T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1308 Esas
KARAR NO: 2018/1264
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/12/2015
KARAR TARİHİ: 24/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ile davalılardan ... arasında müvekkili şirketin satış ve dağıtımını yaptığı içecek ürünlerinin satış ve pazarlamasına ilişkin olarak 02/01/2014 tarihli Gazlı ve Gazsız Ürün Miktar Direkt Satış Noktası sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre davalı şirketin, müvekkili şirketin dağıtımını yaptığı ve ileride dağıtımını yapabileceği " Gazsız ürünler" ile kullanım amaçları bakımından eş ürünleri satın almak suretiyle, işlettiği satış noktasında müşterilerine yeniden satmayı bu ürünlerin tanıtımına ilişkin reklam ve sair malzemeyi satış noktasında bulundurmayı ve bu ürünlerin tanıtımını yapmayı ve fakat bu ürünlerle rekabet halinde bulunan veya bulunabilecek olan bir başka firma tarafından sağlanan her türlü alkolsüz içecek türünü satın almamayı, satış noktasında yeniden satış gayesi ile bulundurmamayı, satmamayı ve sattırmamayı; keza bu ürünlerin her türlü tanıtımına ilişkin reklam ve sair malzemeyi, satış noktasında bulundurmamayı ve bu ürünlerin tanıtımını yapmamayı, sözleşme konusu ürünlerle rekabet halinde bulunan sıkma meyve suları gibi ürünleri satış noktasında veya haricinde üretmemeyi, yeniden satış amacıyla tedarik etmemeyi ve satmamayı, sözleşmenin 4. Maddesi uyarınca davalı şirket haksız bir nedenle davacıya iade etmemek koşuluyla toplam 2.000 (İkibin) koli miktarında ürünü, şirketten satın atamak suretiyle müşterilerine satmayı, sözleşmede herhangi bir süre sınırlaması olmaksızın işbu satış miktarının tamamlanması ile birlikte kendiliğinden sona ereceğini, 8.maddede davalı şirket sözleşmeyi ve oluşmuşssa eklerinde yer alan yükümlülüklerinden herhangi birine uymaması halinde, müvekkili şirketin önceden kendisine uyarıda bulunması, önel tanıması, hüküm alması veya başkaca bir merasim uygulaması asla gerekmeksizin hem iş bu sözleşmeyi tek yanlı olarak feshetmekte, serbest ve yetkili olacağını ve hem de 180.000 TL tutarındaki cezai şart olarak müvekkili şirkete derhal ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt edeceğini, satış noktasında başka marka gazlı ürünlerin satılması halinde cezai şart hükmü uygulanmayacağını, müvekkili şirketin davalının satış noktasında davacı ürünlerinin etkin bir şekilde satışın sağlanmak amacıyla yapacağı her türlü pazralama faaliyetlerine katkıda bulunmak için bir defaya mahsus olmak üzere fatura mukabilinde (KDV dahil) 177,000,00 TL ödeneceğini, ancak davalı şirketin, sözleşmenin hangi neden ve suretle olursa olsun süresinden önce sona ermesi üzerine bu meblağın kıstalyevm usulü hesap yapılarak bulunacak kısmın KDV'si birlikte şirket'e derhal iade edecektir." şeklinde kararlaştırıldığını, taraflar daha sonra 20.02.2014 tarihli Tadil Protokolü ile bu sözleşmeye ek olarak, sözleşmede 2000 koli olarak belirlenen satış miktarını 4000 koli olarak revize edilmesine davalının davacı ürünlerinin etkin bir şekilde satılmasını sağlamak amacıyla yapacağı her türlü pazarlama faaliyetlerine katkıda bulunmak için ve bir defaya mahsus olmak üzere ona fatura mukabilinde (KDV dahil)177.000,00TL ödenmesi, karralaştırıldığını, Davalılardan ...ve ...'ın ise ayrı ayrı imzaladıkları 01.01.2014 tarihli müşterek borçlu ve müteselsil kefalet sözleşmeleri ile davalının müvekkil şirketle arasındaki sözleşmeden kaynaklanan ve müvekkil şirketin davalıdan talep edebileceği her türlü borca, müşterek borçlu ve müteselsil kefil olmayı kabul ettiklerini, müvekkil şirketin ise sözleşmenin imzalanması müteakip davalı şirkete; sözleşme kapsamında davalıya, 02.01.2014 tarihli fatura ile 03.01.2014 tarihinde 177.000,00 L,20.02.2014 tarihli Ek Protokol uyarınca 03.03.2014 tarihli fatura ile de 177.000,00TL, Reklam faaliyeti kapsamında alınan american servis bedelleri için de 07.04.2014 tarihinde 17.700,00 TL, Ödediğini, müvekkil şirketin yapmış olduğu bu ekonomik yatırımdaki amaç kendisi tarafından pazarlaması yapılan ürünlerin etkin bir şekilde satışının ve tanıtımının yapılması olduğunu, ancak davalı şirketin, satın alınması kararlaştırılan 4.000 koli miktarındaki ürünün sadece 192,6 tanesini satın aldığını ve taahhütlerine aykırı davranarak sözleşmeyi ihlal ettiğini, davalı şirketin sözleşemeye aykırı davranışının tespiti için İstanbul ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.îş sayılı dosyası ile delil tespiti talebinde bulunulduğunu, delil tespitinde, 25.08,2015 tarihli bilirkişi raporu ile davalı şirketin, yukarıda belirtilen ve sözleşmenin 1.Maddesinde yazılı taahhüdüne aykırı davranarak, satış noktasında başka firmalar tarafından sağlanan gazsız içeeceklerin müşterilere sunulmak üzere bulundurduğunun tespit edildiğini, sözleşmeye aykırı bu davranış nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmenin , müvekkil şirket tarafından Kadıköy 24. Noterliğinin 21532 yevmiye sayılı 21.09.2015 tarihli ihtarnamesi ile fesh edildiğini, davalılardan, sözleşme hükümlerine uyulacağı inancıyla müvekkil şirket tarafından, pazarlama faaliyetine katkıda bulunmak amacıyla fatura karşılığında davalı şirkete ödenen KDV dâhil toplam 354.000,00 TL'nin kıstelyevm hesabı karşılığı 336.954,90 TL'sinin, 17.700,00 TL tutarlı reklam bedeli alacağının kıstelyevm hesabı karşılığı 16,847,75 TL'sinin, sözleşmenin genel hükümlerinin 8. maddesi gereği kararlaştırılmış olan 180.000,00 TL cezai şart tutarının 10.000,00 TL'sının müvekkil şirkete ödenmesinin talep edildiğini, ihtarnamenin davalılardan ...'a 02.10.2015 tarihinde, ...' e 29.09.2015 tarihinde ve davalı şirkete de 07.10.2015 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak davalılar, yapılan ihtara ve tüm uyanlara rağmen herhangi bir ödeme yapmadığını, Bu nedenle söz konusu alacakların tahsili için davalılar aleyhine iş bu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu, pazarlama faaliyetine katkıda bulunmak amacıyla ödenen 354.000,00 TL'nin kıstelyevm hesabı gereği 336.954,60 TL'si Reklam amacıyla alman malzeme bedeli için ödenen 17.700,00TL,nin kıstelyevm hesabı gereği 16.847,75.TL olarak kararlaştırılan cezai şart tutarı alacağının 10.000,00 TL'si ve de bu alacaklara temerrüt tarihi olan 12.10.2015 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2. maddesi uyarınca TCMB nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı avans faiz oranı üzerinden işlemiş 7.639,86 TL faiz olmak üzere, toplam 371.442,51 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, asıl alacak toplamı olan 363.802,65 TL'ye dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2. maddesi uyarınca, TCMB nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı avans faiz oram üzerinden faiz işletilmesine, Ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi talep ve dava olunmuştur.
CEVAP: Davalılara usulüne uygun tebligatın yapıldığı ancak cevap verilmediği görülmüştür.
Ali Gür'ün vefatı üzerine mirasçılar tespit edilip tebliğleri yapılmış ancak mirasçıların mirası reddetmiş oldukları, bunun üzerine davacı tarafça ...yönünden davayı takip etmek istemediğini bildiren 24.12.2018 tarihli duruşmadaki beyanı üzerine ...yönünden dosyanın tefriki ile mahkememizin ayrı bir esasına kaydı yapılmasına karar verilmiş, buna göre de dava dosyamızda davalı olarak sadece ... ve... Şti kalmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Mahkememizde açılan dava: taraflar arasındaki ticari ilişki nedeni ile sözleşmeye aykırılık ile ödenen bedellerin iadesi ve cezai şarta ilişkin alacak davasıdır.
Mahkememizce, ticari defter ve kayıtlarında iddia ve itirazlar, sunulan deliller, sözleşme hükümleri, temerrüt ve faiz, ödemeler, cezai şart alacak kalemi ve diğer istemler denetlenmek suretiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir. Bilirkişiler sundukları raporda, Mevcut sözleşme hükümlerine göre davalının 4000 koli mal alımı taahhüdüne rağmen çalışma döneminde içinde davacıdan 103 koli/kasa mal alımı yaptığı, İstanbul... Sulh Hukuk Mahkemesinin... D. İş Sayılı Dosyasından yer alan bilirkişi raporuna göre, "... A.Ş. 'nin satış ve dağıtımını yaptığı Alkolsüz İçecekler dışında davalının ... AŞ'nin, ... AŞ. adına ...AŞ'nin, ...AŞ'nin, .. AŞ'nin, ... İsletmesinin üretimini yaptığı ürünlerin bulunduğu, ... A.Ş. firmasının ürünleri de dahil, herhangi bir firmaya ait reklam, afiş, pano, ışıklı levha ve sair tanıtıcı ürünlerin bulunmadığı" sonucuna varıldığı, tespitler doğrultusunda, davalının davacı ile aralarında kurulmuş bulunan 2.1.2014 tarihli Sözleşmenin m. 1 hükmünde yer alan yükümlülüklere ve 20.02.2014 tarihli Tadil Sözleşmesine aykırı davrandığı, davacının 4000 koli mal alımı taahhüdü karşısında davalıya 177.000,00 + 177.000,00 TL olmak üzere toplam 354.000,00 TL ödemeyi kabul ettiği ve davacı defterlerinde bu kaydın yer aldığı davalı tarafın çalışma dönemi içinde 103 koli mal(Davacı 192,6 koli alındığını belirtmiştir.) ve davacının bildirdiği satın alınan 192,6 adet koli hesabı baz alınarak yapılan kıstelyevm hesabına göre hesaplanan davacı tarafça satın alınan koli adedinin toplam alınması gereken koli adedinin %4.815'i ni oluşturduğu, toplam katılım bedeli 354.000,00 TL'nin de 17.045,10 TL'lik kısmını oluşturduğu, buna göre de 136.954,90 TL kalan pazarlama faaliyetine katılım bedelinin bulunduğu, davacı tarafın amerikan servis bedeli olarak talep ettiği kısma ilişkin ise bu bedelin sözleşme kapsamında değerlendirilemediği, zira sözleşmede bu konuda hüküm bulunmadığı ve davacının bu konuda somut bilgi ve belge ibraz edemediği, amerikan servis bedeli faturasının sözleşme kapsamında tanzim edildiğinin davacı tarafça ispat edilmesi gerektiği ve değişik iş dosyasından alınan rapor ve tespit uyarınca da davalı tarafın sözleşmeye aykırı davrandığına dair kanaatlerini bildirmişlerdir.
İddia, toplanan deliller ve denetlemeye açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuda dikkate alınarak davacının davasının ... ve ...Şti yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davacı ile davalı ...Şti arasındaki sözleşmeye kefil olan ...kefaletinin eş muvafakatinin olmaması nedeniyle geçerli olmadığını belirtmiş ise de bu savunmasına itibar edilmemiştir, zira davalı ...kefalet tarihinde diğer davalı ... Şti'nin ortağı olduğu ve 6098 sayılı B.K'nun 584 ve devamı maddelerindeki kefalete ilişkin şartların gerçekleşmiş olması nedeniyle bu yöndeki savunmasına itibar edilmemiştir.
Taraflar arasındaki sözleşme ve davacı tarafça yaptırılan tespit dosyasındaki bilgi ve belgeler uyarınca davalı ...Şti'nin sözleşmeye aykırı davrandığı, buna göre de davacı tarafın sözleşmenin 8. Maddesi uyarınca sözleşmeyi haklı olarak fesh etmiş olduğuna ve aynı maddede kararlaştırılan cezai şart talep hakkının da bulunduğuna, buna göre talep edilen 10.000,00 TL'lik cezai şartın da davalının mahfına sebep olmayacağına ve bu talebinde davacının haklı olması nedeniyle kabul gerektiğinden, bakiye davacı tarafça davalı tarafa 4000 kolilik ürün satışı taahhüdünden dolayı 177.000,00'er TL olarak toplamda 354.000,00 TL'lik yapmış olduğu ödemenin davalı tarafça taahhütün yerine getirilmemiş olması, sadece 192.60 kolilik alımda bulunduğu, bunun da tüm sözleşmede taahhüt edilen %4.82'sini oluşturduğu, karşığı bedelin 17.045,10 TL olduğu, buna göre de kıstelyevm esasına göre bu kısmın düşülerek bakiye kısmın 336.954,90 TL'nin davalı tarafta kalması halinde davalı yönünden sebepsiz zenginleştirme oluşturacağına kanaat getirildiğinden davacının bu kısma ilişkin talebinin de yerinde olduğuna ve kabulü gerektiğine, diğer davalı ...'ın da sözleşmenin ekinde verilen 01.01.2014 tarihli usulüne uygun müteselsil kefaletinden dolayı sorumlu olduğuna, davacı tarafın işlemiş faiz talebi bulunmasına rağmen bilirkişilerce bu yönde hesaplama yapılmamış olmasına rağmen mahkememizce davacının, davalılara ödeme için çıkartmış olduğu ihtarın davalılardan ...'e 02.10.2015 tarihinde diğer davalı ...Şti. 07.10.2015 tarihinde tebliğ edildiği, davacının taraflara ödeme için vermiş olduğu 3 günlük süre de dikkate alındığında davacı talebinin 12.10.2015 tarihi olduğu da dikkate alınarak taleple bağlılık kuralı gereği bu tarih baz alınarak dört işlemli matematik hesabı gerektirmesi, ayrıca bilirkişi incelemesinin gerektirmemesi nedeniyle mahkememizce yapılan hesaplama sonucunda davacının davalılardan ayrıca dava tarihine kadar işlemiş 7.639,86 TL faiz talep edebileceği ve buna göre de davalı ...'in kefalet miktarı olan 177.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere davacının davasının kısmen kabulü ile 336.954,60 TL katılım bedeli, 10.000,00 TL cezai şart, 7.639,86 TL işlemiş faiz olmak üzere 354.594,46 TL'nin ve 346.954,60 TL'ye harçlandırma tarihi olan 30.12.2015 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle davalılardan tahsiline dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM/Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacının davasının ... ve ... Şti. Yönünden kısmen kabulü ile 336.954,60 TL katılım bedeli, 10.000,00 TL cezai şart ve 7.639,86 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 354.594,46 TL ( 346.954,60 TL,'ye 30.12.2015 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak ve davalı ... yönünden kefalet miktarı sınırlı olan 177.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere)'nin bu davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Fazlaya dair istemin reddine,
3-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 24.222,35 TL karar harcından peşin alınan 6.343,31 TL'nin mahsubu ile geri kalan 17.879,04 TL bakiye harcın davalılar ... ve ...Şti'nden tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine, (... tahsilde tekerrür olmak kaydıyla bu miktarın 8.919,22 TL'sinden sorumlu olmak üzere)
4-Davacının yaptığı 7.703,61 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 7.354,18 TL nin davalılar ... ve ...Şti'nden tahsili ile davacıya verilmesine, (... tahsilde tekerrür olmak kaydıyla bu miktarın 3.670,93.-TL'sinden sorumlu olmak üzere)
5-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 27.225,67 TL vekalet ücreti takdirine, davalılar ... ve ...Şti'nden tahsili ile davacıya verilmesine, (... tahsilde tekerrür olmak kaydıyla bu miktarın 16.570,00 TL'sinden sorumlu olmak üzere)
6-Davalı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen kısım nedeniyle lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği hesaplanan 2.180,00 TL ücretin davacıdan alınarak bu davalıyaverilmesine,
7-Davacı tarafça peşin yatırılıp harcanmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davalı tarafların yokluğunda davacı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Başkan
Üye
Üye
Katip
HARÇ BEYANI/YARGILAMA GİDERİ/
24.222,35 TL İ.H6.375,11 TL İlk masraf
6.343,31 TL P.H/1.000,00 TL Bilirkiş ücreti
17.879,04 TL Bakiye harç 328,50 TL Tebligat gideri/
7.703,61 TL