T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/698 Esas
KARAR NO: 2019/1199
DAVA: Sözleşmeye Konu Malların İadesi
DAVA TARİHİ: 15/09/2014
KARAR TARİHİ: 16/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmeye Konu Malların İadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 19.03.2013 tarihinde 6 adet uçak alım-satım sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili şirketin söz konusu sözleşme gereği ifa ile yükümlü olduğu sözleşme konusu ... model ... Üretici Seri No., ... model ... Üretici Seri No.,... model ... Üretici Seri No., ... model ... Üretici Seri No., ... model ... Üretici Seri No'lu uçakların alıcıya teslimi ve mülkiyetlerini geçirme borcunu ifa ettiğini, davaya konu uçak alım-satım sözleşmesinin 10.3.maddesi ile Bölüm 5 Kısım B hükmünün "Alıcı, uçakları Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Milletler ve Avrupa Birliği mevzuatı ve yaptırımları gereği yasaklanmış olan devlet, ülke veya hükümete satmamalı, transfer etmemeli, finansal kiralama yapmamalı ve buralarda operasyon faaliyetleri gerçekleştirmemelidir. Satıcının bu yükümlülüğünü ihlal etmesi durumunda alıcının bahse konu mevzuat kapsamında yaptırım ile karşılaşması halinde iş bu sözleşme hükmünün ihlali nedeniyle satıcının uğradığı zarar alıcı tarafından temin edilecektir" şeklinde olduğunu, ancak müvekkili şirketin, davalı alıcının söz konusu bu sözleşme hükümlerini ihlal ettiğini öğrendiğini, zira Amerika Birleşik Devletleri nezdinde müvekkili şirket avukatlığını yapan ... adlı firmanın müvekkili şirkete verdiği bilgi doğrultusunda sözleşmeye konu ... ve ...seri numaralı uçakların İran'da olabileceğini bildirdiğini, bu bilgi öğrenilir öğrenilmez davalıya sözleşmeyi ihlal ettiği yönünde bildirim ve ihtarda bulunulduğunu, davalı tarafın bu güne kadar kendisine gönderilen yazılara hiçbir cevap vermediğini, açıklanan nedenlerle; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin haklı olarak feshedildiğinin tespiti ile dava konusu ... model ... Üretici Seri No., ... model ...Üretici Seri No., ... model ... Üretici Seri No., ... model... Üretici Seri No.,... model ... Üretici Seri No'lu uçakların iade masrafları davalıya ait olmak üzere iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya yurtıdışı tebligatının yapıldığı ancak cevap verilmediği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava sözleşmeye konu daha önce satışları yapılan uçakların, sözleşmeye aykırılık nedeniyle iadesi davasıdır.
Dosyanın miktar itibariyle heyete tevdi edildiği, dava değerinin 500.000,00 USD olarak belirtildiği, ancak davaya konu sözleşme içeriğinde yer alan 5 adet değeri belli uçakların iade davası olduğu, buna göre de sözleşme bedelinin 45.596.897,30 USD olması gerektiği, zira Ukranya'da görülmekte olan davanın değerinin 45.596.897,30 USD olduğu anlaşılmış ve buna göre bu dava değeri üzerinden yapılan hesaplamada dava tarihi itibariyle yabancı döviz cinsinden olan miktar Türk Lirasına çevrilmekle 87.673.714,12 TL dava değerinin bulunduğu, bunun üzerinden harçlar tarifesi uyarınca nispi harç alınması gerektiği ve hesaplanan nispi harcın 5.988.991,42 TL olduğu, peşin yatırılması gereken 1/4'ünün 1.497.247,85 TL olduğu, bundan peşin yatırılan 16.418.35 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.480.829,50 TL peşin harcın Harçlar Kanunu 21.maddesine göre bu şekilde hesaplanmış olduğu ve Harçlar Kanunu 28.maddesi uyarınca da dava açılışı sırasında 1/4'ü ödenmesi gerekirken ödenmediği, buna göre de Harçlar Kanunu 30.maddesindeki "Mahkeme sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa yalnız o celse için mahkemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunamaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 409.maddesinde gösterilen süre içerisinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır" şeklindeki düzenleme uyarınca davacı tarafa eksik harcı ikmal etmesi için sonuçları hatırlatılmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmiş olmasına rağmen harcın ikmal edilmemesi üzerine mahkememizce 23.07.2019 tarihinde tamamlanmayan harç nedeniyle dava dosyasının HMK 150.maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.
HMK 150/5.maddesi uyarınca işlemden kaldırılan dava dosyasının 3 aylık süre içerisinde yenilenmeyen dava dosyalarında açılmamış sayılmasına karar verileceğinin düzenlenmiş olmasına ilişkin yasa hükmü dikkate alınarak belirlenen günde her ne kadar duruşma açılmış ise de harcın verilen kesin süreli, sonuçları hatırlatılmış ihtara rağmen ikmal edilmediği, bunun üzerine 23.07.2019 tarihinde işlemden kaldırıldığı ve 3 aylık süre de dolmuş olduğundan davanın HMK 150/5 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın HMK. 150 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına,
2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 44,40 TL ilam harcının peşin alınan 16.418,35 TL'den düşümü ile geri kalan 16.373,95 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına
4-Karar kesinleşinceye kadar yapılacak giderlerin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Başkan ...
E-imza
Üye ...
E-imza
Üye ...
E-imza
Katip ...
E-imza