T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/600 Esas
KARAR NO: 2019/88
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 14/10/2014
BİRLEŞEN İSTANBUL 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2015/1068 ESAS SAYILI DOSYASI
BİRLEŞEN DAVA: Alacak
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ: 04/11/2015
KARAR TARİHİ: 05/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket ile 25/07/2012 tarihli sözleşme çerçevesinde 185.000 USD + KDV karşılığı mutabakata varıldığını, ilerleyen süreçte ek olarak akdedilen 2 adet ek protokol ile birlikte müvekkili şirket tarafından taahhüt edilen işlerin toplam bedelinin 213.000 USD + KDV bedele ulaştığını, bu meblağdan montaj bedeli olan 17.000,44 USD nin mahsup edildikten sonra bakiye 231.279,48 USD kaldığını, sözleşme konusu ürünlerin ardiye masrafları da oluştuğundan 17/01/2013 tarihli ... SAP nolu 15.650,00 USD bedele takebül eden bir adet faturanın tanzim edilerek davalıya gönderildiğini, bu nedenle davalının müvekkili şirkete ödemesi gereken toplam bedel olan 256.929,48 USD'nin, 233.584,00 USD'sinin ödendiğini, davalının müvekkili şirkete 13.345,00 USD borcu bulunduğunu, bu nedenle 13.345,48 USD'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 1.2. maddesinde ödeme koşullarının kararlaştırıldığını, buna göre sözleşme bedelinin %20'sinin sözleşmenin akdini mütakip, %50'sinin malzemelerin gümrüğe geldiğinde, %15 inin montaj başlangıcına mütakip 7 gün içerisinde, %15 inin ise projenin işler halde teslimini müteakip 7 gün içerisinde ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ilgili sözleşmeye göre 169.330,00 ABD doları ödenmesi gerektiği halde müvekkili şirketçe 233.584,00 USD ödendiğini, oysaki toplam proje bedelinin %30 luk kısmına tekabül eden kısmının sözleşme sona erdiğinden yerine getirilemediğini, bu nedenle davacının taleplerinin haksız olduğunu yine ardiye bedelinin ise fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
BİRLEŞEN İSTANBUL 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2015/1068 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin taahhüdü altındaki ... AVM inşaatına ilişkin olarak 2 adet insan, 1 adet yük asansörü ve 2 adet yürüyen merdiven malzeme temini ve montajı hususlarında davalı ile mutabakat sağlandığını, bilahare malzeme ve montaj bedeli olarak toplam 233.584,00 ABD dolarının davalıya ödendiğini, buna karşılık müvekkili şirketin 22/03/2013 tarihli eser sözleşmesinin işveren Şti.'nce ... Noterliğinin 15/03/2013 tarih ve... yevmiye nolu ihtarnamesi ile feshedildiğini, fesih beyanı varması gerekli tek taraflı irade açıklaması niteliğinde olduğundan, bu andan itibaren müvekkili şirketin inşaata devam etmesinin mümkün olmadığını, bu önceden öngörülmesi mümkün olmayan mücbir sebep nedeni ile davalı tarafça malzemelerin montajı ve buna bağlı olarak asansör ve yürüyen merdivenlerin işletmeye alınmasının mümkün olmadığını, müvekkil ile davalı arasındaki sözleşmedeki malzemeler gümrüğe geldiğinde malzeme bedelinin fatura karşılığı ödenmesi şartı gereğince malzeme bedellerine ait fatura karşılıkları için kendilerine toplam 233.584,00 ABD doları ödendiğini, bu ödemeden anılan malzeme bedeli olan 169.330,00 ABD doları mahsup edildiğinde 64.254,00 ABD dolarının davalı tarafça ikmal edilmeyen ve edilemeyecek olan montaj ve işletmeye alma karşılığı bedeli olduğundan bu bedelin iadesi gerektiğini, zira taraflar arasında 25/07/2012 tarihli sözleşmenin 1.2. maddesinde ödeme koşullarının kararlaştırıldığını, buna göre sözleşme bedelinin %20'sinin sözleşmenin akdini mütakip, %50'sinin malzemelerin gümrüğe geldiğinde, %15 inin montaj başlangıcına mütakip 7 gün içerisinde, %15 inin ise projenin işler halde teslimini müteakip 7 gün içerisinde ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ilgili sözleşmeye göre 169.330,00 ABD doları ödenmesi gerektiği halde müvekkili şirketçe 233.584,00 ABD doları ödendiğini, oysaki toplam proje bedelinin %30 luk kısmına tekabül eden kısmının sözleşme sona erdiğinden yerine getirilemediğini, bunun üzerine kendilerince ihtarname keşide edilip icra takibi başlatıldığını, davalı yanca icra takibine itiraz edilmesi üzerine, Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E, ... Karar sayılı dosyası ile itirazın iptali davası ikame edildiğini, davalı yanca yetki itirazında bulunulması üzerine dosyanın gönderildiği İstanbul ... ATM ... esas sayılı dosyasında yargılamaya devam edildiğini, burada "asıl davada yetkili icra dairesine usulüne uygun bir takip bulunmadığından asıl davanın reddi ile davalı yanca açılan davanın tefrikine karar verildiğini, tefrik edilen davanın aynı mahkemenin ... esas sırasına kaydedildiğini belirterek davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla şimdilik 1.000,00 ABD dolarının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini ve huzurdaki davanın tarafları ve konusu aynı olan İstanbul... Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosya ile davanın birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça öne sürülen iddiaların Ankara ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasındaki iddialardan oluştuğunu, bu nedenle adı geçen dosyada sundukları cevaplarını tekrar ettiklerini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçeleri, cevap dilekçeleri ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Ankara ... İcra Dairesinin... Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesinde; ...AŞ tarafından ... AŞ aleyhine toplam 134.327,78-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, takibe itiraz edilmesi üzerine ...AŞ tarafından Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığı, bu davada ... AŞ tarafından asıl dava yönünden yetki itirazında bulunulduğu ve 13.345,48 USD alacaklı olduğu iddiası ile süresinde karşı dava açıldığı, Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilmesi neticesinde dosyanın Mahkememizin ... Esasına kaydedildiği, 02/06/2015 tarihli duruşmada karşı davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydına, asıl dava yönünden ise yetkili icra dairesinde yapılan bir takip olmadığından reddine karar verildiği, tefrik üzerine karşı davanın Mahkememizin ... Esasına kaydedildiği belirlenmiştir. Asıl dava yönünden Mahkememizin ... Esas, ... Karar sayılı red kararının 07/10/2015 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; davacının ...AŞ tarafından, davalının ... AŞ olduğu, taraflar arasındaki sözleşmeye esas olan, davacı ile dava dışı ...Şti. arasında imzalanan eser sözleşmesinin, işveren ...Şti. tarafından feshi nedeniyle, davacı tarafından inşaatın devamının mümkün olmadığı ve davalı tarafından da bu nedenle işlerin yerine getirilemeyeceği iddiası ile davalıya peşinen ödenen toplam 233.584,00 USD sözleşme bedelinden, sözleşmenin feshi nedeniyle yerine getirilemeyecek kısmına tekabül eden 64.252,00 USD'nin davalıya fazladan ödendiği belirtilerek, bu bedelden fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 USD'nin davalıdan tahsilinin talep edildiği, İstanbul.... Asliye Ticaret Mahkemesince, Mahkememiz dosyası ile irtibat bulunduğundan birleştirme kararı verildiği anlaşılmıştır.
Asıl dava konusu ihtilaf sözleşme kapsamında davacı tarafından yerine getirilen edimlere karşılık davalı tarafından ödemelerin tam olarak yapılıp yapılmadığı, davacının alacaklı olup olmadığı, varsa alacağının miktarı, birleşen dava konusu ihtilaf ise işveren ile birleşen davacı arasında imzalanan sözleşmenin işveren tarafından feshi nedeniyle, fesihten sonraki süreçte, birleşen davacı tarafından yerine getirilemeyecek edimler nedeniyle, birleşen davalıya peşinen fazladan ödenen bedel olup olmadığı varsa miktarına ilişkindir.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller, sözleşme hükümleri kapsamında asıl ve birleşen dava yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, tanzim olunan kök ve ek raporda özetle; asıl davada davacının 5.012,52 USD davalıdan alacaklı olduğu, birleşen davada ise davacının 5.012,52 USD davalıya borçlu olduğu, yani birleşen davalının 5.012,52 USD alacaklı olduğu yönünde görüş ve kanaat sunulmuştur.
Taraflar arasında imzalanan 25/07/2012 tarihli sözleşme ile ... AVM projesi için 2 adet 2 duraklı 10 kişi/800 kg panaromik müşteri asansörü, 1 adet 2 duraklı 21 kişi/1600 kg yük asansörü ile 2 adet 500 mm yüksekliğinde yürüyen merdivenden oluşan ekipmanların tasarım, imalat, temin ve montajının davacı/birleşen davalı tarafından yapılması konusunda tarafların anlaştıkları, toplam bedelin KDV hariç 185.000,00 USD olduğu, 03/09/2012 tarihli ek protokol ile projede meydana gelen revize nedeniyle 14.500,00 USD+KDV'nin sözleşme bedeline ekleneceğinin kararlaştırıldığı, yine bila tarihli ek protokol ile projede meydana gelen revize nedeniyle 13.500,00 USD+KDV'nin sözleşme bedeline ekleneceğinin kararlaştırıldığı, bu durumda davacı/birleşen davalı şirket tarafından taahhüt edilen işlerin toplam bedelinin KDV hariç 213.000 USD bedele ulaştığı belirlenmiş, sözleşmede ödemelerin ise %20 bedelinin sözleşmenin düzenlenmesini müteakip 7 gün içerisinde, %50 bedelinin malzemeler gümrüğe geldiğinde peşin olarak, %15 bedelinin montaj başlangıcına müteakip 7 gün içerisinde, %15 bedelinin ise iş teslimini müteakip 7 gün içerisinde davalı/birleşen davacı tarafından yapılacağı düzenlenmiştir. Davalı/birleşen davacı yüklenici tarafından, alt yüklenici konumunda olan davacı/birleşen davalıya toplam 233.584,00 USD ödeme yapıldığı belirlenmiştir. Davalı/birleşen davacı yüklenici ile dava dışı işveren ...Şti. arasında imzalanan sözleşmenin, dava dışı işveren ...Şti.tarafından ... Noterliğinin 15/03/2013 Tarih ve... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshedildiği, davalı/birleşen davalı tarafından yüklenici tarafından bu ihtarname nedeniyle, davacı/birleşen davalı alt yükleniciye ... Noterliğinin 21/06/2013 Tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek işveren ile yapılan sözleşme feshedildiğinden, davalı/birleşen davacı şirketin inşaata devam etmesi, malzemelerin montajı ile işletmeye alınması mümkün olmadığından ödenen 233.584,00 USD bedelden, malzeme bedeli olan 169.330,00 USD'nin mahsubu ile bakiye 64.254,00 USD'nin montaj ve işletmeye alma bedeli olması sebebiyle iadesinin istenildiği, bu ihtara karşılık davacı/birleşen davalı tarafından ...Noterliğinin 25/09/2013 tarih ve ...yevmiye numaralı cevabi ihtarı ile gönderilen ihtarnamenin kabul edilmediği belirtilerek aksine 13.345,48 USD alacaklı olduklarının belirtildiği ve ödenmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. Bilirkişi heyetince yapılan tespitte de belirlendiği üzere taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan bedellerin montaj ve işletmeye alma ile ardiye bedelleri olduğu, sözleşme konusu malzemelerin yurt dışından getirildiği, uzun süre limanda ardiyede beklediği ve işveren tarafından yüklenici sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle montajlarının yapılmadığı, sözleşmenin yukarıda belirtilen ödeme hükümlerinde %15 bedelinin montaj başlangıcına müteakip 7 gün içerisinde, %15 bedelinin ise iş teslimini müteakip 7 gün içerisinde yapılacağının belirlenmiş olması sebebiyle davalı/karşı davacı tarafından montajın yapılmamış olması gerekçe gösterilerek %30 bedelin iadesinin gerektiği iddia edilmiş ise de oran olarak belirtilen bu bedellerin montaj bedeli olmayıp, ödeme sürecinin belirlenmesi ve ödeme planının yapılmasına ilişkin olduğu bu nedenle de montaj ve devreye alma bedellerini yansıtmadığı kanaatine varılmıştır. Bilirkişilerce asansör ve yürüyen merdivenlerin montaj bedellerinin ...Bakanlığı makine ve tesisat işleri birim fiyat cetvellerinde göre 28.303,48 USD olduğu hesap edilmiştir. Yine ardiye bedelinin ise 15.650,00 USD olduğu tespit edilmiştir. Toplam sözleşme bedeli 213.000 USD + KDV ile 251.340,00 USD olduğundan bu bedelden montaj bedeli olan 28.303,48 USD'nin düşümü ve ardiye bedelinin olan 15.650,00 USD'nin eklenmesi neticesinde bakiye bedelin 238.596,52 USD olduğu, davalı/karşı davacı tarafından 233.584,00 USD ödendiğinden, davacı/birleşen davalının 5.012,52 USD alacaklı olduğu, davalı/birleşen davacının ise aynı miktarda borçlu olup alacağının ise bulunmadığı kanaatine varıldığından asıl davanın kısmen kabulüne karşı davanın ise reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M:
1-Asıl davanın KISMEN KABULÜ ile 5.012,52-USD'nin davalıdan ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru karşılığı TL olarak tahsiline, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyas ile açılan davanın REDDİNE,
ASIL DAVADA
3-Alınması gerekli 1.785,67-TL karar ve ilam harcından 519,10-TL peşin harcın mahsubu ile eksik 1.266,57-TL harcın davalı ...'dan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 1.609,00-TL giderin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 604,17-TL yargılama gideri ve peşin yatan harç gideri 519,10-TL'nin toplamı olan 1.123,27-TL yargılama giderinin davalı ...'dan alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 3.136,89-TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınıp davacıya verilmesine,
6-Davalı ... taraf vekille temsil olunduğundan 5.130,29-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
BİRLEŞEN DAVADA
7-Alınması gerekli 44,40-TL karar ve ilam harcının peşin yatırılan 48,47-TL peşin harçtan mahsubu ile geriye kalan 4,07-TL harcın karar kesinleştiğinde istek halinde davacı tarafa iadesine,
8-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı ... vekil ile temsil olunduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve taktir olunan 2.725,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı tarafa verilmesine,
10-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)
BU EVRAK 5070 SAYILI KANUN GEREĞİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR