projelere, yürürlükteki 4734 sayılı Kamu ihale ltanunu ve 4735 sayılı Kamu ihale Sözleşmeleri Kanunu ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve söz konusu işin ihale dokümanım, sözleşmesini oluşturan belgelerde yazılı şekilde, Şirket sıfatına haiz müvekkilin İşveren ile yaptığı mukavelede yer alan iş programı, norm ve standartlara ve davacılar talimatlarına uygun olarak, işverenin kabul edeceği şekilde yapmayı taahhüt ettiğini, buna göre davalının akdedilen sözleşme gereği yapımını üstlendiği söz konusu iş ile ilgili tüm unsurları hesaplandığı ve tedbirlerini almış olarak ilgili işi süresinde bitirip teslim etme yükümlülüğü bulunduğunu, taraflar arasındaki Taşeron Sözleşmesinin 5.1. maddesine göre, davalı taşeron ortaklık sözleşmedeki taahhütlerinin tamamını en geç 02.11.2011 tarihinde bitirmek zorunda olduğunu kabul etmiş bulunduğunu ancak, müvekkili tarafından yapılan tüm uyanlara ve önceden yapılan ödemelere rağmen söz konusu iş davalı tarafından ilgili sürelerde yerine getirilmediği gibi, yarım bırakıldığını buna rağmen hakedilmeyen bedeller müvekkili ortaklıktan talep edildiğini, davalının sözleşmeye aykırı davranarak işi yarım bırakması nedeniyle müvekkili ortaklık tarafından eksik kalan işler başka taşeronlara tamamlatıldığını bu suretle de önceden planlanan iş bedellerinin artmasına sebep olduğunu, eksik bırakılan işler sonrasında davalı ile müvekkili ortaklık arasında kesin hesapların mutabakatı için davalı ortaklığa ihtarlar gönderildiğini, ancak söz konusu taleplere davalı tarafından olumlu ya da olumsuz bir cevap verilmediğini, taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalı altyükleniciye sözleşmenin imzalandığı gün ertesinde 23.06.2011 tarihinde yer teslimi gerçekleştirildiğini, geçen zaman zarfında sözleşmedeki edimlerini zamanında ve iş programına uygun bir şekilde yerine getirmeyen altyükleniciye müvekkili tarafından sair zamanlarda uyarılarda bulunulduğunu, sözleşmeye göre işin tamamlanması hususunda gereken özveriyi gösteren ve maddi yükümlülüklerini ilgili sürelerden önce nakden ifa eden müvekkil ortaklık, davalı tarafa fazladan süre vermesine rağmen işlerin tamamlanmadığı ve karşı tarafça yüklenilen edimlerin yerine getirilmediği görüldüğü, müvekkili şirket tarafından yapılan tüm bu uyarılar neticesinde karşı tarafça hiçbir olumlu ya da olumsuz bir cevap verilmediği gibi, sözleşmesel yükümlülükler yerine getirilmemiş, taahhüde ilişkin eksiklikler tamamlanmadığını, tarafların bağlı olduğu 22.06.2011 tarihli "Taşeron Sözleşmesi" nin 5. Maddesi davalı tarafça yüklenilen işin süresini gösterdiğini, karşı tarafa yukarıda da ifade edildiği üzere yer teslimi 23.06.2011 tarihinde yapıldığını ve işin bu tarihten itibaren en geç 02.11.2011 tarihinde tamamlanması ve geçici kabule hazır hale getirilmesi taahhüt edildiğini, davalının işi zamanında bitirmemesine ve gecikmesine rağmen, bağlı olduğu sözleşmeye aykırı bir şekilde işi terketmesi sonrasında, müvekkili ortaklık tarafından ilgili işlere ilişkin, 01.03.2012 tarihinde ... ... Şirketi ile Taşeron Sözleşmesi imzalandığını ve ilgili taşeron sözleşmesinde; "Hafriyat yapılması, her türlü hafriyatın döküm ve nakli bedeli m2 başına 20,00-TL" olarak belirlendiğini, davalının ilgili işi m2 olarak 19,00-TL'ye yapmak zorunda olmasına rağmen, yükümlülüklerine uymaksızın işi terkettıği için müvekkili tarafından daha yüksek bir bedelle ilgili işin taşere edilmesi söz konusu olduğunu, bu nedenle de müvekkilin fazla ödeme yapmak zorunda kalması nedeniylede uğramış olduğu zararın tespiti gerektiğini, tüm bu nedenlerle tazminat ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile; davalı tarafın müvekkil ile arasındaki Altyüklenici Sözleşmesine aykırı davranarak zamanında teslim etme yükümlülüğüne uymadığı işler nedeniyle, davalının kanuna ve sözleşmeye aykırı bir şekilde yerine getirmediği işler nedeniyle müvekkili ile iş sahibi idare arasındaki hakediş incelemeleri neticesinde, davalının müvekkile ödemek zorunda olduğu tüm gecikme cezaları, haksız fesih, ikame işlemler ve faizleri ile sair tüm maddi zararları ile tazminat miktarlarının tespitini, cari hesaba dayanan alacak ile tasfiye hakediş raporu kapsamında çıkan müvekkili alacağı kapsamında hesaplanacak ticari faizi île birlikte HMK 107/1 ve 109 gereği maddesi gereğince şimdilik 100.000,00-TL (Yüz Bin Türk Lirası) 'nin ticari faizleri ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama masrafları ile ücreti vekâletin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: davalı ile davacı yan adi ortaklığı arasında ... arası D-100 Karayolu düzenleme işi kapsamında yapılacak olan hafriyat yapımı, kırma taş, bypass, stabilize, alt temel nakli ve malzeme bedeli, plentmiks nakli işlerinin yapımı için 22.06.2011 tarihli davacılar tarafından dosyaya sunulan Taşeron Sözleşmesi'nin akdedildiğini, bu sözleşmede davalı iş ortaklığının sözleşme ekindeki fiyatlarla edimini yerine getirmeyi, davacının da sözleşmede belirlenen bu bedelleri davacıya ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, Davalının hak edişleri, davacı tarafından mutabakatlar ile sağlanmış olmasına rağmen, davacı tarafından davalı ortaklığa ödenmediğinden 02.03.2012 tarihinde Beyoğlu 20. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacıya mutabakatların dayanağı olan icra takibine konu faturaların tebliğ edildiğini ve davalı şirkete mutabık kalınan hak ediş bedellerinin ödenmediğinden davalı şirket nakliye araçlarının ve bünyesinde çalıştırdığı personelin giderlerini karşılayamadığını, işbu ihtarname ekinde sundukları faturalardan doğan cari hesap alacağının taraflarına ödenmesi halinde inşaat alanındaki hafriyatların nakliye işlerinin tamamlanacağı hususlarını ihtar ettiklerini,Kötü niyetli davacının taraflarınca gönderilen ihtarnameden sonra .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasından davalı iş ortaklığının eksik bıraktığı işlerin tespiti için tespit davası açtığını, davacının dilekçesinde davalı ortaklık tarafından nakliyesinin gerçekleştirilip teslim edilmiş olmasına rağmen toplam 22.792 m3 hafriyatın depo sahasına götürülmediğinin ve davalı şirket tarafından inşaat sahasına getirilmediği iddia edilen alt temel ve plentmiks malzeme miktarlarının ne kadar olduğunun tespitini talep ettiğini, davacıların .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunu da dosyaya sunduklarını fakat raporda lehlerine olan kısımlarını dilekçelerinde belirttiklerini,İlgili raporda inşaat alanında 16.107 m3'lük malzemenin davalı ortaklık tarafından harfedildiği, ancak kazı sahasında bırakılarak depo sahasına götürülmediği, proje kapsamında yürüyen merdiven ve asansör kuyuları için yapılması gereken 570.00 m3 miktarında ki kazının yapılmamış olduğu, alt temel ve plentmiks malzemesi olarak toplam 306.747,340 ton malzemenin ocaktan alınmasına rağmen tespit isteyen firmanın İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne yapmış olduğu hak edişlerde 231.100.028 ton olduğu, ancak taşeron firmanın beyan ettiği miktar ile idarenin yapmış olduğu hak ediş arasında 75.647.312 tonluk bir fark olduğu tespit edildiğini, bu miktarın 37.474.00 ton kadar olan kısmın nedeninin davacının zemin iyileştirmesi çalışmaları, proje boyunca ve hak edişlere girmeyen refüj altlarında kullanıldığı, bununda malzeme kaybına neden olduğunun tespit edildiğini, davacının bilirkişilere sunmuş olduğu faturalardan 38.173.312 tonluk malzemenin ocaktan alındığı, ancak ihaleyi veren üst kurumun hak edişleri dikkate alındığında bu malzemelerin sahaya getirilmemiş olduğunun tespit edildiğini, taraflarınca ilgili rapora itiraz ettiklerini, Davacının dava dilekçesinde belirttiği gibi sözleşme konusu inşaat işlerinin zamanında yetiştirilememesinin nedeninin davalı ortaklığın kusurundan değil, davacı ortaklığın işveren idarenin belirlemiş olduğu proje dışında davalı şirkete yanlış bazı kazı yaptırmış olmasından kaynaklandığını, bu durumun davacı tarafından açılan tespit davasına sunulan bilirkişi raporunda da ortaya çıktığını, davacı ortaklığın, davalı şirketin iş yükünü artırarak davalı ortaklığın proje kapsamındaki işleri zamanında yetiştirememesine neden olduğunu, Davalı ortaklığın, ilgili malzemeleri eksiksiz ve zamanında davalıya teslim ettiğini gösteren irsaliye fişleri bulunduğu gibi, işin yapımı sırasında davalı ortaklığın bünyesinde çalışan hafriyat kamyonlarında, ...Belediyesi'nin çevre kirliliğini önlemek için hafriyat araçlarında bulunması zorunlu olan Araç Takip Sistemi de bulunduğunu, bu hizmetin ... .... Tic. A.Ş. tarafından sağlanmış olup, davacının davalı ortaklıktan teslim almadığını iddia ettiği Alt Temel ve Plentmiks malzemeleri, ... Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'nden irsaliye fişleri karşılığında alınıp inşaat sahasında davacının personellerine imza karşılığında teslim edildiğini, ilgili irsaliye fişlerinde malzemelerin ocaktan hangi tarih ve saatte alındığı ve inşaat sahasına hangi tarih ve saatte teslim edildiğinin de belirtildiğini, bu nedenle ocaktan alınıp davacıya teslim edilmediği iddia edilen malzemelerin davalı ortaklık bünyesinde çalışan araçların malzemeleri ocaktan alıp inşaat sahasına getirmiş olduğu, malzemelerin teslim edildiğine dair ilgili irsaliye fişleri ile araç takip sistemleri karşılaştırıldığında kolayca tespit edileceğini, bu yöntem ile teslim edilmediği iddia edilen malzemelerin inşaat sahasında davacıya teslim edildiğinin ortaya çıkacağını, ilgili irsaliye fişlerinin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasına sunulduğundan ve oldukça fazla olduğundan dilekçe ekinde sunulmadığını, talep edilmesi halinde 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nden celp edilebileceğini, aynı zamanda ... .... Tic. A.Ş.'den davalı ortaklığa ait araçların malzemeleri teslim edip etmediğinin tahkikatı için gereken bilgilerin yine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında mevcut olduğunu, Davacının dava dilekçesinde, davalının işi haksız bir şekilde bırakması nedeniyle davacı ortaklık tarafından eksik kalan işlerin başka taşeronlara yaptırıldığını bu nedenle davacı ortaklığın zarara uğradığını ve bu zararların davalıdan tahsilini talep ettiğini, davacının açtığı tespit davasından alınan bilirkişi raporu ile Sayın Mahkemeye sunacakları fotoğraflardan anlaşılacağı üzere davacının işin yapımını işveren idarenin belirlemiş olduğu proje dışında yanlış kazılar yaptırarak geciktirmiş olduğundan dolayı işin gecikmesinden sadece kendisinin sorumlu olduğunu, fakat kötü niyetli davacının bu sorumluluğunu da davalıya izafe ederek işveren idarenin kendi hakedişlerinden yapmış olduğu kesintileri davalıya mal etmeye çalıştığını, bu nedenle Sayın Mahkeme tarafından öncelikli olarak işin gecikme nedeninin kimin kusurundan kaynaklı olduğunun tespit edilmesi daha sonra davacının taleplerinin değerlendirilmesi gerektiğini, kaldı ki davalı şirketin işi keyfiyetten değil davacıya gönderilen 02.03.2012 tarihli ihtarnamede belirttiği gibi mutabık kaldığı hakkedişleri ödemediğinden ve giderleri karşılama gücü kalmadığından dolayı haklı olarak bıraktığını, Sayın Mahkemeye sunacakları davacıya malzemelerin teslim edildiğine ilişkin ilgili irsaliye fişleri, araç takip sistemi, yanlış kazılara ilişkin fotoğraflar ve gerekli incelemeler yapıldığında yukarıda izah ettikleri hususların ortaya çıkacağını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından dinlenilen tanıkların gerek duyulması halinde Mahkemece celp edilebileceğini, Beyan ederek davanın reddine, eksik harcın tamamlanmasına ve İstanbul Büyükşehir Belediye'sinin ... D-100 Karayolu düzenleme işine ilişkin ihale dosyasının celbine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, İncelenen dosyada davanın taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi doğrultusunda edimlerin yerine gelmesi nedeniyle eksikliklerin ikmali için harcanan bedellerin ve cari hesap alacağının fazla ödeme nedeniyle tahsili, gecikme cezası ve maddi zarar tahsiline ilişkin Tazminat davasıdır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
Bilirkişi ... heyetinden alınan 06/11/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " Hukuki İncelemede : Hukuki sorunun, uyuşmazlığın temelini oluşturan borca aykırılığın sözleşme ıin hangi tarafından kaynaklandığının belirlenmesi ve buna bağlı olarak taleplerin değerlendirilmesinden ibaret olduğu, ... Ticaret Anonim Şirketi ile ... Medencilik İnşaat Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin temsil ettiği Adi ortaklık ile davalıların temli ettiği ... Nakliyat İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ... ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı arasında "Altyükletici Sözleşmesi ile " ... - ... arası D-100 karayolu düzenleme inşaat işi kapsamında yapılacak olan imalatlardan Harfiyat Yapımı (Nakli ve Döküm Bedeli Dahil) ile Kırmataş , Bypass, Stabilize, Alt temel Nakli ve Malzeme Bedeli , Pleniks Nakli işler " başlığıyla 24/05/2011 tarihinde kurulmuş bir alt yüklenicilik bulunduğu, eser sözleşmesi olarak nitelenen altyüklenicilik sözleşmesinin hukuki nitelik itibariyle , tam iki tarafa borç yükleyen , ani edimli ve kural olarak şekle bağlı olmayan bir hukuki işlem olduğu, taraflar arasında sözleşmenin varlığı ve gerçekliği konusunda bir uyuşmazlık bulunmadığı, Taraflar arasındaki sözleşmenin, 818 sayılı eBK'nin yürürlüğünde kurulmasına rağmen TBKYUK'un "Geçmişe Etkili Olmama" başlıklı m, l/c.2 hükmü uyarınca, uyuşmazlığın temerrüt, sona erme ve tasfiyeye ilişkin olması nedeniyle hukul.i sorunun çözümünde 6098 sayılı TBK hükümlerinin uygulama alanı bulacağı, Dosya kapsamındaki belgelerden, her iki tarafın da belirli bir süre sonra «dinilerini ifa etmediklerinin anlaşıldığı, böyle bir durumda temerrüde düşe ı tarafın belirlenebilmesi için hangi tarafın önce ifa İle yükümlü olduğunun ve bu tarifin ifadan geçici veya süresiz şekilde kaçınma İmkânı olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği, somut olayda (sözleşme m. 5.1, 8.2, 21), hak edişe esas işin, ÖNCE alt yüklenici davacı tarafından tamamlanacağı, ardından davacının İBB'den bu işlere ilişkin hak edişi tahsil ettiğinde davalıya ödeme yapacağının belirlendiği ve bu doğrultuda Önce ifa ile yükümlü olan tarafın altyûklenici olduğu, altyüklenici tamamladığı işlerin sözleşmeye göre ödemesinin yapılmadığından bahisle ifadan kaçındığım beyan ettiği, dolayısıyla altyükleoicinin ifadan kaçınmasının h ıklı olup olmadığının belirlenmesinin gerektiği, Alt yüklenicinin ifadan kaçınmasına dayanak olarak ileri sürdüğü, ödenmeyen hak edişlerde yer alan işleri tamamlayıp tamamlamadığı hususunun teknik incelemede, dosya kapsamındaki belgeler ışığında belirlenemediği, Alt yüklenicinin, iş sahibi tarafından yanlış kazılar yaptırılması nedeni uzadığı yönünde beyanda bulunduğu, sözleşmede yer almayan bir işin altyüklenici tarafından yapılmasının onun yeni bir işi yapmayı örtülü ka anlamına geleceği, bu durumda işin süresinin iş değişikliğinden doğan oranında kendiliğinden uzayacağı çünkü iş değişikliği nedeniyle oluşan gecik; sahibinin hâkimiyet alanına dâhil olduğu, bu nedenle yüklenicinin, sözle: uyarınca ek süre talep etmesine gerek olmadığı, do sya kapsam ından kapsamında yer almayan kazıların var olup olmadığı yönünde bîr sonuca ulaş teknik incelem ede de açıkça gecikmenin davalı alty ükleniciden ka) kaynaklanmadığı hususunun belirlenemediğinin ifade edildiği, Son olarak davacının, talep edilen hak ediş bedellerinin ortaklık merkezi tarafından onaylanmadan fatura edildiği, hesaplamada ciddi hataların yapıldığı ve iddia olunan işlerin yerine getirilmediği, davalı Ödemelerin idareye yapılacak hak edişin tahakkuka bağlanıp ödemesinin ardından yapılabileceği yönünde beyanda bulunduğu, davalı tarafından da davalı ile mutabakat sağlanmış olmasına rağmen ödeme yapılmadığı, idare tarafından davacıya ödemelerin yapıldığının beyan edildiği, Bu noktada da mutabakata varılan Ödemelerin hangi işleri karşıladığı, bu işlerin tamamlanıp tamamlanmadığı ve bu işlerin hak edişlerinin İdare t ırafından davacıya yapılıp yapılmadığı, yapılmadı ise nedeninin belirlenmesi gerektiği, Yukarıdaki hususların tamamlanması halinde sözleşmenin hangi tarafının temerrüde düştüğünün belirlenebileceği ve buna bağlı olarak hali hazır dosyada davacı tarafından ileri sürülen maddi tazminat kalemlerinin ve sebepsiz zenginleşme oluşturduğu iddia edilen değerlerin iadesi konusunda değerlendirme yapılabileceği.
Teknik ve Mali İncelemede: Davacı ... Ortaklığının; 2011 yılına ilişkin yükümlü olduğu ticari defterlerinin TTK hükümlerine uygun tutulmadıkları an Yevmiye ve envanter defterleri noter kapanış tasdiki yaptırılmam ası rıedeı ticari defterlerinin birbirini teyit ettiğini söylemenin mümkün olmadığı, ilişkin tutmakla yükümlü olduğu ticari defterlerinin TTK. hükümlerine uygun anlaşılmakla, delil kabiliyetleri Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Davalı ... Nakliyat-... iş Ortaklığının 2011 ve 2012 yıllan tutmakla yükümlü olduğu ticari defterlerinin TTK hükümlerine uygun tu anlaşılmakla, delil kabiliyetleri Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Davalı İş Ortaklığı tarafından yapılan işler tutarının KDV dâhil 7.471.444,24 TL olduğu, Düzenlenen kesin hesapta; gecikme cezası, sözleşme kesintisi, SGK kesintisi ve İT çalışma ve yakıt bedelleri toplamı olan 1.633,449,11 TL'nin, sözleşme gereği ortaklığının kesin hesabından kesildiği, Dosya kapsamındaki belgeler ışığında hak edişe esas işin yüklenici tarafından tamamlanmadığı tespit edilemediği İçin hakedlşleriuden kesilen 237.107,71T L tutarlı teminat mektubu kesintilerinin, iade edilip edilemeyeceği hususunda değer yapılamadığı Davacıların davalılara 7.870.000,00 TL Ödeme yaptıkları ve bu tutarın her 2 deûerlerinde kayıtlı olduğu. Bu duruma göre davacı iş ortaklığının, davalı iş ortaklığından (7.S70.000.00 - 7.471.444,24) =398.555,76 TL alacaklı olduğu Nihai takdir mezkûr veçhile, tamamen delillerle doğrudan temas eden Sayın Mahkemeyi sut olmak üzere Saygı ile arz ederiz" şeklinde rapor sundukları görüldü.
Bilirkişi ... heyetinden alınan 03/3/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " Teknik ve Mali Acıdan: Ayrıntıları kök raporumuzda açıklandığı üzere, davacı i; ortaklığının davalı iş ortaklığından 398.555,76 TL alacaklı olduğu yönündeki görüşümüzde bir değişikliğin olmadığı,
Hukuki Açıdan : Rapor metninde kanunların zaman bakımından uygulanması konusundaki itirazların ve diğer itirazların her birinin tek tek yanıtlandığı, dosya kapsamında tarafların talepleri açısından sonuca ulaşılabilmesi için mali ve teknik tespitlere ihtiyaç duyulduğu* teknik ve mali incelemede belirtilen görüşler uyannca, kök raporda ifade ettiğimiz hususlar doğrultusunda yüklenici temerrüdünün oluşup oluşmadığı konusunda tarafımızdan takdir yetkisi kullanılması mümkün olmadığından bu konuda bir değerlendirme veya sonuç bildirilmesinin mümkün olmadığı, teknik incelemede gecikmenin kaynağının belirlenememesinin yaranda elde edilen veriler uyannca yapılan kesin hesapta iş sahibinin davalı iş ortaklığından 398.555,76 TL alacaklı olduğu yolundaki tespitinin yüklenicinin temerrüdünün koşullarının oluştuğu şeklinde değerlendirilmesi konusunda nihai takdirin Sayın Mahkemede olduğu," şeklinde rapor sundukları görüldü.
Bilirkişi ...'dan alınan 24/05/2022 tarihli bilirkişi raporundan özetle : Hukuki Yönden: Taraflar arasındaki sözleşmeye göre yer tesliminin davacı iş ortaklığı tarafından 23.06.2011 tarihinde gerçekleştirileceğinin kararlaştırıldığı; davacı iş ortaklığı tarafından ifaya katılma yönünden edim yükümlülüğünün yerine getirildiği; Buna karşın işin nihai tesliminin ise davalı iş ortaklığı tarafından 02.11.2011 tarihine kadar gerçekleştirilmesi gerektiği; ancak dosya münderecatından davalı iş ortaklığının öngörülen sürede edim yükümlüğünü (teslim borcunu) yerine getirmediği, Davalı iş ortaklığı tarafından, davacının yanlış yerleri kazdırmak suretiyle ifanın gecikmesine sebebiyet verdiği iddiasını tevsik edici herhangi bir bilgi yahut belgeye rastlanılamadığı; şayet Muhterem Mahkeme tarafından davacı iş ortaklığının, davalının edim yükümlülüğünü yerine getirmesini engeller nitelikte faaliyette bulunduğu kanaatinde olunması halinde, kimse kendi kusuruna dayalı olarak menfaat elde edemeyeceğinden davalı iş ortaklığının yaşanan gecikmelerden sorumlu tutulamayacağı,
Mali Yönden: Sadece davalı ortaklığın 2011 ve 2012 yılları ticari defterlerinin incelemeye ibraz edildiği, Yapılan incelemede davalının 31.12.2012 tarih itibariyle davacıdan 2.138.926,20-TL alacaklı olduğu, İncelenen davalı ortaklığa ait ticari defterlerdeki dava konusu işlemlere ait tespitlerin 06.11.2018 tarihli Bilirkişi Raporu ile uyumlu olduğu, Davacı tarafın ticari defterlerinin incelemeye ibraz edilmediği, 06.11.2018 tarihli Bilirkişi Raporu ve 04.03.2020 tarihli Bilirkişi Ek Raporlarındaki mali tespitlere itiraz olmadığından anılan raporlardaki dava konusu kayıtlara ait tespitlerin kabul edilebileceği, Söz edilen raporlara göre ise; Davacı adi ortaklığın ticari defterlerine göre 31.12.2012 yılı ticari defterlerinde en son 2013 yılına devreden 159.01.016 numaralı hesapta davalı ortaklıktan 1.073.654,53-TL alacaklı olduğu,
Teknik Yönden: Sözleşmeye göre; tarafımızdan yapılan davalı taraf ortaklığın yaptığı işlerin tutarının yaklaşık olarak belirlenmesi; sözleşme şartları ve dosyasındaki belgeler ve hesaplamalar nazara alınarak, yapılan işlerin icmali ile kesintiler icmali olmak üzere iki türlü hesap yapıldığı, Meydana gelen gecikmeye ait gecikme cezası hesabında nazara alınacak tutanak veya herhangi bir belgenin dosyasında yer almadığı, bu nedenle gecikmelerin sebebinin net olarak anlaşılamadığı; ödeme sorunlarından mı yoksa davalı taşeron firma hatasından mı olduğu belli olmadığı; ancak belli bir yaklaşım yapılarak, 4 numaralı hakedişe kadar davalı iş ortaklığının yapmış olduğu iş tutarının davacı firmanın idare ile yapmış olduğu sözleşme bedeli arasında orantı kurulması suretiyle davalı tarafa rücu edilerek gecikme hesabının yapıldığı, bu bedelin ise 7.561.983,10-TL olarak hesap edildiği, sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır." şeklinde rapor ibraz etmişlerdir.
Bilirkişi ...'dan alınan 23/02/2023 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle : " Teknik Yönden yapılan revize değerlendirmeye istinaden ;
Davalı taşeron iş ortaklığınca yapılan iş bedelinin 7.471.444,24 TL olduğu hesaplanmıştır.
Mali Yönden Yapılan İnceleme İle; Davacı şirket ticari defterlerinin tarafımca incelenememiş olduğu, Önceki heyet tarafından davacı şirket ticari defterlerinin incelemesinin yapıldığı, işbu incelemede davacı şirketin 2011 yılı ticari defterlerinden yevmiye defteri ve envanter defterinin usulüne uygun kapanış tasdikinin yapılmadığının belirtildiği, 2012 yılı yevmiye defterinin kapanış tasdikinin ise usulüne uygun tutulduğunun belirtildiği, Dava konusu uyuşmazlığın esas itibariyle teknik tespit ile ortaya çıkacağı, mali tutarın ise zaten teknik tespite bağlı olduğu, İşbu raporda heyet üyemiz İnşaat Mühendisi Sayın Bilirkişinin görüşünün önceki heyet ile örtüştüğü ve farklı bir sonuca varılmadığı, Mali açıdan bu nedenle önceki heyet tarafından belirlenen farklı bir sonuca varmanın dosya kapsamında olası olmadığı, Sayın Mahkeme tarafından görev verilmesi halinde davacı şirketin ticari defterlerin incelenebileceği, Açıklanan gerekçeler ile davacı iş ortaklığının davalı iş ortaklığından önceki heyet tarafından belirlendiği gibi 398.555,76 TL alacaklı olabileceği, Sonucuna varılmaktadır. " şeklinde ek rapor ibraz etmişlerdir.
Bilirkişi ...'dan alınan 28/04/2024 tarihli bilirkişi 2.ek raporundan özetle : " 1.ek Raporumuzda düzeltilecek bir husus bulunmadığı, 1 .ek raporumuzla ilgili olarak yapılan değerlendirmelerimize ilave edilecek herhangi bir konu mevcut olmayıp, yapılan değerlendirmelerimiz aynen geçerliliğini muhafaza etmektedir.
MALİ İNCELEME İLE; 06.11.2018 tarihli önceki heyet Bilirkişi Heyet Raporu ve devamındaki ek rapor tespitleri ile heyetimizin 23.02.2023 tarihli Bilirkişi Ek Raporundaki inşaat mühendisliği teknik hesaplamalar birebir aynı sonucu vermekte olup, ticari defterlerdeki tespitlerinde zaten değişmesi mümkün olmadığından önceki heyet ticari defter tespitleri ile tarafımca ibraz edilen kısım ile farklı bir sonuca ulaşılamadığından nihayetinde mali açıdan herhangi bir farklılık olmayacağı sonucuna ulaşılmaktadır. Teknik Bilirkişilerin tespitine göre davalı İş Ortaklığı tarafından yapılan işler tutarının KDV dahil 7.471.444,24 TL olduğu, düzenlenen kesin hesapta gecikme cezası, sözleşme kesintisi, SGK kesintisi ve makinelerin çalışma ve yakıt bedelleri toplamının 1.633.449,11 TL olarak belirlendiği, Davacıların davalılara toplam 7.870.000,00 TL ödeme yaptığı buna göre davacı iş ortaklığının davalı iş ortaklığından 7.870.000,00 TL - 7.471.444,24 TL=398.555,76 TL alacaklı olduğu, Sonucuna varılmaktadır. " şeklinde 2. Ek rapor ibraz etmişlerdir.
Davacı vekilinin dava dilekçesinde; davalının üstlendiği işleri eksik ve gecikmeli yapması nedeniyle, idareye karşı taahhüdünü zamanında yerine getirememesinden dolayı idare tarafından 30.03.2012 tarihli 11 nolu Hakediş Raporunda kesilen gecikme cezasının davalılara atfedilebilecek miktarının tespiti ve tahsili için HMK 109 gereği şimdilik 5.000,00-TL gecikme cezası bedeli talep ettiği, davalının üstlendiği işleri eksik, ayıplı ve kusurlu ve gecikmeli yapması nedeniyle, idare tarafından 04.10.2012 tarihli 17-Kesin nolu Hakediş Raporunda kesilen 250.000,00-TL Nefaset kesintisi nedeniyle HMK 109 gereği şimdilik 5.000,00-TL ceza (nefaset kesintisi) bedeli talep ettiği, eksik yapılan ve geciken işlerin yetiştirilmesi için, ikame taşeronlara daha yüksek ücretle yaptırılması nedeniyle, fazla yapılan ödemeler suretiyle uğranılan zarar (fiyat farkı) nedeniyle davalının taahhüdündeki birim fiyat ve toplam fiyattan daha fazla harcama ve ödeme yapmak durumunda kalındığı bu suretle oluşan zararlarından fazlaya dair kısımları saklı kalmak üzere, şimdilik 15.000,00-TL talep ettiği, kayıp malzeme bedeli nedeniyle, (Ocaktan teslim alındığı halde şantiye alanına getirilmediği belirlenen malzemenin bedelinden kaynaklanan alacak), davalının ocaktan teslim aldığı bu malzemelerin tamamını şantiye sahasına getirmemesi sebebiyle bu malzemenin tutarından, fazlaya dair hak ve alacaklar saklı kalmak üzere şimdilik; 10.000,00-TL talep ettiği, davalının yanlış beyanı ve hesaplaması suretiyle, fazla hakediş ve tahakkuk yaptırılıp, haksız olarak tahsil edilen meblağların iadesi nedeniyle, (Fazla iş yaptım gösterilip, hak etmediği parayı tahsil etmesi nedeniyle, bu fazlalıkların iadesi) fazlaya dair talepleri saklı
kalmak üzere şimdilik 10.000,00-TL talep ettiği, iş makinelerinin, kamyonların boşta beklemesi suretiyle oluşan zarar (iş makinelerine ödenen lüzumsuz kira, bu makineleri kullananlara ödenen lüzumsuz ve fazla ücret vs. Gibi) davalının üstlendiği işleri yetiştirememesi nedeniyle, ondan sonra çalışması gereken taşeronlara ait kamyon, iş makinesi ve işçiler boşta beklemiş, bu sürelerde, bu kamyon ve iş makinelerine gereksiz yere kira ödenmiş, bundan doğan zararlardan fazlaya dair kısımları saklı kalma üzere şimdilik 10.000,00-T'L talep ettiği, diğer taşeronlara normalin üzerindeki ödemeler ile bu ödemeler ile oluşan zarar, davalının üstlendiği işleri yetiştirememesi nedeniyle, ondan sonra çalışması gereken taşeronlar zamanında işe başlayamamış ve çalışamamış, bu şekilde şantiyede boşta bekleyen taşeronlara, normalin üzerinde ödemeler yapılmak durumunda kalınmış, bundan doğan zararlardan fazlaya dair kısımları saklı kalma üzere şimdilik 10.000,00-TL talep ettiği, fazla ödemeler (avansların) iadesi nedeniyle, davalının davacıdan peşin avans alıp, aldığı avanstan daha az iş yapması nedeniyle, arada kalan farkın iadesi, (Cari hesap farkı) davalı, ödemelerini yapamadığı için işlerin gecikeceğini beyan ederek, davacıdan sürekli avans almış, bu suretle aldığı avanslar, kendisinin yaptığı iş miktarından fazla olup bu nedenle, bu fazla ödemelerin iadesini sağlamak üzere, fazlaya dair kısımları saklı kalma üzere şimdilik 10.000,00-TL talep ettiği, gecikme cezaları; Sözleşmenin 5.6 maddesi gereğince gecikme halinde ödenecek günlük (iş bedelinin %40'i) oranında belirlenen ceza (Önce gecikme süresi ve iş miktarı belirlenecek) Sözleşmenin S.6. maddesine göre, davalı taşeronun işleri geciktirmesi halinde, günlük olarak hesaplanıp belirlenecek ceza ödemesi gerekmekte olduğu, Bu suretle gecikme cezasının 02.11.2011 tarihinden geçici kabul işleminin gerçekleştiği 04.10.2012 tarihine kadar hesaplanması gerekmekte olduğu, bu gecikme cezasından; fazlaya dair kısımları saklı kalma üzere şimdilik 10.000,00-TL talep ettiği, Sözleşmenin 10. maddesine göre, davalı taşeronun işleri geciktirmesi halinde, günlük olarak 10.000.-TL gecikme cezası ödemesi gerekmekte olduğu, bu suretle gecikme cezasının 02.11.2011 tarihinden geçici kabul işlemlerinin gerçekleştiği 04.10.2012 tarihine kadar hesaplanması gerekmekte olduğu, bu gecikme cezasından; fazlaya dair kısımları saklı kalma üzere şimdilik 10.000,00-TL talep ettiği, SGK kesintileri nedeniyle; Davalının ödemek zorunda olduğu primler ile asgari işçilik oranı gereği ilgili kurum nezdinde davacıya kesilmiş olan cezalar ile davacının davalı adına ödemek zorunda kalacağı ilgili işe ilişkin asgari işçilik oranının hesaplanmasının gerekmekte olduğu, bu bedeller için şimdilik 5.000,00-TL (Beş Bin Türk Lirası) ceza (nefaset kesintisi) bedeli talep ettiği, anlaşılmıştır.
Davacı ve davalı iddiaları değerlendirilmek üzere iki farklı bilirkişi heyetinden kök ve ek raporlar alınmış, raporların birbiri ile uyumlu olduğu, tarafların raporlardaki görüşleri değiştirmeye yeterli belge ve delil sunmadığı anlaşıldığından yeniden rapor alınmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
Son bilirkişi heyetinden alınan raporda belirtildiği şekilde, dosyasına sunulmuş onaylı herhangi bir kesin hesabın yer almadığı, oysa ki iş bitiminde karşılıklı tarafların kesin hesap tanzim ederek işbu tartışmalı durumlara düşülmeden anlaşmaları uygun olacağı, alacak/borç hesabına esas olacak kesin hesabın tanzimi için tarafların mutabakatı gerekeceği, davacı dilekçesi beyanlarında kalem kalem maddelerde belirtilen ve toplamda 100.000,00 TL ‘’şimdilik adı’’ altında talep edilen bedel, kesin hesaba bağlı ve projenin devamı seyrinde tarafların tutanak veya benzeri belgeler ile mutabakatın sonucu netleşmesi icap ettiğinden, bilirkişinin kalem kalem işbu talep edilen hususların şu hali ile hesaplamasına imkan olamayacağı, teknik olarak dosya muhteviyatına göre davalı taşeron firmanın yaptığı iş bedeli tespiti ve kesintilerin hesaplanması şeklinde hesaplama yapılabileceği, davalı taşeron firmanın yaptığı iş bedelinin 8.130.337,84 TL olduğu, İş makineleri çalışma bedelleri ve yakıt tutarları için 743.639,14- TL, kamyon çalışma bedelleri ve yakıt tutarları için 718.859,74- TL, sözleşme gereği kesintiler için 8.674,12 - TL, SGK kesintisi için 96.167,84 - TL, Gecikme cezası için 66.108,57 - TL olmak üzere toplam 1.633.449,41 TL kesinti yapılacağı, Kalan tutarın 6.496.888,03 TL olduğu, %18 KDV 1.169.439,85 TL, KDV li toplam 7.666.327,88 TL, KDV tevfikat (1/6) 194.906,64 TL olarak hesaplandığında toplam iş bedelinin 7.471.421,24 TL olarak belirlendiği, davacı vekili tarafından dosyaya sunulmuş olan dilekçesindeki beyanları içeren taleplerin kök rapordaki kanaati değiştirebilecek nitelikte somut bilgi ve delil bulunmadığı, mali inceleme ile davalı Ortaklığa, davacı Ortaklık tarafından 5.870.000,00 TL, davacı Nas İnşaat tarafından ise 2.000.000,00 TL ödeme yapıldığı, toplam ödemenin bu şekilde 7.870.000,00 TL olduğu, 31.12.2011 tarih itibariyle davacı Ortaklık davalı Ortaklık’tan 159.01.016 no.lu hesap kodunda 1.073.654,53 TL alacaklı olduğu, Davacıların davalılara toplam 7.870.000,00 TL ödeme yaptığı buna göre davacı iş ortaklığının davalı iş ortaklığından 7.870.000,00 TL – 7.471.444,24 TL=398.555,76 TL alacaklı olduğu, her ne kadar .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile açılan davada taşeron tarafından yapılan iş miktarının: 7.434.726,89-TL olarak tespit edilmişse de mahkememizce alınan bilirkişi kök ve ek raporlarında firmanın yaptığı toplam iş bedelinin 7.471.382,78 TL olduğu hesaplandığı, davacının İtiraz dilekçesinde beyan ettiği gibi fark bedelin 777.360,00 TL olmadığı, iki tespit edilen bedel arasında: 7.471.444,24 TL – 7.434.726,89 TL = 36.717,35 TL gibi bir farkın olduğu, bu farkında %0,0049 (binde 4,9) gibi bir orana tekabül ettiği hesaplanmış, bu farkın yapılan kabullerden kaynaklanmış olması söz konusu olacağı kanaatine varılarak davacının davalıdan sadece 398.555,76 TL yapılan işten fazla yapılan ödemeden kaynaklı alacaklı olduğu, talep ettiği diğer alacak kalemleri bakımından alacağını ispat edemediği anlaşılmış davanın, davacının talebi ile bağlı kalınarak kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın kabulü ile 100.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
2-Karar harcı 6.831,00 TL 'den davacılar tarafından peşin olarak yatırılan 1.707,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.123,25TL harcın davalılardan taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 25,20 TL başvurma harcı, 1.707,75 TL peşin nispi harç ve 7,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.740,45 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 882,00 TL müzekkere ve tebligat gideri, 10.450,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.332,00 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacılar vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 23/09/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır