T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2015/1121 Esas
KARAR NO:2023/963
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:11/11/2015
KARAR TARİHİ:19/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ... 5015 Sayılı Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun tanzim ettiği “Dağıtıcı Lisansı” kapsamında akaryakıt sektöründe faaliyet gösterdiğini, bu faaliyet çerçevesinde bizzat belirlediği noktalarda, kendi marka ve logosu altında, ... standartlarında kurulacak/kurulu akaryakıt istasyonlarında akaryakıt, LPG ve madeni yağ satış faaliyetini gerçekleştirdiğini, davacı şirketin bu doğrultuda ... İli, Merkez İlçesi, ... Köyü, 76 parselde kayıtlı 19.800 m2 taşınmazda kurulması öngörülemkurulu olan akaryakıt ve servis istasyonu için savalı eski bayi .../... Petrol unvanlı şirket ile 15.01.2014 tarihli 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi ve aynı tarihli bayilik protokolü akdettiğini, diğer davalı ...'nın Bayilik Protokolü ve Bayilik Sözleşmesini Garantör sıfatı ile imzaladığını, davacı şirket ile bayinin imza ettiği sözleşme, protokol ve taahhütnameden dağan tüm hak ve alacaklarının kefil ve garantörü olduğunu, T. Borçlar Kanunu 128/1 uyarınca “üçüncü bir kişinin fitli başkasına karşı üstlenen, bu fiilin gerçekleşmemesinden doğan zararı gidermekle yükümlüdür.” hükmünü içerdiğini, Garantör sıfatı ve 15.01.2014 tarihli kefaletname ile bayinin ...'e olan borcunun 150,000,00 'TL'ye kadar olan kısmına kefil dolduğundan bu davanın davalısı olduğunu, davalı şirket ile davacı arasındaki Bayilik Sözleşmelerine ek olarak 15.01.2014 tarihli imzalanan Satış Taahhütnamesi uyarınca yıl esasına göre akaryakıt bayilik sözleşmesinin devamı müddetince geçerli olmak üzere beher yıllar için asgari 650 m3 davacı şirketçe dağılımı yapılan beyaz ürün (benzin, motorin ve biodizel) ve | ton madeni yağ satmayı davalı yanın kabul ve taahhüt ettiğini, davalı şirketin 15.01.2014 tarihli Taahhütname ile yıl esasına dayalı satış miktarlarına ilişkin, bayilik sözleşmesi uyarınca satışı yapılamayan eksik beher m2 beyaz ürün (benzin, mazöt) için ...'e 60 USD cezai şart ödeyeceğini kabul ve taahhüt ettiğini, davacının istasyon ve yI tehine kurumsal kimlik giydirmesi, demirbaş yatırımı, bayilik hizmet bedeli vb. isimler altında yatırım gerçekleştirdiğini, ayrıca bayiye 150.000,00 VL faizsiz 12 ay taksitle geri ödemeli kredi verdiğini, ancak davalının taahhüdünü yerine getirmediği gibi kredi borcunu da ödemediğini, davalı Bayinin sözleşme ve eklerinde yer alan hükümlere ve taahhüt ve yükümlülüklere aykırı davranışı nedeni ile 15.01.2014 tarihti Bayilik Sözleşmesi, Protokol ve ek sözleşmelerin davacı tarafından keşide edilen .... Noterliği'nin 02.10.2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile haklı olarak tek taraflı feshedildiğini, Bayilik Protokolünün Şartı Ceza Başlıklı 4. maddesinin ...'e 50.000,00 USD tutara kadar tek taraflı olarak şartı ceza uygulama ve tahsil etme hakkını verdiğini, Bayilik Prtotokolünün Bayilik İlişkisinin Feshi başlıklı 5.3 maddesine göre; ... tarafından bayi ve/veya istasyona sağlanan ve sabit nitelikte olmayan her türlü demirbaş, eşya, ekipman ve malzemeyi faizi ile birlikte iade etmeyi, sabit nitelikte olmayan bu demirbaş eşyanın iade edilmemesi halinde bunların bedellerini ...'e iade etmeyi kabul beyan ve taahhüt ettiğini, Akaryakıt Bayilik Sözleşmesinin Feshi Başlıklı 45. maddesinin; işbu sözleşmenin hükümlerine ve bayinin bu sözleşmenin herhangi bir hükmünü kısmen ya da tamamen ihlal etmesi, bayinin borç ve taahhütlerini yerine getirmemesi, hallerinde ...'e bayilik ilişkisini her zaman sona erdirme hakkı verdiğini, Akaryakıt Bayilik Sözleşmesinin Feshin Sonuçları başlıklı 46. maddesine görc; (d) Bayinin işbu sözleşme ile veya bu sözleşmeye ek protokollerle belirlenen cezai şarta ilaveten fesih tarihinden sözleşme sonuna kadar geçecek dönemde yıllık satış taahhüdüne göre satması gereken toplam petrol ürünleri (benzin türleri, motorin türleri, biyodizel türleri, biotanol, fuel oll, kalorifer yakıtı, otogaz LPG) madeni vyağ ürünleri ve ... tarafından dağıtımı yapılan sair petrol ürünleri, miktarlarını, fesih işlemi nedeni ile satamaması sonucunda ...'e uğrayacağı tüm zarar ve ziyanı, bu meyanda fesih tarihinden sözleşme süresi sonuna kadar satması gereken beher m3 beyaz ürünü, beher ton siyah ürün, beher ton madeni yağ ürünleri, beher tön otogaz LPG ürünlerindeki ... karı esas alınmak suretiyle belirlenecek toplam ... zarar ve ziyan tutarlarını hiçbir itirazda bulunmaksızın herhangi bir mahkeme kararı gerekmeksizin ... ilk talebinde derhal nakden ve defaten ödemeyi beyan, kabul ve taahhüt etiğini, (©) İşbu bayilik sözleşmesinin feshi veya herhangi bir sebeple sona ermesi halinde bayilik sebebiyle ... ile akdetmiş olduğu bütün kredi, malzeme vs. hususlara müteallik sözleşmelerinin münfesih olacağını ve bu sözleşmelerden doğan borçları ile doğacak her türlü borçların muaccel olacağını peşinen kabul ve taahhüt edeceğini, Akaryakıt Bayilik Sözleşmesinin Feshin Sonuçları başlıklı 46. maddesine göre; (d) Bayinin işbu sözleşme ile veya bu sözleşmeye ek protokollerle belirlenen cezai şarta ilaveten fesih tarihinden sözleşme sonuna kadar geçecek dönemde yıllık satış taahhüdüne göre satması gereken toplam petrol ürünleri (benzin türleri, motorin türleri, biyodizel türleri, ..., ..., kalorifer yakıtı, otogaz LPG) madeni vyağ ürünleri ve ... tarafından dağıtımı yapılan sair petrol ürünleri, miktarlarını, fesih işlemi nedeni ile satamaması sonucunda ...'e uğrayacağı tüm zarar ve ziyanı, bu meyanda fesih tarihinden sözleşme süresi sonuna kadar satması gereken beher m3 beyaz ürünü, beher ton siyah ürün, beher ton madeni yağ ürünleri, beher tön otogaz LPG ürünlerindeki ... karı esas alınmak suretiyle belirlenecek toplam ... zarar ve ziyan tutarlarını hiçbir itirazda bulunmaksızın herhangi bir mahkeme kararı gerekmeksizin ... ilk talebinde derhal nakden ve defaten ödemeyi beyan, kabul ve taahhüt ettiğini, (©) İşbu bayilik sözleşmesinin feshi veya herhangi bir sebeple sona ermesi halinde bayilik sebebiyle ... ile akdetmiş olduğu bütün kredi, malzeme vs. hususlara müteallik sözleşmelerinin münfesih olacağını ve bu sözleşmelerden doğan borçları ile doğacak her türlü borçların muaccel olacağını peşinen kabul ve taahhüt eder. şeklinde olduğunu, Akaryakıt Bayilik Sözleşmesinin Cezai Şart Başlıklı 47. maddesine göre, Bayilik sözleşmesinin davacı tarafından .... Noterliği'nin 02.10.2015 tarih ve ... yevmiye no.lu thtarnamesi ile haklı olarak tek taraftı fesh edilmiş olduğundan davacının sözleşme ve protokol ile tüm yaptırımları davalılar aleyhine uygulama hak ve yetkisi doğduğunu, tüm bu nedenlerle 15.01.2014-02.10,2014 tarihleri arasında satış taahhüdünü ihlalden doğan cezai şart alacağının şimdilik 10.000-USD cezal şart tutarının fili ödeme tarihindeki kur üzerinden TT. Karşılığının temerrüt tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek bankaların dövize uyguladıkları en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı bayinin sözleşmenin süresinden önce erken feshine sebebiyet vermesi sebebiyle bayilik sözleşmesinin 46/d maddesi uyarınca fesih tarihinden sözleşmenin normal sona erme tarihi olan 15.01.2019 tarihine kadar olan dönem bakımından davacı şirket aleyhine oluşan kar mahrumiyeti alacağının şimdilik 10.000.-TL tutarındaki kısmının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı bayinin sözleşmenin kendisine yüklediği yükümlülüklerini ihlal etmesi ve taahhütlerini yerine getirmemesi sebebiyle Bayilik Protokolünün 4. maddesi kapsamında belirlenen maktu cezai şart tutarının şimdilik 10.000-USD tutarındaki kısmının fesih tarihi olan 02.10.2015'den itibaren işlemiş ve işleyecek bankaların dövize uyguladıkları en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve mütcselsilen tahsiline, karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Taraflara dava dilekçesi ekil, duruşma gün ve saatini bildirir davetiyenin tebliğ edildiği, ancak davalılar tarafından davaya cevap verilmediği anlaşıldı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava dilekçesi, ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dava tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında akdedilen sözleşmeden kaynaklı davalının sözleşme yükümlülüklerini ihlal edip etmediği, taahhütlerini yerine getirip getirmediği, davalının zararı bulunup bulunmadığı, davacının zararının bulunup bulunmadığı, varsa miktarı noktalarında toplanmaktadır.
Taraflarca sunulan bilgi ve belgeler, mahkememizce celp edilen bilgi ve belgeler hep birlikte değerlendirilmiştir. Mahkememizce dava konusunu uyuşmazlığın çözümünde uzman görüşü gerektiği görüş ve kanaati ile dosyanın bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir.
Öncelikli olarak davalı kayıtlarında iddia ve itirazlar sözleşme hükümleri süresinde aldığı yıllık ya da aylık ürün bedelleri, eksik alınan bedelleri, davalının ekonomik mahvıfına neden olup olmayacağı kar mahrumu, davalının konumu ve işletmenin mevcut konumu itibariyle muhasip ve sektör bilirkişisinden rapor alınmak üzere ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazıldığı,... 2. Asliye Hukuk mahkemesinin ... talimat sırasına kaydı yapılan dosyada Mahkemece davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmek üzere gün tayin edildiği, ancak ancak belirlenen gün ve saatte gelen olmadığı bu hususla ilgili başvuruda bulunan da olmadığı gerekçesiyle talimat dosyanın bila ikmal iadesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu kez mahkememizce davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenerek tarafların iddia ve itirazları, sözleşme hükümleri, süresinde aldığı yıllık ya da aylık ürün ve bedelleri, eksik alım olup olmadığı, değeri, sorumluluk, kar mahrumiyeti, cezai şart, bu bedelin davanın ekonomik mahvına neden olup olmayacağı hususları da denetlenerek davacının var ise alacağının belirlenmesi hususunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetince sunulan raporda özetle; dava dosyası ve davacı ticari defter ve kayıtlarının tetkiki sonucunda, her türlü nihai karar ve hukuki değerlendirme Mahkeme'ye ait olmak üzere;- Taraflar arasında sözleşmeden kaynaklı ticari ilişki kurulduğunu, davacı tarafın sözleşmeye 51,5 ay erken feshetmiş olduğunu, sözleşme ile kararlaştırılan maktu cezai şart tutarının 50.000.-Usd olduğu, talep edilen tutarın 10.000.-USD olduğunu, Satış taahhüdünü ihlalden doğan cezai şart alacağının 24.780,00 Usd olduğu, (ancak davacı tarafından 07.02.2017 tarihli dilekçe ekinde sundukları hesaplamada belirtilen tutarın 24.600.-USD olarak hesaplandığı), talep edilen tutarın 10.000.-USD olduğunu, Sözleşmenin süresi sonuna kadar olan 51,5 aylık gelir kaybının 69.520,37 TL olduğunu, ancak davacının gelir tablosu rakamlarına göre nıhai durumda kar kaybı yaratabilecek düzeyde olmadığını, talep edilen tutarın 10.000,00 TL, olduğunu, Sektör Bilirkişinin değerlendirmesine göre üç ay için kar kaybı hesaplandığında ise 5.867 kg X 0,23 TL 51.349,91 TL 3 aya isabet eden kar kaybının 1.349,91 TL X 3 ay- 4.049,73 TL olacağını, ancak davacının gelir tablosu rakamlarına göre nıhai durumda kar kaybı yaratabilecek düzeyde olmadığını, talep edilen tutarın 10.000,00 TL olduğunu, diğer davalı ...'nın ise Bayilik Protokolünün 3.1.1 maddesine göre Garantör sıfatı ile davalının davacıya karşı tüm zarar doğuran işlemlerinden dolayı 10 yıl süre ile 150.000,00 VL ile sorumlu olmayı kabul ettiğini, taraflarınca yapılan tespit ve incelemelerde; dava konusu akaryakıt istasyonuna yakın konumda bulunan akaryakıt istasyonunun, 7 km uzaklıkta yer aldığı tespit edildiğini, ayrıca tarafımdan ... Ticaret ve Sanayi Odasından bilgi alınmış olup dava konusu taşınmaza yakın konumlu ... ... Petrol'ün, 2011 yılından günümüze kadar faaliyet göstermekte olduğu bilgisi edinildiğini, davacının yeni bir bayilik sözleşmesini gerçekleştirmesi için ne kadar süre gerektiği inşaat mühendisliği uzmanlık alanı içerisinde yer almadığından, taraflarınca değerlendirme yapılamadığını, Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere bu talebin, akaryakıt sektöründe uzman bilirkişi tarafından değerlendirilmesi gerektiği görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Alınan bilirkişi raporu da göz önünde bulundurularak ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına, davalı tarafın daha önce işletmekte olduğu akaryakıt istasyonunun çok yakın başka bir yerde davacıya ait başka bir akaryakıt bayisinin bulunup bulunmadığı, (2014 Yılı - 2015 Yılı arasında) varsa yerinin tespiti ile davacının mevcut yerde yeni bir bayilik sözleşmesini gerçekleştirmesi için ne kadar bir sürenin gerektiği hususunda, mahkemesince seçilecek akaryakıt sektöründe uzmanlığı bulunan bir bilirkişi tarafından tespiti ile rapor alınmasına kanaat olunmuştur.
Talimat mahkemesince; ... ilinde akaryakıt sektöründe uzman bilirkişi bulunmayıp, en yakın bilirkişinin 475 km mesafede bulunan Iğdır ilinde mevcut olduğu, bilirkişi temini için ücretin yeniden takdir edilmesi gerektiği kanaati ile talimata bila ikmal cevap verildiği anlaşıldı.
Mahkememiz duruşma ara kararı gereğince Mahkememizin önceki tarihli ara kararı gereğince ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne yeniden talimat yazılarak bir inşaat mühendisi bilirkişisi marifetiyle yapılması belirtilerek önceki talimatla aynı konuda rapor istenilmesine karar verilmiş olup, ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin... talimat sayısına kaydı yapılan dosyada mahkemece Dava konusu taşınmaz başında keşif icrasına, karar verilmiştir. Yapılan keşif neticesinde bilirkişi raporundan sunulan raporda özetle; yapılan tespit ve incelemelerde; dava konusu akaryakıt istasyonuna yakın konumda bulunan akaryakıt istasyonunun, 7 km uzaklıkta yer aldığının tespit edildiğini, ayrıca taraflarınca ... Ticaret ve Sanayi Odasından bilgi alındığını, dava konusu taşınmaza yakın konumlu ... — ... Petrol'ün, 2011 yılından günümüze kadar faaliyet göstermekte olduğunun bilgisi edinildiğini, davacının yeni bir bayilik sözleşmesini gerçekleştirmesi için ne kadar süre gerektiği inşaat mühendisliği uzmanlık alanı içerisinde yer almadığından, tarafınca değerlendirme yapılamadığını, Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere bu talebin, akaryakıt sektöründe uzman bilirkişi tarafından değerlendirilmesi gerektiği görüş ve kanaatini bildirmiştir.
... Asliye Hukuk Mahkemesinden 14/11/2019 tarihinde dosyamıza gönderilen yazıda ... ilinde akaryakıt sektöründe uzman bilirkişinin bulunmadığı bilgisi de göz önüne alınarak değerlendirmenin mahkememizin önceki bilirkişi heyetinden yapılarak ve dosya kapsamında ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Bilirkişi raporunda özetle; akaryakıt sektör bilirkişisi; kök raporda sunmuş olduğu inceleme, değerlendirme ve yüksek kanaatlerimi aynen muhafaza ederek, tekrar ettiğini, makul süre konusuna yönelik olarak; “Dava konusu istasyonun bulunduğu ... İl Sınırları Dahilinde (tüm ilçeler dahil olmak üzere), herhangi bir akaryakıt istasyon bayilik sözleşmesi yapabilmek için, makul süre olarak 3 (üç) ay ı tespitle ve bunun hiçbir zaman asgari mesafe tahdidi ya da mesafe kısıtlaması veya yeni bir istasyon tesis etmek için gerekli ruhsat, imar tadil uygulamaları, vb... için gerekli süreler ile bir ilgisi olmadığını da ifade ederek,” bu doğrultuda; Sektör Uzamanı olarak tarafımdan yapılan 3 aylık makul süre değerlendirmesine göre kar kaybının Mali bilirkişi tarafından hesaplandığında 5.867 kg X 0,23 TL -1.349,91 TL 3 aya İsabet eden kar kaybının 1.349,91 TL X 3 ay- 4.049,73 TL olacağı sonucuna varıldığını, Mahkeme süre sonuna kadar kar mahrumiyetine karar vermesi halinde, yine mali bilirkişi tarafından yapılan hesaplama ile; davacı lehine olası sözleşmenin 51,5 ay erken feshinden dolayı ise 51,5 aya isabet eden kar kaybının 1.349,91 TL X 51,5 ayz 69.520,37 TL olacağının hesaplandığını, Mali İnceleme İle; gerekçeleri açıklandığı üzere kök rapordan farklı bir sonuca ulaşılmadığı, davacının davalı ile olan sınırlı ticari ilişkisinden elde edebileceği muhtemel kar mahrumiyeti tutarlarının davacı bilanço ve gelir tablosunda hesaben etkili olamayacağını, zarar eden firmada kara geçirmeye katkısı olamayacağını, bir başka deyişle hesaben davacının kar mahrumiyeti alacağı oluşmadığı sonucuna varıldığını, takdirin mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve itirazlar sunulmuştur.
Rapora karşı beyan ve itirazlar değerlendirilmiş, davacı tarafın itirazlarının özellikle makul süre yönündeki itirazları değerlendirilerek ek rapor alınmasına kanaat olunmuştur.
Alınan ek raporda özetle; Sözleşmenin feshinden itibaren kar mahrumiyeti hesabı, Yargıtay kararlarına göre davacının zararı azaltma külfeti uyarınca o bölgede bayilik kurup kurmadığı ve kurmadı ise çaba harcasaydı ne kadar zamanda kurulabileceği değerlendirilerek bulunan süreye göre yapılabileceğini, bununla birlikte, sektörel uygulamalar doğrultusunda ve EPDK’na paralel yaklaşımla hareket ederek ve her il’i ayrı bir pazar olarak değerlendirmek kaydıyla; dava konusu istasyonun bulunduğu ... il sınırları dahilinde (tüm ilçeler dahil olmak üzere), herhangi bir akaryakıt istasyon bayilik sözleşmesi yapabilmek için, makul süre olarak 3 (üç) ay ‘ı tespitle ve bunun hiçbir zaman "Asgari Mesafe Tahdidi" veya yeni bir istasyon tesis etmek için gerekli ruhsat, imar tadil uygulamaları, vb… için gerekli süreler ile bir ilgisi olmadığını da ifade ederek, takdiri Sayın Mahkemeye ait olduğunu, Sektörel manada ifade edilen 3 aylık Makul süre, sektör ortalamalarına göre bayilik ağı oluştururken akaryakıt dağıtım şirketlerinin yeni bir akaryakıt istasyonu bayilik anlaşması imzalanmasına kadar geçen ortalama bir süre olarak alınması gerektiği kanaatinin , genel sektörel uygulamalardan kaynaklandığını, bu konu üzerine ilave edilecek ve/veya düzeltilecek bir husus bulunmadığını, takdirin mahkemeye ait olduğunu, ek Raporda belirtildiği üzere; Sektör Uzamanı olarak taraflarınca yapılan 3 aylık makul süre değerlendirmesine göre kar kaybının mali bilirkişi tarafından hesaplandığında; 5.867 kg X 0,23 TL =1.349,91 TL 3 aya isabet eden kar kaybının 1.349,91 TL X 3 ay= 4.049,73 TL olacağı sonucuna varıldığını, Mahkeme süre sonuna kadar kar mahrumiyetine karar vermesi halinde, yine mali bilirkişi tarafından yapılan hesaplama ile; davacı lehine olası sözleşmenin 51,5 ay erken feshinden dolayı ise 51,5 aya isabet eden kar kaybının 1.349,91 TL X 51,5 ay= 69.520,37 TL olacağının hesaplandığı görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 15.01.2014 tarihinde bayilik sözleşmesi imzalandığı ve davalının Bayi, davacının Garantör olarak tanımlandığı, sözleşme süresinin 15.01.2019 tarihine kadar belirlendiği, sözleşmenin işbu davanın taraflari arasında 15.01.2014 tarihinde imzalanarak yürürlüğe girdiği, ...'nın ....10 yıl süre ile sınırlı olmak üzere ... herhangi bir mahkeme kararı almasına, ihtar ve ihbar keşidesine gerek kalmaksızın, koşulsuz olarak müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla ... ilk talebinde ve bayilik sözleşmesinde belirlenen faiz oranı ile birlikte ve ayrıca yargılama/icra giderleri ile birlikte derhal, nakden ve def'aten ödeyeceğini ...beyan ve taahhüt etmekte olduğu, davacı şirketin 15.01.2014 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi, eki protokol, sözleşme ve taahhütlerine aykırı davranışları nedeni ile Bayilik Sözleşmesi, eki protokol, sözleşmelerin tek taraflı olarak feshedildiğinin bildirildiği, sözleşmenin 44. Maddesi gereğince ... , Bayi'nin sözleşme hükümlerine aykırı davranışı halinde sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih hakkına sahip olduğu gibi, Süre vererek sözleşme şartlarına uyması için yazılı olarak ihtar edebileceği, mal teslimatını dilediği kadar bir süre için durdurabileceği, Bayi'den uyulmayan her husus ve tekrarlanan her fiil için işbüu sözleşmede veya işbu sözleşmeye ek olarak yapıları ve hukuki sonuç doğuran (protokol, taahhütname, zeyilname, gibi) tüm işlemlerde belirlenen esaslara göre cezai şart talep edebileceğinin belirtildiği, İşbu Bayilik Sözleşmesi'nin tatkibatı sırasında, Bayi ile ... arasında herhangi bir ihtilafın doğması durumunda ... ticari defter ve kayıtlarının HUMK 287. madde anlamında münhasır ve kesin delil teşkil edeceği taraflarca kabul edildiği, yine aynı sözleşmenin 4. Maddesi gereğince Bayi'nin ...'e karşı akaryakıt bayilik sözleşmesi veya akaryakıt bayilik sözleşmesi ekleri veya işbu protokol ile üstlenmiş olduğu yükümlülük veya taahhütterden herhangi birinin ihlali halinde ve bu ihlale bağlı olarak akarkayıt bayilik sözleşmesinin süresinden önce ...'çe feshi halinde, ... Bayi eylemleri sebebiyle oluşan zarar-ziyan ve tazminat hakları saklı kafmak ve ... akaryakıt bayilik ilişkisini feshedip etmeme seçimlik hakları saklı kalmak üzere, Bayi ve/veya garantör, ... ilk yazılı talebinde ve ... hiçbir kanuni merasim yürütmesine gerek olmaksızın 50.000,00 Usd tutarındaki parayı, ...'e nakten ve def'aten ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt ettiğinin belirtildiği, yine davalının, protokolün 3.1.6 maddesi uyarıca satış yükümlülüğünün bulunduğu, yükümlülüğün ihlali halinde davacıya cezai şart ödemeyi kabul ettiği, davalının ticari defterlerini mahkemeye ibraz etmediği gibi satış yükümlülüğünü yerine getirdiğine dair herhangi bir belge ya da delil de sunmadığı, sözleşmenin 02.10.2015 tarihli ihtarname ile
süresinden 51,5 ay önce haklı olarak feshedildiği, aksinin davalı tarafından ispat edilemediği, sözleşmenin feshi halinde sözleşme ile kararlaştırılan maktu cezai şart tutarının 50.000.-Usd olduğu, talep edilen tutarın 10.000.-USD olduğu, cezai şartın taraflarca kabul edilerek imzalandığı ve tarafların basiretli tacir olduğu birlikte değerlendirildiğinde davalıların maktu cezai şarttan sorumlu olacağı, Satış taahhüdünü ihlalden doğan cezai şart alacağının 24.780,00 Usd olarak bilirkişilerce tespit edilidği, talep edilen tutarın 10.000.-USD olduğu, davalının satış taahhüdünü yerine getirmediğinin aksini ispata yarar herhangi bir belge ibraz etmediğinden davacının satış taahhüdünü ihlalden doğan cezai şart alacağının kabulü gerektiği, sözleşmenin süresi sonuna kadar olan 51,5 aylık gelir kaybının 69.520,37 TL olduğunu, talep edilen tutarın 10.000,00 TL, olduğu anlaşılmakla davacının bu talebinin de kabulünün gerektiği, diğer davalı ...'nın ise Bayilik Protokolünün 3.1.1 maddesine göre Garantör sıfatı ile davalının davacıya karşı tüm zarar doğuran işlemlerinden dolayı 10 yıl süre ile 150.000,00 TL ile sorumlu olmayı kabul ettiği dikkate alındığında davalıların dava konusu alacaklar bakımından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davalı ...'ın sorumluluğunun kefalette belirtilen miktarla sınırlı olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile 10.000,00 USD maktu cezai şart alacağı ve 10.000,00 USD sözleşmenin erken feshinden kaynaklı cezai şart alacağının 02/10/2015 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte, 10.000,00 TL kar mahrumiyeti alacağının 02/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine(davalı ...'nın sorumluluğunun 150.000,00 TL ile sınırlı kalması kaydıyla),
2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 4.601,22 TL karar harcından peşin alınan 1.150,31 TL'nin mahsubu ile geri kalan 3.450,91 TL bakiye harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacının yaptığı 1.182,11 TL ilk masraf (peşin harç,başvurma harcı,vekalet harcı) ile yargılama aşamasına yapılan 6.038,50 TL (tebligat, posta gideri ve bilirkişi ücreti) ve 419,00 TL keşif harcı olmak üzere toplam 7.639,31 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 19/12/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır