T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1465 Esas
KARAR NO: 2019/199
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/12/2014
KARAR TARİHİ: 07/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 11/03/2014 tarihinde müvekkiline ait işyerinde hırsızlık olayı yaşandığını, bu olay nedeniyle karakola başvurulduğunu ve çalınan çek ve senet yapraklarına ilişkin olarak Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı, Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı ve Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyalarından davalar açıldığını, ilgili çek ve senetler için ödeme yasağı kararı alındığını, davaya konu ... Bankası A.Ş. ...Şubesine ait, keşidecisi ... (... Teknik) olan, ... nolu, 28/06/2014 tarihli, 6.000,00 TL bedelli çek ile, ... Bankası A.Ş.... Şubesine ait, keşidecisi ... (...Teknik) olan, ...nolu, 28/05/2014 tarihli, 5.000,00 TL bedelli çeklerin ciro yoluyla davalıya geçtiğini, ayrıca dava konusu olmayan başka bir çekin yine davalı tarafça takasa verildiğini, polis teslim kararı nedeniyle ilgili bankanın çeki karakola teslim ettiğini, davalı tarafça bu olay üzerine müvekkilinden diğer çeklere ilişkin bilgi alındığını fakat çeklerin çalıntı olduğunu bildiği halde Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesindeki davaya müdahil olduğunu, dava konusu çeklerin müvekkilinin elinden rızası dışında çıktığını belirterek davanın kabulü ile ... Bankası A.Ş....Şubesine ait, keşidecisi ... (... Teknik) olan, ... nolu, 28/06/2014 tarihli, 6.000,00 TL bedelli çek ile, ...Bankası A.Ş.... Şubesine ait, keşidecisi ... (... Teknik) olan, ... nolu, 28/05/2014 tarihli, 5.000,00 TL bedelli çeklerin istirdatına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çeklerin müvekkili ile dava dışı ... Şti.arasında imzalanan faktoring sözleşmesi kapsamında müvekkiline teslim edildiğini, müvekkili tarafından bu çekler nedeniyle Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesindeki davaya müdahil olduğunu, müvekkili şirketin... çek numaralı çekin meşru hamili olduğunu, bu çeklerin çalıntı olup olmadığının müvekkili tarafından bilinmediğini, müvekkili tarafından yapılan tüm işlemlerin yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dava, TTK'nun 792. maddesi (6762 sayılı TTK m.704) uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir
Dava konusu çeklerin ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait, keşidecisi ... (...Teknik) olan, ... nolu, 28/06/2014 tarihli, 6.000,00 TL bedelli ve ...Bankası A.Ş. ... Şubesine ait, keşidecisi ... (... Teknik) olan, ... nolu, 28/05/2014 tarihli, 5.000,00 TL bedelli iki adet çek olduğu, her iki çek lehtarının davacı ...olduğu ve her iki çekin ciro ile Mutluluk Ticaret-Mehmet Mutluluk'a devredildiği, ... Ticaret-...tarafından ise davalı ... AŞ'ye ciro edildiği anlaşılmıştır.
Davacı şirket tarafından iş yerinde meydana gelen hırsızlık olayı sonucu zayi olan çeklerin iptali istemiyle dava açıldığı, Bakırköy... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sırasında, davalı tarafından dava konusu çekler yönünden müdahillik talebinde bulunulduğu, yapılan yargılama neticesinde Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas, ... Karar sayılı kararı ile çeklerin ibraz edilmesi nedeniyle dava konusuz kaldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde çeklerin, dava dışı ...-...Şti. ile imzalanan faktoring sözleşmesi gereğince davalı şirket tarafından teslim alındığını beyan etmiş ancak aşamalarda sözleşme kapsamında alındığı iddia edilen çeklerin devrini tevsik eder nitelikte bir belge ibraz etmemiştir. Davalı vekiline 13/11/2018 tarihli celsede dava konusu çekler yönünden sözleşme, çek tevdi bordrosu, fatura ve diğer kayıtları sunması için iki haftalık kesin süre verilmesine ve kesin süre içerisinde ilgili kayıtlar sunulmadığı takdirde sunmaktan vazgeçmiş sayılacaklarının ihtarına karar verilmesine karşın kesin süre içerisinde ilgili kayıtların ibraz edilmediği belirlenmiştir. Yine dava konusu çek asılları da Mahkememize sunulmamış olup, davalı vekili tarafından her ne kadar soruşturma dosyası kapsamında olduğu iddia edilmiş ise de Denizli Cumhuriyet Başsavcılığına yazılan müzekkereye verilen cevabi yazıda, çeklerin soruşturma dosyasında olmadığı belirtilmiş, Denizli Cumhuriyet Başsavcılığınca gönderilen emanet makbuzunda dava konusu çeklerin yer almadığı tespit edilmiştir. Davalı vekili tarafından ise dava konusu çeklerin Denizli Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edildiği iddia edilmesine rağmen teslim edildiğini kanıtlar nitelikte bir belgenin sunulmadığı anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde; "çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddesine göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çek geri vermekle hükümlüdür.", 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketler Kanunu'nun 9/2. maddesinde; "faktoring şirketi kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile kurulaca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz ve tahsilini üstlenemez.", Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkındaki Yönetmelik'in 22/2. maddesinde "...faktoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş ve doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilmeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler...", yine 04/02/2015 tarih ve 29257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" 8/1 madesinde ise; "faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde alınan kambiyo senedi veya diğer senetteki ciro silsilesinde kuruluşa kambiyo senedi ve diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturadaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir. Fatura ile kambiyo senedi veya diğer senetteki tutarın uyumlu olmasına dikkat edilir" düzenlemelerine yer verilmiştir.
Davacı şirkete ait iş yerinde meydana gelen hırsızlık olayı neticesinde davaya konu çek ile birlikte bir çok çekin çalındığı, davacı şirket tarafından çeklerin iptali istemiyle açılan dava sırasında çeklerin ibraz edildiğinin tespiti edildiği ve dava konusu çekler yönünden davalı tarafın çek iptal davasında müdahillik talep ettiği belirlenmiştir. Dava konusu çekleri iktisap eden davalı şirket faktoring şirketi olduğundan, çeklerin 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunun 9/2 maddesi uyarınca teslim alınması gerekmektedir. Davalı vekili tarafından, dava konusu çeklerin dava dışı... Şti. ile imzalanan faktoring sözleşmesi kapsamında temlik edildiği iddia edilmiş ise de; dava dosyasına faktoring sözleşmelerinin iki sayfasının sunduğu, sözleşmenin tamamının ibraz edilmediği, yine dava konusu çeklerle uyumlu çek tevdi bordrosu ile çek bedelleriyle uyumlu faturaların dosyaya sunulmadığı, bu durumda davalı ... şirketinin, dava konusu çekleri 6361 sayılı Yasa'nın 9/2 maddesi ile yönetmelik hükümlerine uygun şekilde temlik almadığından 6102 sayılı TTK'nun 792.maddesi gereğince iktisapta ağır kusurlu olduğu kanaatine varılmış olmakla, davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M:
1-Davanın kabulü ile, ... Bankası A.Ş. ...Şubesine ait, keşidecisi ... (... Teknik) olan,...nolu, 28/06/2014 tarihli, 6.000,00 TL bedelli çek ile, ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait, keşidecisi ... (... Teknik) olan, ... nolu, 28/05/2014 tarihli, 5.000,00 TL bedelli çeklerin İSTİRDATINA, aksi halde bedellerinin davalıdan tahsiline,
2-Alınması gerekli 751,41-TL karar ve ilam harcından 187,90-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 563,51-TL eksik harcın davalıdan alınmasına,
3-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 216,90-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 88,00-TL masraf olmak üzere toplam 304,90-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 2.725,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)
BU EVRAK 5070 SAYILI KANUN GEREĞİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR