T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1133 Esas
KARAR NO: 2018/962
DAVA: Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/11/2015
KARAR TARİHİ: 23/10/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 22/10/2012 tarihinde 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi imzalandığını ve ayn tarihli protokolün de hazırlandığını, protokolün 3.1.3.maddesi gereği sözleşme tarihinden itibaren müvekkilinden her yıl asgari 850m³ beyaz ürün (benzin-motorin) satın alınacağının kararlaştırıldığını, bu miktardan eksik olan her m³ için 100,00-USD cezai şartın ödeneceğini, ayrıca protokolün 5.maddesi, sözleşmenin 17/c ve 19.maddeleri gereği davalı tarafından bir ya da birden fazla ihlal durumunda müvekkiline 100.000,00-USD tutarında cezai şartın ödeneceğini, müvekkili tarafından davalıya her türlü desteğin sunulduğunu, 100.000,00-TL tutarındaki akaryakıtın 12 ay ödemesiz dönemden sonra 12 eşit taksitte ödenmesi koşuluyla kredili olarak verildiğini, ayrıca bedelsiz kullanılmak ve sözleşme bitiminde iade edilmek üzere malzemeler verildiğini, tüm işlemlerinin bedelinin 60.417,23-TL olduğunu, bu kapsamda davalıya 50.663,80-TL ve 9.753,43-TL tutarlı faturalar kesildiğini, davalı tarafça belirlenen miktarda akaryakıt alınmadığını, bunun üzerine cezai şartın ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedileceğine dair ihtarname gönderildiğini fakat ödeme yapılmadığını, müvekkili tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, bu nedenle müvekkilinin 163.700,00-USD alacaklı konumuna geçtiğini belirterek davanın kabulü ile muaccel cari hesap alacağından ilk aşamada 1.000,00-TL'nin; cezai şart alacağından ilk aşamada 1.000,00-USD'nin; maktu cezai şart bedelinden ilk aşamada 1.000,00-USD'nin ve uğranılan kar mahrumiyetinden ilk aşamada 1.000,00-TL'nin davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dava konusu ihtilaf; taraflar arasında imzalanan sözleşmeye aykırı davranıldığı iddiasıyla sözleşme gereğince kararlaştırılan bedellerin tazmini noktasında toplanmaktadır.
Taraflar arasında imzalanan 22/10/2012 tarihinde Akaryakıt İstasyonu Bayilik Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmede davalının "Bayi" olarak yer aldığı, sözleşmenin konusu başlıklı 2.maddesinde ... ile Bayi arasında yapılan iş bu sözleşmeyle Kırklareli ili, Lüleburgaz ilçesi, E-5 Karayolu üzeri, ..., ... adresinde taşınmaz özerinde sözleşmenin icrasına tahsis edilmiş akaryakıt istasyonu ve müştemilatının işletmeciliği ve bayiliğinin sözleşme kapsamında Bayiye verildiği, akaryakıt istasyonunun ...'in sahip olduğu ... marka/logo ve görünüm standartları altında çalıştırılacağı belirtilmiştir. Sözleşmenin ödeme şekli başlıklı 7.maddesinde "a) Bayi, satın aldığı ürünün bedelini ürünün tesellümü öncesinde veya anında ...'in banka hesabına veya ...'e tevdi edeceği kendi çeki veya düzenleyecek bono ile ödeyecektir. ... dilediğinde ürün bedelini yalnızca banka hesabına nakit olarak ödenmesini talep edebilir Bayi, ...'in ürün bedelinin yalnızca banka hesabına peşin para ile ödeme şartını iş bu sözleşmenin feshi sebebi olarak ileri süremez. b) Bayinin. verdiği çeklerden veya bonolardan birinin karşılıksız çıkması halinde ..., çek bedeli ile birlikte faiz ve tazminatlarının nakden ödenmesine kadar Bayiye ürün teslimatına devam edip etmemekte serbesttir. Bu ahvalde ... ayrıca ödeme şeklini değiştirebileceği veya ilave teminatlar talep edebileceği gibi bu sözleşmeye herhangi bir ihtar ve ihbara gerek duymaksızın derhal ve tek taraflı olarak feshedebilir ve elinde mevcut Bayinin vermiş olduğu tüm teminatları nakde çevirebilir, ...'in bu maddedeki haklarını bir veya birden çok kez kullanmamış olması, bu haklarından vazgeçtiği anlamına gelmez. Herhangi bir çekin karşılıksız çıkması veya bononun ödenmemesi halinde; çek veya bononun ödenmesine kadar geçecek süre içinde Bayi aylık %10 (yüzde on) faiz + KDV ödeyecektir. ... bu faiz oranını mevcut ekonomik şartlar gereği değiştirebilir. Bayi aynca çek bedelinin %5'i kadar çek tazminatı ödeyecekti. Bayinin tüm borçları derhal muaccel hale gelecektir." Sözleşmenin süresi başlıklı 14.maddesinde "Bu sözleşmenin süresi, imzalandığı tarihten itibaren 5 (beş) yıldır. Bu süre sonunda sözleşmenin 5 (beş) yılı geçmeyecek şekilde tekrar uzatılması tarafların onayına bağlıdır. Sözleşme süresi sonunda sözleşmenin uzatılması söz konusu olmaz ise koşullar oluştuysa işbu sözleşmenin ve buna ek sözleşmelerin fesih, cezai şart vb maddeleri aynen uygulanır." Sözleşmenin Bayinin sözleşme hükümlerine aykırı davranışı halinde ...'in hakları başlıklı 15.maddesinde; "..., Bayinin sözleşme hükümlerine aykırı davranışı halinde sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih hakkına sahip olduğu gibi, fesih hakkını kullanmayarak aşağıdaki yaptırımların birini veya birkaçını veya hepsini ya da sözleşmenin feshinin yanı sıra bu yaptırımları uygulama hakkına sahiptir; a) Süre vererek sözleşme şartlarına uyması için yazılı olarak ihtar edebilir, b) Mal teslimatını dilediği süre kadar durdurabilir, c) Bayinin sözleşmeye aykırı her husus ve tekrarlanan her aykırı fiili için iş bu sözleşmede veya ek protokollerde belirlenen esaslara göre ceza-i şart uygulayabilir, d) Sözleşmeye ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuata aykırı davranışından dolayı ... veya müşlerilerin zarar görmesi halinde ... zarar ziyanın tazminini her zaman talep edebilir, e) Sözleşmeye aykırılık nedeniyle uğramış olduğu ve sözleşme süresi sonuna kadar elde edeceği kar mahrumiyetini Bayiden talep edebilir." Sözleşmenin feshi başlıklı 16.maddesinde; a) İşbu sözleşmenin hükümleri ve aşağıdaki şartlara aykırı hareketten dolayı ...'in her zaman sözleşmeyi fesih ve bayilik ilişkisini sona erdirme hakkı vardır, a1.) Bayinin bu sözleşmenin herhangi bir hükmünü kısmen veya tamamen ihlal etmesi, a2.) Bayinin borç ve taahhütlerini yerine getirmemesi, a3.) Bayinin kendi fiil ve davranışları sebebiyle işbu sözleşmenin konusunu imkansız hale getirmesi, a4.) Bayinin 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuata aykırı davranışının tespit edilmiş olması, a5.) Bayinin iş bu sözleşme ve sözleşmenin eki olan protokol, sözleşme ve taahhütnamelerde bulunan hükümleri kısmen veya tamamen ihlal etmesi, b) ... yukarıda belirtilen fesih sebeplerinin yanında aşağıda belirtilen hallerde de tek taraflı olarak her zaman sözleşmeyi fesih hakkına sahiptir. Ancak ...'in, fesih hakkını kullanmayıp bu sözleşmede veya ek sözleşmelerde anılan ve ... tarafından daha sonra alınacak ilke kararları doğrultusunda belirlenecek fesih öncesi yaptırımları uygulama hakkı saklıdır, b1.) Tarafların iradesi dışında herhangi bir resmi makamın aldığı karar veya yasal düzenlemeler vb. durumlar karşısında kısmen veya tamamen yakıt ikmalinin yapılamaması veya iş bu sözleşmenin esas unsuru olan akaryakıt satış ve servis amacının gerçekleştirilememesi, bu tip faaliyetlerin sözleşmeye konu istasyon bölgesinde yasaklanması veya devamına engel bir hal bulunması, b2.) Bayinin acze düşmesi. herhangi bir icra lakibine maruz kalması, konkordato veya iflas erteleme talep etmesi, b3.) Bayinin ölümü, iflası, medeni haklarını kullanamaz hale gelmesi, kendisine kayyum veya vasi atanması, b4.) Bayinin yargılamayı gerektirir yüz kızartıcı bir suç işlemesi, b5.) Bayinin ortaklık yapısında ...'in onayı olmaksızın açık veya örtüiü herhangi bir değişiklik olması, Bayi tüzel kişilik ise ...'in onayını almaksızın yetkili temsilcinin veya vekilinin değiştirilmesi veya yeni vekil ve temsilci atanması." Sözleşmenin feshin sonuçları başlıklı 17.maddesinde; a) Sözleşmenin her ne sebep ve surette olursa olsun sona ermesi halinde akaryakıt istasyonunun bulunduğu gayrimenkul üzerinde ... lehine intifa veya kira hakkı var ise Bayi iş bu sözleşmeye konu akaryakıt istasyonu'nu derhal ...'e teslim ederek tahliye etmekle yükümlüdür, Bayi bu yükümlülüğü yerine getirmez ise akaryakıt istasyonunda fuzuli işgalci niteliğine sahip olacak olup, işgale devam etmesi halinde ..., bu konuda diğer tüm yasal hakları saklı kalması kaydı ile Bayinin iş bu sözleşmeye konu akaryakıt istasyonundan çıkarılması için açılacak dava kesinleşinceye kadar akaryakıt istasyonunu bir yediadile teslimine Bayiden ve mahkemelerden talep etme hakkına sahiptir. Bayi; bu talebi derhal yerine getirmeyi, tahliye ve teslimde gecikme olması halinde ...'in uğrayacağı zararları ödemeyi kabul ve taahhüt eder, b) ..., Bayinin vermiş olduğu teminatları paraya çevirebilir, c)..., uhdesindeki veya istasyondaki Bayiye ait haklar üzerinde hapis haklarını kullanabilme hakkına sahiptir. Bayi, işbu sözleşme ve varsa sözleşmeye ek olarak yapılmış veya yapılacak protokol, ariyet sözleşmesi ve varsa taahhütnamelerde belirlenen cezai şartlara ilaveten fesih tarihinden sözleşme tarihine kadar geçecek dönemde yıllık satış taahhüdüne göre satması gereken toplam beyaz ürün (Benzinler-Motorinler), otogaz lpg ve madeni yağ miktarını fesih işlemi nedeniyle satamaması sonucu ...'in uğradığı zarar ve ziyanı ile fesih tarihinden sözleşme süresi sonuna kadar satması gereken beher m3 beyaz ürün için, beher ton otogaz lpg için ve beher ton madeni yağ için, ... karı esas alınmak suretiyle belirlenecek toplam ... zarar ve ziyan tutarlarını hiçbir itirazda bulunmaksın herhangi bir mahkeme kararı gerekmeksizin ...'in talebinde derhal, nakden ve defaten ödemeyi kabul ve laahhüt eder, d) Bayi akaryakıt istasyonunda bulunan ... amblem ve işaretlerini hiçbir ihbar veya ihtara gerek kalmaksızın fesih gününde kaldırmak zorundadır. Aksi halde ..., hiçbir mahkeme kararı, kolluk kuvveti veya herhangi bir yasal mercii kararına gerek kalmaksın kendi amblemi ve işaretlerini sökmeye ve ... imajını hatırlatacak her türlü görüntüyü silmeye yetkilidir. Bayi, ilgili savcılıklara ihkak-ı hak şikayetinden feragat ettiğini şimdiden kabul ve taahhüt eder, e) Bayi, işbu bayilik sözleşmesinin feshi veya herhangi bir sebeple sona ermesi halinde bayilik ilişkisi sebebiyfe ... ile akdetmiş olduğu bütün kredi, malzeme ve sair hususlara müteallik sözleşmelerinin münfesih olacağını ve bu sözleşmelerden doğan borçlarının muaccel hale geleceğini peşinen kabul ve taahhüt eder, f) Bayi, satın aldığı mallardan ...'e borcunun olması durumunda bu borcu malların teslim edildiği tarihten itibaren başlamak ve bedellerinin ödenme tarihine kadar devam etmek şartıyla ... tarafından tespit edilerek uygulamaya konulan ödeme tarihindeki temerrüt faiziyle birlikte ödemeyi kabul ve taahhüt eder." Sözleşmenin cezai şart başlıklı 19.maddesinde "Bayinin bu sözleşme hükümlerine veya varsa bu sözleşmeye ek olarak imzalanan ya da imzalanacak diğer sözleşme, protokol ve taahhütname hükümlerine aykırı davranışı sebebiyle sözleşmenin ... tarafından feshi veya sözleşme süresi sonunda taahhütlerini ve edimlerini yerine getirmemesi veya Bayinin ...'in rıza ve muvafakatini almaksızın sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi veya başka bir dağıtım şirketinin bayiliğini alması veya bayilik sözleşmesi süresince ... tarafından Bayinin yıllık akaryakıt alım taahhütlerini yerine getirilmediğinin tesbiti halinde Bayi. sözleşme, protokol ve taahhütnamelerden doğacak hak ve alacaklarla birlikte bu sözleşme, protokol ve taahhütnamelerden doğacak ceza-i şartlarını da ihtarname keşidesine ve mahkeme kararı almaksızın ilk yazılı talep üzerine ...'e ödeyeceğini beyan, kabul ve taahhüt eder. ...'in bu hakkını daha önce kullanmamış olması bu hakkından feragat ettiği anlamına gelmez." hükümlerine yer verilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan 22/10/2012 tarihli Protokol'ün 3.1.maddesinde yer alan bayi yükümlülüklerinde; 3.1.1., "Bayi, ...adresinde bulunan akaryakıt istasyonunda akaryakıt bayilik işletmeciliği yapmak için metnini okuyup kabul ettiği 5(beş) yıl süreli akaryakıt bayilik sözleşmesini imzalayacaktır." 3.1.2.,"Bayi, iş bu protokol bayilik sözleşmesi taahhütler ve diğer ek anlaşmalardan doğmuş ve doğacak borçlarına teminat oluşturmak üzere, ... Mevkiinde bulunan 19 Pafta, 13068 Parsel sayılı, 273 m2 miktarlı taşınmaz üzerinde, akit tablosunun koşulları ...'in belirleyeceği, ... lehine 1.derecede, 150.000 TL (yüzellibin TL) miktarında ve ... Mevkiinde bulunan 20 Pafta, 5107 Parsel sayılı, 252 m2 miktarlı taşınmaz üzerinde, akit tablosunun koşulları ...'in belirleyeceği, ... lehine 1.derecede, 150.000 TL (yüzellibin TL) miktarında olmak üzere toplam 3000.000 TL (üçyüzbin TL) fekki ... tarafından bildirilinceye kadar süreli olmak üzere ve takyidatsız ipotek tesis edecektir." 3.1.3., "Bayi akaryakıt bayilik sözleşmesi akit tarihinden itibaren yıllık dönemler itibariyle her yıl asgari 850 m3 (sekizyüzelli m3) beyaz ürünü (benzinler - motorinler) ...'den satın alarak satmayı, her ne sebeple olursa olsun taahhüt edilen miktarlardan eksik satın alınan beher m3 beyaz ürün için 100 USD (Yüz Amerikan Doları ) şart-ı ceza olarak ...'e koşulsuz ödemeyi beyan, kabul ve taahhüt eder, 3.1.4., Bayinin yapacağı inşaat ve düzenleme işleri, Bayi, ...'in kabul ve onaylayacağı şartlarda istasyonun ofis market ve çevre düzenlemesini yapacaktır." 3.2.maddesinde yer alan ...'in yükümlülüklerinde; Bayi, tarafından yukarıda yazılı tüm yükümlülüklerinin tamamen yerine getirilmesi ve bayilik sözleşmesi süresince sözleşme hükümlerine tamamen riayet edilmesi kaydıyla, ... tarafından belirlenecek koşullarla, Bayi lehine; 3.2.1., "... tarafından bayiye verilecek demirbaşlar ve teknik yatırımlar; kurumsal kimlik, amblemli ana fiyat panosu, kanopı alın kaplamaları, bina alınları, kolon kaplamaları, pompa üstü armatürleri, pompa adası koruganları, giriş çıkış panoları, tanker boşaltma talimatnamesi, bayrak ve flama direkleri, banner direği, hizmet üniteleri, çöp kovaları, tank otomasyonu, pompa otomasyonu", 3.2.2., "Geri Dönüşüme Dayalı Kredi, a-) ... tarafından Bayiye 12 (oniki) ay geri ödemesiz dönemden sonra 12 (oniki) ay eşit taksitte ...'e ödenmek üzere KDV dahil 100.000 TL (yüzbin) geri dönüşümlü akaryakıt kredisi verilecektir. Bayi, ... taralından kendisine verilen krediye ilişkin olarak, ... tarafından belirlenen tarih ve tutarlarda taksit sayısı kadar kendi senedini keşide ederek ...'e verecektir. b-) "a" bendinde belirtilen geri dönüşüme dayalı kredi tutarları bedeli, Bayi tarafından ... lehine yukarıda belirtilen ipotekleri verdikten ve ...'in bayiliğine ilişkin lisansı yayınlandıktan sonra ...'in belirleyeceği koşullarla Bayi'ye ödenir, c-) "a'' bendinde belirtilen geri dönüşüme dayalı krediye ait taksit borçlarından herhangi birinin Bayi tarafından ...'e vadesinde ödenmemesi ve/veya eksik ödenmesi durumunda ...'in Bayiye herhangi bir ihtar veya ihbar göndermesine gerek kalmaksızın tüm borç muaccel hale gelir. Bu durumda muaccel hale gelen ... alacağı Bayi tarafından verilen banka teminat mektubunun ve veya diğer teminatların nakde çevrilmesi yolu ile tahsil edilir. Muaccel duruma gelen Bayi borcu için akdi faiz uygulanır." 3.2.3., "Peşin motorin alımlarında ...'in Tüpraş alış ve servis fiyatını esas alarak oluşturduğu maliyetli depo satış fiyatının %1,25'i (yüzde bir virgül yirmişi) ...'e kalacak şekilde ürün teslimatı yapılacaktır. Benzin türü satışlarda ...'in genel satış koşulları geçerlidir. Türkiye ekonomisindeki değişiklikler (banka faiz ve kredi oranlarındaki değişiklikler), Tüpraş satış koşullarının (vade, iskonto vb.) değişmesi halinde bu şartlarda aynı oranda değişecektir. Yine Bayi tarafından Bayilik Sözleşmesi, işbu protokol ve eklerinde yer alan sair taahhüt ve yükümlülüklerine uyulmaması halinde yukarıda belirtilen ticari koşullar ... tarafından tek taraflı olarak değiştirilebilecektir. Bayinin vadeli mal alımı taleplerinin ...'in belirlediği şartlarda Bayiye vadeli mal satışı olabilmesi için, Bayinin ...'in kabul edebileceği miktar ve nitelikte teminat mektubu vermesine veya takyidattan ari ve ... tarfından kabul edilebilecek miktar ve nitelikteki ilave ipoteği tesis etmesine bağlıdır. Protokolün cezai şart başlıklı 5.maddesinde "taraflarca imzalanan iş hu protokolün bayilik sözleşmesinin ve bayilik sözleşmesine ilave olarak imza edilen tüm sözleşmelerin, taahhütnamelerin herhangi bir ya da birden fazla maddesinin Bayi tarafından ihlali durumunda Bayi, ...'e 100.000 USD (yüz bin USD) tutarı ccza-i şart olarak ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. Bayi, cezai şarttan tenkis talep edemez. İşbu maddede sayılan ceza-i şart tutarı ...'in Bayi'ye ilk yazılı talebinde, herhangi bir mahkeme kararı alınmasına, ... tarafından herhangi bir ihtar veya ihbarname keşidesine gerek kalmaksızın Bayi tarafından derhal naklen ve defaten ödenecektir." hükümlerine yer verilmiştir.
Mahkememizce, taraf delilleri toplanmış, davalı bilançoları celp edilmiş ve bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Bilirkişilerce tanzim edilen raporda, davacı ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, 100.000-TL akaryakıt kredisi karşılığında davalıdan alınan 12 adet senedin vadesinde ödenmediği, protesto yapıldığı ve bu senetlerden bir kısmının icra konusu yapıldığı, davalının bu krediden 24.999,99-TL borcu kaldığı bu nedenle davacı tarafından sözleşmenin haklı nedenle fesih edildiği, davacı ile davalı arasındaki cari hesap alacağının 49.110.94-TL olduğu, Yargıtay kararları uyarınca cezai şarta ilişkin çekincenin, "taahhüde aykırı davranılmış olan yılı takip eden yeni yıldaki ilk fatura ve irsaliyeye koyacağı bir açıklama (şerh) ile" ortaya konulması gerektiği, buna karşın her iki sözleşme yılı dolduktan sonra gönderilen iki ihtarnamenin çekince ileri sürülmesi gerekilen zamanı aştıktan sonra davalıya gönderildiği; bu itibarla davacının sadece sözleşmenin 3.yılından fesih tarihine kadar olan dönemine ilişkin (1,5 ay için) cezai şart talep edebileceği ve cezai şart tutarının 11.877.00 USD olduğu, ancak 1.ve 2.seneye ilişkin olarak da asgari alım taahhüdünün ihlaline bağlanan cezai şartın istenebileceğine yönelik aksi kanaat halinde cezai şart tutarının 163.813,50-USD olduğu, akaryakıt kredisinin davalı tarafından ödenmemesinin davacıya haklı sebeple fesih hakkı vermesi dolayısıyla sözleşmenin feshine neden olan davalının 100.000- USD maktu cezai şartı ödemesi gerektiği, davacı ..., sözleşmenin feshinden sözleşmenin sonuna kadar kâr mahrumiyetinin hesaplanmasını talep etmişse de davacının da zararı azaltma külfeti bulunmakta olduğu; zararı azaltma külfetinin, sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumlulukta tazminatın hesaplanmasında büyük bir önemi haiz olduğu; zarar gören, zararını en düşük düzeyde tutabilmek için kendisinden beklenen makul önlemleri almak zorunda olduğu; makul önlemlerin kapsamı, somut olayın özellikleri dikkate alınarak, dürüstlük kuralı çerçevesinde belirleneceği; bu doğrultuda Yargıtay kararı gözetilerek sözleşmenin 1.ve 2.yılları bakımından asgari alım taahhüdünden doğan cezai şarta ilişkin talep bakımından ele alınan sebeplerle, takip eden yıllarda ifalar çekincesiz olarak kabul edildiğinden, bu yıllara ilişkin kar mahrumiyeti de talep edilemeyeceği, 3.yılından, feshe kadar olan 22/10/2014-12/12/2014 tarihleri arasındaki dönem için ise kar mahrumiyeti hesaplanabileceği, bu dönem için kar mahrumiyeti miktarının 86.223.77-TL olduğu ancak süresinin sonuna kadar kâr mahrumiyeti istenebileceğine yönelik aksi kanaat halinde kâr mahrumiyeti hesabının 1.053.279,67TL olduğu yönünde rapor sunulmuş olup, alınan raporun dosya kapsamı ile uyumlu ve karar vermeye elverişli olduğu yönünde kanaat oluşmuştur. Davacı vekili sunmuş olduğu ıslah dilekçesi ile cari hesap alacağı olarak 49.110,94 TL, maktu cezai şart talebi olarak 20.000,00 USD, yoksun kalınan kar talebi olarak 50.000,00 TL talep ettiğini belirtmiştir.
Dosya kapsamı değerlendirildiğinde; taraflar arasında 22/10/2012 tarihinde Akaryakıt İstasyonu Bayilik Sözleşmesi ile bu sözleşmenin ayrılmaz parçası olarak kabul edilen Protokol'ün imzalandığı, sözleşme ve protokol hükümleri kapsamında, sözleşme süresi boyunca davacı tarafından ürünlerin temin ve teslim edildiği, gerekli kredinin sağlandığı, ariyetlerin verildiği ancak davalının eksik ürün alımı nedeniyle davacı tarafından ... Noterliğinin 18/04/2014 tarih ve ... nolu ihtarnamesi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; bayilik sözleşmesi, protokol, ek sözleşmeler ve taahhütnamelerde yer alan edim ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve 76.600,00 USD tutarında ki muaccel cezai şart alacağının ödenmesinin ihtar edildiği ve ihtarın davalıya 28/04/2014 tarihinde tebliğ edildiği, ödemeler yapılmadığından bu kez ... Noterliğinin 12/12/2014 tarihi ve ... nolu ihtarnamesinin gönderildiği, bu ihtarnamede ise taraflar arasında imzalanan 22/I0/2012 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesinin haklı sebeplerle feshedildiği belirtilerek davalının bayilik sözleşmesi ile eklerinde yer alan taahhütlerine aykırı davranışları nedeniyle doğmuş borçlarının ödenmesi, ariyet sözleşmesi kapsamında teslim edilen malzemelerin iadesi veya bedellerinin ödenmesi, aksi takdirde bu borçların teminatını teşkil etmek üzere tesis edilmiş ipoteğin paraya çevrileceğinin ve davacı şirketin her türlü hak ve alacaklarının tahsili için gerekli yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiği, bu ihtarın davalıya 25/12/2014 tarihinde tebliğ edildiği, davacının usulüne uygun tutulmuş ticari defterlerine göre cari hesap alacağının 49.110,94 TL olduğu, davacı tarafından protokolün 3.2.2.maddesi hükmü gereğince davalıya 100.000,00 TL (KDV dahil) geri dönüşümlü akaryakıt kredisi tesis edildiği, bu kredi nedeniyle davalı tarafından ödenmeyen alacağın 24.999,99 TL olduğu, kredinin davalı tarafından ödenmemesi sebebiyle davacının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği ve bu kapsamda akaryakıt istasyonu bayilik sözleşmesinin 19.maddesi ile protokolün 5.maddesi gereğince 100.000,00 USD cezai şartın ödenmesi gerektiği, davalının sözleşme süresi boyunca asgari alım taahhüdüne uymadığı, bayilik sözleşmesinin 19.maddesi ile protokolün 3.1.3.maddesi gereğince eksik alınan m3 başına 100,00 USD cezai şartın kabul ve taahhüt edildiği, davacının ise önceki dönemlere ilişkin eksik alımı çekincesiz kabul etmiş olması sebebiyle sadece 118,77 m3 eksik alımdan kaynaklı cezai şart talep edebileceği bu durumda cezai şart bedelinin 11.877,00 USD (118,77x100,00 USD) olduğu, yine yoksun kalınan kar açısından da aynı gerekçelerle ve bayilik sözleşmesinin 17/c maddesi gereğince kar kaybı alacağının 86.223,77 TL olduğu anlaşılmakla, ıslah ile talep edilen cezai şart bedellerinin makul olduğu da dikkate alınarak ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M:
1-Davanın KABULÜ ile 49.110,94-TL'nin cari hesap alacağı ve 50.000,00-TL kar mahrumiyeti alacağının 25/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, 20.000,00-USD cezai şart ve 1.000,00-USD satış taahhüdünün ihlali nedeniyle alacağın 25/12/2014 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/A maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Harçlar yasası uyarınca belirlenen 15.076,08 TL karar ve ilam harcından 2.527,69 TL peşin harç ile ıslah harcının mahsubu ile geriye kalan 12.548,39 TL bakiye harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı yanca yapılan 4.509,89 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı vekiline avukatlık asgari tarifesi uyarınca 19.192,06 TL vekalet ücreti belirlenmesine, davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
Hakim ...