T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/290 Esas
KARAR NO: 2022/125
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/03/2015
KARAR TARİHİ:17/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile Davalı şirketlerin 02/09/2014 tarihinde...Atık Su Arıtma Tesisi ve Kısmi Kanalizasyon İnşaat işi işleri ile ilgili eser sözleşmesi imzaladığını, sözleşmede belirtilen şartlara göre belirtilen işleri belirtilen fiyatlardan yapmayı kabul ettiklerini, bu sözleşmede belirtilen yükümlülüklerinden demir, beton , bağ teli ve pas payının temin edilmediğini, bu sebeple de müvekkilinin işlerinin aksadığını, yapılacak işin uzaması üzerine davalılara eksiklikleri gidermeleri için noter vasıtası ile ihtarname yollandığını, bu zaman kaybı neticesinde müvekkilinin kar kaybı , akdi ve kanuni zararlar ile dolaylı zararları ve akit hükümleri gereği nakliye bedelleri ve gecikme zararlarının oluştuğunu, davalıların ihtarnameye olumsuz cevap verdiğini, bunun üzerine huzurdaki davanın açılarak müvekkilinin uğradığı zararların tazminini talep ettiklerini, davalıların edimini yerine getirmemesi üzerine sözleşmenin fesih edilmesi neticesinde zararların arttığını, taraflar arasındaki sözleşme içeriğinde cezai şart tazminatının bulunduğunu , huzurdaki davada yapılacak incelemeler neticesinde müvekkilinin uğradığı zararın davalıdan tahsilini, bu tutara cezai şart tazminatının eklenmesini, yapılan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle davacının davasının belirsiz alacak olarak açtığını, ancak dava dilekçesinde alacağa ilişkin rakam belirttiğini davanın harç noksanlığının bulunduğunu, bunun tamamlanmasının gerektiğini, davacının belirttiği gibi bir gecikmenin bulunmadığını sözleşme hükümlerine göre işin süresinin yüklenicinin işe başladığı tarihten itibaren 35 iş günü olduğunu, taraflar arasında bu hususta bir uyuşmazlığın bulunmadığını, müvekkilinin davacının işi süresinde bitireceğine güvenerek sözleşmede belirtilen hesaba 18.000,00 TL avans ödemesini attığını, bu süreçte müvekkili firmanın davacıya her türlü yardımı yaptığını, 135 adet fore kazık çakılması gereken işe davacı yanca 7-8 günde 4 adet fore kazık çakıldığını, bu sebeple bu işi yapabilme kapasitesinin bulunmadığının anlaşıldığını, kendisinin edimini yerine getirmediği halde müvekkiline ihtarname gönderdiğini, ihtarname tarihinden bir gün önce makinaları şantiye alınandan çektiğini, davacının ekipmanları çekmek sureti ile işten el çektiğini kötü niyetli olarak ta bu davayı açtığını, davacının belirttiği aksaklıklara ilişkin herhangi bir yazışma bulunmadığını, tebligat yapılmadığını, tüm bu sebeplerle davanın reddini, yapılan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı...vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkili arasındaki sözleşme uyarınca işin yapımına yönelik makinenin şantiyeye mobilizasyonunun yapıldığını, sonraki iki gün ise makinenin bakımının davacı yanca yapıldığını, müvekkilinin avans ödemesini 12/09/2014 tarihinde davacı yana yaptığını, iş kapsamında her türlü yardımın da davacıya yapıldığını, müvekkilinin şantiye alanına kurduğu makinenin müvekkilinin kusuru bulunmamasına rağmen davacı yanca şantiye alınandan çekildiğini, davacının müvekkilinin kusuru sebebi ile işin aksadığı iddiasının gerçek olmadığını, bu sebeplerle davanın reddini, yapılan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Taraflar arasındaki eser sözleşmesi sunulan deliller ve belgeler incelenmiş davalı tarafından tanık olarak bildirilen şahıslar için Ankara Nöbetçi ATM ye talimat yazılarak dava konusu işe ilişkin beyanları alınması talep edilmiş olup talimat mahkemesince alınan tanık beyanında "DAVALI TANIĞI...: ben Ortak Girişim'in şantiye şefiyim, ben 2014 yılıda fore kazık için davacı firma ile anlaşma sağlandı, anlaşma uyarınca günde 4 tane fore kazık yapacaklardı v bütün işi 35 günde bitereceklerdi, 18.000 TL 'ye yakın avans ödemesi yaptık, işi başladıktan sonra günlük iş programını yerine getirmediler, çeşitli bahaneler ileri sürdüler, beton vermediğimizi iddia ettiler ancak, talep ettikleri gün talep ettikleri kadar betonu biz kendilerine teslim ettik, sonunda işyerini terk edip gittiler, onlar gittikten sonra başka bir firma ile anlaşma sağladık, o firmaya yaklaşık 1000 metreküp civarında beton teslim ettik ve diğer firma işi tamamlayarak bize teslim etti, yani biz beton veremeyecek bir firma değiliz şeklinde beyanda bulunmuş,
DAVALI TANIĞI ...: ben sürekli İnşaat ve... Ltd.Şti ortaklığının saha mühendisiyim, aynı zamanda inşaat mühendisiyim, bu nedenle konu hakkında bilgim vardır, fore kazık yapımı konusunda... şirketi ile anlaşma sağlandı, onlar makinelarını getirdiler, bir arkadaşa ödeme yapıldığı, 4-5 gün sonra demircileri geldi, sonra makinaları arızalandı, 4 gün Malatya'ya gittiler arıza ile uğraştılar, işe başladıktan sonra ilk gün birtane fore kazık deldiler, daha sonraki gün iki tane deldiler, sonra bir tane daha deldiler, toplam 4 kazık deldiler, iş programına göre günde 4 tane kazık yapmaları gerekiyordu ancak iş programına uygun olarak günlük kazıklar delinmeyince ve bu durumda da işin süresinde yapılmayacağını anlayınca bize sorun çıkarmaya başladılar, ben şantiye mühendisi olarak işe devam etmeleri konusunda elimden geleni yaptım, ismini bilmediğim firma sahiplerinden birisi olduğunu düşündüğüm kişi işe devam etmek için şirketten aynı günde 400.000 TL'nin hesaplarına yatırılmasını aksi takdirde makinalarını alarak iş sahasını terk edeceklerini söyledi, teklifini daha değerlendirmeden bir saat sonra cevap ta beklemeden makinasını alarak iş sahasını terk etti, benim bildiklerim bundan ibarettir şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmak üzere dosya Ankara Nöbetçi ATM ye gönderilmiş alınan bilirkişi raporunda "Davalı şirket vekilinin 12.04.2017 tarihinde vermiş olduğu dilekçesinde belirtilen “...Sokak No... Çankaya/ANKARA adresinde yapılan incelemede; Davalılardan oluşan ...İnşaat- ... İş Ortaklığı ticari defterlerinin incelenmesinde; Defter Açılış ve Kapanış Kayıtları: - Davalı şirketlerden oluşan iş ortaklığının 2014 yılına ait yevmiye defterinin açılış tasdikinin Yeni TTK 65 maddesi ve devamı maddelere uygun olarak yasal süresi içinde yapılmış olduğu, Davalı şirketlerden oluşan iş ortaklığının 2014 yılına ait yevmiye defterinin Yeni Türk Ticaret Kanununun 65. Maddesi gereğince izleyen faaliyet döneminin 6. Ayının sonuna kadar notere yaptırılması gereken kapanış tasdikinin yapılmış olduğu tespit edilmiştir. Bu sebeple davalı şirketlerden oluşan iş ortaklığının 2014 yılına ait ticari defterinin (Değişik: 26/6/2012-6335/8 md.) maddesine göre sahibi lehine kesin delil olma vasfına haiz olduğu görülmüştür. Davalı şirketlerden oluşan iş ortaklığının ticari defter ve kayıtlarında davacıya ilişkin işlemlerin 320 SATICILAR hesabının 320.E.01 ERCO Alt hesabında takip edildiği, taraflar arasındaki cari işlemlerin 2014 tarihi itibariyle 12.09.2014 tarihinde yapılan 18.000,00 TL avans işlemi ile başladığı, bu tutar dışında herhangi bir işlemin olmadığı, bu tutarın hesap dönemi sonunda 159 VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI hesabına aktarıldığı, 07.11.2014 tarihinde davalı iş ortaklığının ...-... Vinç firması ile aynı kapsamda sözleşme kurduğu ve bu sözleşme kapsamında; 2014 ve 2015 yılında toplam; 230.413,20 TL tutarında fatura karşılığı iş yaptırdığı, davalılar ve davacı arasında yapılan sözleşme tutarının ise 189.000,00 TL olduğunun görüldüğü, davalı iş ortaklığının yeni sözleşme nedeniyle zarara uğradığının söylenebileceği, Davalı iş ortaklığınca, avans olarak davacı yükleniciye 12.09.2014 tarihinde 18.000,00 TL avans ödemesi yapıldığının görüldüğü bu kapsamda davalıların sözleşmede belirtilen bu edimini yerine getirdiği, Davalı iş ortaklığı tarafından yeni sözleşme ile işin dava dışı ...-...Vinç firmasına yaptırıldığı, bu işlemden dolayı 41.413,20 TL ekstra bedel ödemek zorunda kaldığı, Davacı tarafça dosyaya sunulan imzasız 22.09.2014 tarihli hakediş belgelerinden, toplam yapılan iş tutarının Beton dökülen Fore Kazık İşçiliği toplamı 4.500,00 TL (90 mt), Fore Kazık Demir İşçiliği toplamı 2.856,00 TL (408 mt) toplam 7.356,00 TL olduğu ancak bu tutara ilişkin fatura keşide edilmediği, Bu sonuçlarla 22.09.2014 tarihine kadar yapılan imalatın sözleşme süresi değerlendirildiğinde yeterli olmadığının açık olduğu ve davacının bu işi yapamamasına davalı iş ortaklığının edimlerini yerine getirmemesinin sebep verdiği hususundaki iddiasının teknik kapsamda değerlendirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Davalı iş ortaklığının sahibi lehine delil vasfı taşıyan defterlerinde 12.09.2014 tarihinde verilen 18.000,00 TL avans dışında herhangi bir kaydın bulunmadığı, Davalı iş ortaklığının davacı ile yapılan sözleşme konusu işleri dava dışı ...-...Vinç firmasına 230.413,20 TL karşılığında yaptırdığının kayıt altına alınmış olduğu" şeklinde raporunu sunmuştur.
Mahkememizce resen belirlenen üç kişilik inşaat mühendisi, finans uzmanı ve mali bilirkişi heyetine dosya tevdi edilerek talimat bilirkişi raporu da değerlendirilmek sureti ile rapor hazırlamaları talep edilmiş bilirkişi heyeti raporunda "1. Davacı şirket 02.09.2014 tarihli sözleşme de belirtildiği gibi, Yer tesliminden sonra 5 gün içinde işe başlanması gerektiği, İşin süresi: 35 gün , Makinanın sahaya gelmesi halinde 18.000. İL 1. Avans ödeneceği (ödenmiş) İşin 94 S0 sinde 30.000.TL 2, Avans ödeneceği , Demir, beton, bağ teli ve pas payı gibi malzemelerin, işveren ( davalı ) tarafından temin edileceği, Gecikme cezası olarak: işin 35 günde bitmemesi halinde 1.500 TL/gün ceza ödemesi ve maksimum 15 gün ba süre olarak yüklenicinin (davacı) hakkedişinden kesileceği, : İş makinası 6.09.2014 tarihinde ... kazık makinası şanliyeye gelmiş , Davalı 23.Eylül. 2014 tarih ve ... tarihli notet aracılığı ile Davacı tarafından ile ihtar edilmiş Davacı 22.09.2014 tarihinde iş yapamama gerekçesi ile iş makinalarını şantiye sahasından dışarı çıkarmış Yapılan mail yazışmalarından: 15.09.2014 tarihinde ilk kazık hafriyatı yapılmış ve betonu 17.09.2014 tarihinde dökülebilmiş. İkinci kazık için, 18.09.2014 tarihinde beton istenmiş ve 19.09.2014 tarihinde saat 16: 00 gibi beton gelmiş 5S. Yukarıda ki maillerden anlaşılacağı üzere, befon teminin de aksamaların olduğu ve işvereninde bunun farkında olduğu, kabul ettiği ke çözmeye çalıştığı Davacı dava dilekçesinde — davalıdan 16 günlük kar mahremiyetinil sözleşmeye istinaden zarar) — talep etmektedir. Öncelikle kar mahrumiyetin hesaplanmasında elde edilecek brüt gelirden bu iş için yapılan maliyet ve giderlerin indirilmesi sonucu bulunulacak tutardır. Dava dosyasında davacının kar mahrumiyetine hesaplayacak bilgi ve belge ibraz edilmediğinden herhangi bir işlem yapılamamıştır. Konu hakkında takdir ve değerlendirme sayın mahkemeye aittir. Yukarıda yazıldığı Şantiye ortamında, malzeme temininde bazı aksaklıkların olduğu ve bunların kabul edilebilir olduğu, davacı tarafında ise, işin kapasitesi açısından, kazık hafriyat imalatlarında gerektiği hızda olmadığı ( beton geç gi ldiği için kazık hafriyatını yavaşlatmış olacağı da göz önünde bulundurularak) her iki tarafında sözleşme şartlarını yeterince yerine getirmediği, buna rağmen, sözleşme süresi bil İmeden, şantiye sahasından makine ekipmanlarını İşverenin haberi ve onayı olmadan çık; asından dolayı, Davacı tarafın acele karar verdiği, sözleşme süresinin tamamını kullanmadıiğından dolayı kusurlu ve olduğu davacı tarafın davasını kanıtlayamadığı görüş ve kanaaline varılmadığı, Dava dosyasında davacının kar mahrumiy: tinin —( sözleşmeye istinaden zarar) hesaplanacak bilgi ve belge ibraz edilmediğinden Mir bir işlem yapılamadığı." şeklinde rapor sunulmuştur.
Taraflarca bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarda bulunmuş bu itirazlarda değerlendirilmek sureti ile bilirkişi heyetine sözleşme hukukçusu eklenerek rapor hazırlaması talep edilmiş heyet raporunda "Taraflar arasındaki sözleşmenin hukuken TBK m. 470 uyarınca, eser sözleşmesi niteliğini taşıdığı, varlığı ve geçerliği konusunda bir uyuşmazlık olmadığı, - Hukuki sorunun, iş sahibi davalıların, yüklenicinin eseri meydana getirirken yerine getirmesi gereken iş birliği borçlarını zamanında ifa edip etmediğine ilişkin olduğu, teknik incelemede, iş sahibinin, davacı yüklenici ile arasındaki sözleşmenin m. 5 hükmünde düzenlenen beton temin etme yükümlülüğünü yerine getirmediğinin belirlendiği, Sayın Mahkemenin takdirine bağlı olarak iş sahibinin söz konusu yükümlülüğü yerine getirmemesinin borçlu temerrüdü olarak nitelenebileceği (TBK m. 117). Davacının tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde, alacaklıya sağlanan ek imkanlardan yararlanmak istediği ve aynen ifadan vazgeçerek, ifa edilmemeden kaynaklanan olumlu zararını talep ettiğinin görüldüğü (TBK m. 123-125), her ne kadar davacı sözleşmenin feshinden bahsetmişse de talepleri değerlendirildiğinde, aynen ifadan vazgeçerek ifa edilmeme nedeniyle elde edemediği ifa menfaatini ve sözleşme m. 12 hükmünde düzenlenen ceza koşulunu talep ettiğinin düşünüldüğü (TBK m. 19), bu taleplerin dayandığı hükümlerin somut olayda uygulama alanı bulup bulmayacağı hususunda nihai takdirin Sayın Mahkemede olduğu, Taraflar arasında bulunan sözleşmeye göre davacı yüklenicinin yaptığı iş ve gerçekleştirdiği mobilizasyon bedelinin davalı şirketlerden talep edilebileceği fakat makinelerin sahadan uzaklaştırılması öncesi makine nakliyeleri için yüklenicinin işverenden herhangi bir talebi bulunmaması nedeniyle şantiyedeki iş makinesinin başka bir yere nakliye edilmesi bedelini davalı şirketlerden talep edilemeyeceği, Raporda genişçe açıklamaları yer alan maliyet hesapları sonucu, davacının talep edebileceği Tazminatın edebileceği toplam tazminat ve diğer bedelinin KDV dahil 99.271,71 TL olabileceği, sonuç ve kanaatine varılmıştır" şeklinde rapor sunulmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava davacının davalılar ile arasındaki eser sözleşmesi ilişkisi neticesinde imzalanan sözleşme hükümlerine aykırı davranıldığı iddiası ile uğradığı zararın ve cezai şart tazminatına ilişkin tazminat davasıdır.
Teknik incelemede, iş sahibinin, davacı yüklenici ile arasındaki sözleşmenin m. 5 hükmünde düzenlenen beton temin etme yükümlülüğünü yerine getirmediğinin belirlendiği, davacının üzerine düşen edimi yerine getirmediğinden işin başlayamadığı , bu nedenle kazanç da elde edemeyeceği; yapılan sözleşme gereği işin 35 günde bitirilmesinin kararlaştırıldığı,06/09/2014 tarihinde işe başlandığı, ancak beton gelmemesi nedeniyle makinelerin şantiye çekildiği, bu süre zarfında 4 gün beton geldiğinin anlaşıldığı , gecikmenin 12 gün olduğu bu noktada bilirkişi raporundaki sözleşme bilirkişisince yapılan değerlendirilmelerin yerinde olduğu , denetime açık , mevzuata uygun ve hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilmekle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE
2-Alınması gerekli harç 80,70 TL olup, peşin alınan 170,78 TL den mahsubu ile fazla alınmış olan 90,08 TL harcın karar kesinleştikten sonra istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... Ltd.Şti vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5- Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 17/02/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸