T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/614 Esas
KARAR NO: 2019/131
DAVA: Bayilik Sözleşmesine Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ: 09/06/2015
KARAR TARİHİ: 14/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan Bayilik Sözleşmesine Konu Malın İadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili şirket arasında 15/05/2013 tarihinde akaryakıt satış ve servis istasyonunun davalı şirket tarafından işletilmesi amacıyla 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi akdedildiğini, davaya konu istasyonun faaliyetine ilişkin ekipmanların davalı şirketçe eksiksiz ve kullanıma elverişli bir şekilde teslim alındığına ilişkin 15/05/2013 tarihli ariyet demirbaş belgesi davalı şirket tarafından imzalandığını, davalı şirket bayilik sözleşmesinin akdedilmesini takiben dava konusu istasyonu ...Şirketi'ne devrettiğinden müvekkili şirket ile davalı şirket arasında akdedilen bayilik sözleşmesi ve eklerini tek taraflı olarak feshedildiğini, müvekkili şirketin davalı şirkete ariyetten teslim edilmiş olan kurumsal kimlik uygulaması ve market raflarının sökümü için akaryakıt istasyonuna gittiğinde söz konusu ariyetlerin yerinde olmadığının belirlendiği,... Noterliğince düzenlenen 17/04/2015 tarih ve 5816 yevmiye nolu ihtarname ile davalı şirketin istasyonu 3. Bir şirkete devretmesi nedeniyle müvekkili şirket ve davalı şirket arasında akdedilen bayilik sözleşmesi ve ariyet demirbaş belgesi çerçevesinde davalı şirkete teslim edilen mülkiyeti müvekkili şirkete ait sökülebilir nitelikteki menkullerin iade edilmesi hususunda davalı tarafa ihtar çekildiğini, ancak ihtara rağmen menkullerin müvekkili şirkete iade edilmediğini belirterek davanın kabulüne, davalı tarafça iade edilmemiş olan sökülebilir nitelikteki malzeme ve ekipmanların müvekkili şirkete aynen teslimine, malzeme ve ekipmanların aynen tesliminin mümkün olmaması halinde belirlenecek rayiç bedellerinin davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafından davaya karşı cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dava, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi kapsamında, davalıya verilen kurumsal kimlik uygulaması ve market raflarından oluşan ariyetlerin iadesi istemine ilişkindir.
Davaya konu ariyetler yönünden rapor düzenlenmesi için Bodrum Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış olup, tanzim olunan kök raporda rayiç bedeller yönünden tespit yapılmış, ek raporda ise özetle; 38 adet raf (market) konsepti malzemesinin 24.405,65 TL, nakliyesinin 2.500,00 TL, montajının 1.250,00 TL ve KDV'sinin 5.068,02 TL olmak üzere toplamda 33.223,67 TL olacağı, kurumsal kimlik uygulamasının 2015 yılı fiyatının 124.021,92 TL, KDV'si 22.323,94 TL olmak üzere toplam 146.345,86 TL olacağı belirtilmiş, bu tarz işletmelerde yapılan konsept uygulamalarının 10 yılda bir değiştirilerek yenilendiği göz önüne alındığında yıllık yıpranma payının %10 olacağı, davaya konu işletme için 2013 yılından tespitin yapıldığı 2015 yılma kadar 2 yıl süre geçtiğinin görüldüğü iş bu sebeple kabaca %20 yıpranma payı olabileceği, bu veriler ışığında 146.345,86 TL + 33.223,67 TL = 179.569,53 TL'nin %20 yıpranma payı olan 35.913,91 TL göz önüne alındığında davaya konu malzemelerin dava tarihi olan 2015 yılındaki değerinin 143.655,62 TL olabileceği yönünde rapor sunulmuştur.
Taraflar arasında 15/05/2013 tarihli "Standart Bayilik Sözleşmesi" imzalanmış olup, sözleşmenin 6.maddesinde "Sözleşmenin süresi sonunda ... ve Bayi arasında yani bir bayilik anlaşması imzalanmaması halinde Bayi, istasyonda mevcut ... marka ve logosu taşıyan tüm malzeme ve teçhizatı, kurumsal kimlik giydirmelerini ve iareten verilmiş olan ekipmanı, ehil ve yetkili kişiler vasıtasıyla, her türlü söküm ve nakliye masrafları uhdesine kalmak kaydıyla sökerek derhal ...'e iade etmeyi kabul ve taahhüt etmiştir." hükmüne yer verildiği, "Ariyet ve Demirbaş Belgesi" ile "... Şirketinden (...) ve/veya ...'den (...) iare suretiyle arkada evsaf, cins ve kıymeti yazılı eşyayı kusursuz, kullanıma elverişli ve mükemmel bir şekilde teslim aldığımızı, anılan malzeme ve teçhizatları, münhasıran .../... ürünlerinin ve mallarının satış faaliyetleri için kullanacağımızı, bahsi geçen malzeme ve teçhizat ile ilgili izin ve ruhsat alınması gerektiği takdirde mevzuatın gerekli kıldığı her türlü izin ve ruhsatları temin edeceğimizi, söz konusu malzeme ve teçhizatı yasalara ve ilgili mevzuata uygun olarak kullanacağımızı ve ... ve... ile imzaladığımız Standart Bayilik Sözleşmesi ve eki niteliğindeki Protokol ve sair taahhütnamelerin ve anlaşmaların herhangi bir neden veya şekilde sona ermesi ve/veya feshedilmesi halinde ... ve...'a hiçbir iddia ve itirazda bulunmayacağımızı ve vasıta, malzeme ve teçhizatı derhal ... ve...'a iade ve teslim edeceğimizi...beyan, kabul ve ikrar etmekle birlikte, ... ve/veya...'ın hukukunu korumak için lazım geleni yapacağımızı taahhüt ettiğimizi gösterir taahhüt belgemizdir... İşbu "Ariyet Demirbaş Belgesi'nde yazılı eşyadan ... ve/veya...'a iade ettiklerimi ancak bunlara karşılık mezkur şirketten alacağımız belge ile ispat edebileceğimizi ayrıca kabul, beyan ve taahhüt ederiz" şeklinde düzenlendiği ve davalı tarafça imzalandığı, "Demirbaş Açıklaması" başlıklı belgede ise kurumsal kimlik uygulaması ve market raflarının yer aldığı ve bu belgenin de davalı tarafından imzalandığı belirlenmiştir.
Davacı şirketler tarafından... Noterliğinin 17/04/2015 tarih ve...nolu ihtarname ile taraflar arasındaki sözleşmenin davalı şirket tarafından taşınmazın ...Şirketine devredilmiş olması sebebiyle sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiği belirtilerek, "Müvekkil şirketler, kurumsal kimlik uygulaması ve market raflarının sökümü için istasyona gittiklerinde söz konusu ariyetlerin hiçbirinin yerinde olmadığını görmüştür. Oysa muhatap bayilik sözleşmeleri ve ekleri uyarınca bayilik sözleşmesinin sona ermesi ile beraber sökülebilir ve iade edilebilir nitelikte tüm ekipmanları dağıtıcı firmaya telim etmek ile yükümlü olup, lisans tadil ve/veya iptal işlemlerinin tamamlanması müteakip ise kurumsal kimliğe ilişkin tüm ariyetleri eksiksiz teslim etmekle yükümlüdür. " denilerek tüm ariyetlerin ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 3 gün içerisinde teslim edilmesinin ihtar edildiği anlaşılmıştır
Taraflar arasında imzalana bayilik sözleşmesi gereğince davacı tarafından kurumsal kimlik uygulaması ve market raflarının demirbaş açıklaması başlıklı belge ile davalıya teslim edildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından istasyonun bulunduğu taşınmazın ...Şirketine devredilmiş olması sebebiyle sona erdiği, taraflar arasında imzalanan standart bayilik sözleşmesi ve ariyet demirbaş belgesi uyarınca, verilen bu malzemelerin sözleşmenin sona ermesi halinde davacılara iade edileceğinin, davalı tarafından taahhüt edildiği ancak gerek sözleşmenin sona ermesinden sonra gerekse davacı tarafından ... Noterliğinin 17/04/2015 tarih ve ...nolu ihtarnamesinin gönderilmesinden sonra iade edilmediği, dosyamız kapsamında da davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı ve demirbaşların iade edildiğine ilişkin bir belge ibraz edilmediği belirlenmiş olmakla, 15/05/2013 tarihli bayilik sözleşmesi ve aynı tarihli ariyet demirbaş belgesinde yer alan kurumsal kimlik uygulaması ve market raflarından oluşan demirbaşların davacıya aynen iadesi gerektiği kanaatine varıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M:
1-Davanın KABULÜ ile, taraflar arasında imzalanan 15/05/2013 tarihli bayilik sözleşmesi, aynı tarihli ariyet demirbaş belgesinde yer alan kurumsal kimlik uygulaması ve market rafları şeklindeki demirbaşların davacıya aynen iadesine, aynen iade mümkün olmadığı taktirde İİK 24 maddesinin infazda değerlendirilmesine,
2-Harçlar yasası uyarınca belirlenen 9.813,11 TL karar ve ilam harcından 85,39 TL peşin harç ile 2.981,21 TL ıslah harcının mahsubu ile geriye kalan 6.746,51 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı yanca 117,19 TL ilk masraf, 2.981,21 TL ıslah harcı ile yargılama aşamasında yapılan 1.583,49 TL giderin toplamı olan 4.681,89 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 14.242,44 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
BU EVRAK 5070 SAYILI KANUN GEREĞİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR