T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/1092 Esas
KARAR NO:2022/89
DAVA:Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:31/10/2016
BİRLEŞEN ....ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DOSYASINDA
DAVA: Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 11/08/2017
KARAR TARİHİ:09/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekilince mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin bitki ve bitki tasarımları üzerine ithalat ve ihracat ve yurt içine pazarlama peyzaj yapan ticari faaliyetlerini bu şekilde yürütmekte olan bir şirket olduğunu, müvekkil firmanın İhtiyacı olan bitki ,fidanı vs, için İtalya'dan ithalat yapmak istediğini ve almış olduğu malların Türkiye'ye taşınması için davalı ... ... Tur. Tic. A.Ş ile anlaştığını, yapılan anlaşma gereğince 30/09//2015 tarihli anlaşma gereğince ...'den yüklenen malzemelerin ... Gümrük girişi ile müvekkilin adresine boşaltma yapılacak şekilde yapıldığını, davalı tarafından taşınan mallarda tam hasar oluştuğunu, davalının müvekkilin İtalya'dan ithal ettiği çiçekleri ve süs bitkilerini taşınması esnasında soğuk hava depolu ve artı dört santigrat dereceli tırlarda taşıması ve zamanında malı teslim ederek bozulmasını önlemesinin gerektiğini, ancak davalı müvekkilinin ithal ettiği çiçek ve süs bitkilerini gerektiği sıcaklıkta ve gerektiği şekilde taşımamasından kaynaklı olarak müvekkile teslim esnasında tüm malların bozulmuş, satılamaz durumda ve tam hasarla olduğunun görüldüğünü, davalının taşıdığı tüm malların tam hasarlı olduğunun tespit edildiğini, müvekkile teslim edilen hasarlı mallar için müvekkilin tek tek tespit edildiğini ve her biri şerh düşmüş taşıma belgesi üzerine tutanak tutarak davalı taşıma şirketine bildirdiğini, davalı şirket yetkilisinin mail yolu ile araç hasarı için sigorta şirketi ile süreç başlatıldığını ve süreç sonunda ödeme yapılacağını bildirdiğini, taşıma şirketi olan davalı ile yazışmaların mail ortamında yapıldığını, davalı Saras yetkilisinin 01/12/2015 tarihli mailinde hasarı kabul ettiğini, ve ödeyeceklerini bildirdiğini, davalı sigorta şirketi tarafından gönderilen 14 Kasım 2015 tarihli mail ile yeni hasar dosyası açıldığının bildirildiğini, müvekkil tarafından müteaddit defalar yapılan görüşmelerde dosyaların ekspertizde olduğu, incelendiği geri dönüşüm sağlanacağı zararın giderileceği sigorta şirketinin beklendiği mutlaka ödeme yapılacağının belirtiltiğini, fakat dava açılış tarihine kadar hiçbir ödemenin yapılmadığını, davalı şirketlerin MK 2. Anlamında zarardan ve zarar miktarından haberdar olmalarına rağmen müvekkile ödeme yapacaklarını bildirmelerine rağmen ödemediklerini, bu durumda malın gelesinden şoförden itibaren bildirim yapıldığını, mail yazışmaları ile firmanın haberdar edildiğini, davalı sigorta şirketince borcun 03/11/2015 tarihinde ödeneceğini, ancak ödeme yapılmadığını, tüm bu nedenlerden kötü niyetli karşı tarafların müvekkil yapması gereken tüm bildirimleri tam ve eksiksiz olarak davalı taşıma şirketine ve sigorta şirketine bildirmesine rağmen sürecin işlemiş gibi gösterilerek müvekkilin oyanmış ve zararın ödeneceğinin bildirilmesine rağmen ödeme yapılmadığını, davalılar tarafından müvekkile bu güne kadar meydana gelen zarar ödenmediğinden huzurdaki davayı ikame ederek müvekkilin bu taşımalardan kaynaklı zararının tespitine, şimdilik 55.000,00 TL'lik kısmı için fazlaya dair hakları saklı kalmak ve tespitten sonra ıslah hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilin meydana gelen tüm zararının davalılar tarafından tazmini ve de müvekkilin meydana gelen zararının ticari faizi ile müvekkile ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili tarafından, dosyamız ile birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesine sunulan dava dilekçesinden özetle; Müvekkili firmanın bitki ve bitki tasarımları üzerine ithalat ve ihracat ve yurt içine pazarlama, peyzaj yapan bir şirket olduğunu, müvekkili firmanın ihtiyacı olan bir kısım bitki, fidan vs için İtalya'dan ithalat yapmak istediğini ve almış olduğu malların Türkiye'ye taşınması için davalı ... ... Tic. A.Ş ile anlaştığını, yapılan anlaşma gereğince malzemelerin ... Gümrük girişi ile müvekkilinin adresine boşaltma yapılacağını, davalı tarafından taşınan malların tam hasarlı olduğunu, davalı sigorta şirketine bildirim yapıldığını, davalı sigorta şirketinin hasardan haberdar olduğu gibi asar için tek tek dosya açtığını, fazlaya dair hakları saklı kalmak ve tespitten sonra ıslah hakkı saklı kalmak kaydı ile müvekkilinin meydana gelen tüm zararının davalılar tarafından tazminini ve müvekkilinin meydana gelen zararının ticari faizi ile müvekkiline ödenmesini, İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1092 esas sayılı ile birleştirilmesine karar verilmesini, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı tarafından sunulan dahili dava dilekçesinde özetle; 31.10.2016 tarihli dava dilekçesi ile açmış oldukları İstanbul 12.Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Sayılı davasında husumetin sehven davalılardan ... A.Ş ‘ne yönelttiklerini, TTK’ nın ilgili hükümleri uyarınca davalılar arasında HMK 59 ve 60 maddeleri dikkate alınarak mecburi dava arkadaşlığı bulunduğunu, 6100sayılı HMK göre :mecburi dava arkadaşlığı m:59 maddi hukuka göre bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi gereken hallerde mecburi dava arkadaşlığı var olduğunu, mecburi dava arkadaşlarının davada ki durumu M:60 mecburi dava arkadaşları ancak birlikte dava açabilir veya aleyhlerine birlikte dava açılabilir şeklinden olduğunu, 6100 sayılı HMK 124 -maddesine göre ancak maddi hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir, dava dilekçesinde tarafın yanlış ve eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir olup, tüm bu nedenlerle açmış oldukları davada davalarında husumeti HMK 124 çerçevesinde davalılardan ... Ticaret A.Ş. İle birlikte ... Sigorta A.Ş. yöneltme zorunluluğumuz hasıl olduğunu, tüm bu nedenlerle açmış oldukları davada husumeti HMK 124 çerçevesinde davalılardan ... Ticaret A.Ş. ile birlikte ... Sİgorta A.Ş.’ne yöneltilmesi taleplerinin kabulüne karar verilmesine 31.10.2016 tarihli dilekçeleri ile19.01.2017 tarihli dilekçe ile birlikte ... Sigorta A.Ş.’ne tebliğ edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı ... A.Ş. Vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Şirketlerinin sigorta brokeri olması sebebiyle husumet yöneltilemeyeceğini, davalıya ilgili poliçenin ... Sigorta A.Ş. ile ... Ltd. Londra poliçesi olduğunu, şirketlerinin taraflar arasında bu poliçenin tanzimine aracılık yapan sigorta brokeri olduğunu, şirketlerinin riziko taşıma yükümlülüğünün bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini, diğer davalı ... ve Tic. A.Ş. nin 16.10.2015 tarihinde hasar ihbarı yapıldığını, bu bildirimlerin ... Sigorta A.Ş. ile ... Ltd. Londra ihbar edildiğini, 3. Şahıs durumunda olan davacının hasar dosyaları tanzimi sırasında yapılan inceleme neticesinde poliçeler için... ve Reasürör tarafından poliçeler için her hangi bir prim ödemesinin gerçekleştirilmediğinin anlaşıldığını, sigortalının prim ödemesinde bulunmaması sebebiyle hasarların ret edildiğini, sigortalıya prim ödemelerinin yapılması aksi halde poliçelerin iptal edileceğinin bildirilmiş olmasına rağmen prim ödemesinin yapılmadığını beyanla, şirketleri yönünden açılan davanın reddini talep etmişlerdir.
Davalı ... A.Ş vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki ihtilafın taşıma işinden kaynaklandığını, taşımanın yurt dışı taşıma olması sebebiyle CMR hükümlerinin uygulanmasının gerektiğini, T.T.K. ve CMR hükümlerine göre zamanaşımı süresinin 1 yıl olduğunu ve davacının talep haklarının zamanaşımına uğradığını, dava konusu ürünlerin belirtilen Isı derecesinde taşındığını, süre öngörülmemesine rağmen taşımanın makul sürede yapıldığını, meydana gelen hasarların taşıma sırasında meydana geldiğinin kabul edilemeyeceği, hasarın eşyaların yapısından kaynaklandığını, taşınan eşyanın yol koşullarına karşı direnç gösterebilecek şekilde ambalajlanması gerektiğini, taşıyıcının zarardan sorumlu olmayacağını, zararın CMR 23.Maddesi hükümlerine göre hesaplanması gerektiğini, davacının hasarlı ürünlerinin bedelini talep hakkı bulunduğunu, davacı tarafından tüm malların bedelinin talep edildiğini, taşıma süresinde eşyaların İtalya'dan ... Limanına kadar dava dışı ... A.Ş. ye ait gemilerle taşındığını, ... şirketi tarafından eşyaların taşındığı tırların haklı ve hukuka uygun olmayan nedenlerle makul süre içerisinde gemiden indirilmediğini, malın gümrük işlemlerinin tamamlanmasında gecikmeye neden olduğunu, gecikmeden dolayı eşyalarda bir zarar gelmiş ise bu zarardan ... A.Ş. nin sorumlu olacağını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dava; asıl davada ve birleşen davalarda davacı şirketinin nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı olan İtalya' dan ithal ettiği bitki ve fidan emtiasının hasara uğraması sebebiyle poliçe kapsamında uğradığı zararın, davalı taşıyıcıdan, davalı sigorta brokerliği ve davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki ihtilaf, davacı ve davalı taşıma şirketi arasında imzalanan taşıma sözleşme gereğince taşınan malların hasara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise zararın miktarının ne olduğu, davalıların CMR mevzuatı ve sigorta poliçe kapsamında sorumlu olup olmayacakları, varsa sorumluluk miktarının ne olacağı hususlarında toplanmaktadır.
....Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/09/2017 tarih, ... esas, ... karar sayılı kararı gereğince; mahkememizin 2017/1092 esas sayılı dosyasında tarafların aynı olması ve her iki davanın da aynı hukuki sebepten kaynaklanmış olması ve delillerin ortak olması nedeni ile 6100 sayılı HMK'nun 166. Maddesi gereğince her iki dosyanın birleştirilmesine karar verildiği görülmüştür.
İncelenen ....Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında, davacının ... Ltd. Şti., davalının ... A.Ş, olduğu görülmüştür.
Davacı vekilince sunulan 19/01/2017 tarihli dahili dava dilekçesi, mahkememizin 25/01/2017 tarihli ara karar ile değerlendirilmeye alınmış, mahkememizin ara kararı gereğince "..İncelenen talepte, davalı ... Brokerliği A.Ş.'nin taraf olarak gösterilmesi HMK 119 ve HMK 124/4, HMK 183 maddeleri kapsamında yanlış gösterilmesinin adı geçenin olayda aracılık yapmış sigorta brokerı konumunda olması nedeniyle kabul edilebilir bir yanılgı niteliğinde bulunmayıp husumetin bu yanılgı ile yöneltilmesi isteminin REDDİNE,
Adı geçen hakkında davaya devam edilmek isteniyor ise HMK hükümleri doğrultusunda işlem yapılmasında muhtariyetine,..." şeklinde karar verilmiştir.
İddia, savunma, toplanan deliller ve celp edilen kayıtlar, asıl dosya ve birleşen dosya üzerinde inceleme yapılarak, mahkememizce bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişi heyetince düzenlenen 09/12/2020 tarihli raporda özetle;
Asıl dava yönünden; Davacı ... ... İthalat ve Paz. Ltd. Şti'nin İtalya'nın ... kentinde bulunan... firmasından ithal etmiş olduğu süs fidanlarının İtalya'dan yükleme tarihi ile Türkiye'de boşaltma ve teslim alınma tarihi arasında 14-18 günlük bir zaman diliminin geçtiği ve geçen bu zaman diliminde sıcak ve kapalı ortamda nakledilen bitkilerde solunum ve transprasyonla (terleme ve buharlaşma) su kaybının meydana gelerek, bitkilerin yaprak, dal ve gövdeleri ile köklerinde kurumaların neticesinde hasara uğradıkları, Dosyada mevcut CMR Senetlerinda hasar kayıtlarının düşüldüğü ve düzenlenen Hasar Tutanaklarının CMR Senetlerinde hasar kayıtlarıyla uyumlu olduğu, nitekim davacı alıcı ile davalı taşıyıcı arasında taşıma konusu ürünlerin bir kısmının hasara uğradığı noktasında ihtilaf bulunmadığı, CMR senetlerinde hasar sebebi olarak tırların yolda uzun süre kalmasının belirtildiği ve söz konusu hasar kayıtları ile hasar tutanaklarının davalı taşıyıcının ifa yardımcısı sürücü tarafından da imzalandığı ve taraflar arasında hasarla ilgili mail yazışmalarının da yapılmış olduğu; dolayısıyla hasarın taşıma süresinde olduğu ve CMR m. 17/1 uyarınca davalı taşıyıcının sorumlu olduğu, her ne kadar davalı taşıyıcının hasarın ürünün doğal niteliğinden veya ambalajlama ve istifleme hatasından kaynaklandığı iddia edilmişse dosya kapsamından bu durumun saptanamadığı, satış faturaları dikkate alınarak CMR m. 23/1'e göre davacı alıcının ... plakalı araçlarla yapılan taşımalarda hasara uğrayan bitkilerle ilgili 9.198,65-Euro hasar tazminatı hesaplandığı, davalı taşıyıcının. bu tutardan sorumlu tutulabileceği, buna karşılık ... ve ... plakalı araçlarla yapılan taşımalarda hasara uğrayan bitkilerle ilgili CMR Senedinde bilgisi verilen satış faturası dosyada yer almadığından söz konusu hasarla ürünlerle ilgili tazminat hesaplanması yapılamadığı; söz konusu satış faturalarının dosyaya ibrazı ve hasar tutanağıyla uyumlu olması halinde ise toplam hasar tutarının 24.452,60Eur olarak kabul edilebileceğini, CMR Senetlerindeki hasar kayıtları ile sonrasında düzenlenen hasar tutanaklarında kısmi hasara uğrayan bitkilerin tür, adet ve birim fiyatlarının belirtildiği, buna karşılık brüt ağırlığının belirtilmemiş olması sebebiyle CMR m. 23/3 uyarınca brüt kg başına 8,33 SDR esas alınarak sınır sorumluluk hesabı yapılamadığı, raporda hesaplanan hasar tutarının sınırlı sorumluluk limiti içinde kalıp kalmadığı hususunda nihai takdirin Sayın Mahkemenizde olduğu, Sınırlı sorumluluk limiti içinde kalması halinde taşıma sözleşmesine aykırılık nedeniyle hasarlı ürünler dışında gümrük vergisi, gümrükleme ve zirai karantina masraflarının da talep edilebileceği, buna karşılık taşımanın yapılmış olması ve kısmi hasar sebebiyle navlun ücretinin ödenmemesinin talep edilemeyeceği, somut uyuşmazlıkta sınırlı sorumluluk limitinin hesaplanamaması sebebiyle söz konusu taleplerle ilgili takdir hakkının Mahkemeye ait olduğu, zamanaşımı konusunda da takdirin mahkemeye ait olduğu, davacı alıcının dava tarihinden itibaren ticari avans faizi üzerinden temerrüt faizi isteyebileceği, davalı ... A.Ş.nin brokerin faaliyetinin temelinin müşterisinin ihtiyaçları doğrultusunda sigorta sözleşmesinin kurulmasına aracılık ettiği ve dolayısıyla davalı broker şirketinin dava konusu taşıma hasarı yönünden tazminat sorumluluğunun bulunmadığı, Birleşen dava yönünden ise; Dava konusu olayda poliçe priminin ödenmemesi sebebiyle poliçenin 13/10/2015 tarihinde cayılmış olacağı; hasar tespitinin 16/10/2015 tarihinde yapılmış olduğu dikkate alındığında davalı sigorta şirketinin zarardan sorumlu olmayacağı görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Tarafların rapora karşı beyan ve itirazları nedeniyle ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişi heyetince sunulan ek raporda özetle; Davacı vekili bilirkişi kök raporundaki “... ve ...plakalı araçlarla yapılan taşımalarda hasara uğrayan bitkilerle ilgili CMR Senedinde bilgisi verilen satış faturası dosyada yer almadığından söz konusu hasarla ürünlerle ilgili tazminat hesaplaması yapılamadığı; söz konusu satış faturalarının dosyaya ibrazı ve hasar tutanağıyla uyumlu olması halinde ise toplam hasar tutarının 24.452,60-Euro olarak kabul edilebileceği” şeklindeki değerlendirmeye itiraz etmekte olup, söz konusu faturaların dilekçe ekinde tekrar sunduklarını belirttiği, heyetlerince yapılan ek incelemede 34DN8089 plakalı araçla taşıması yapılan ürünlere ilişkin 25/09/2015 tarihli 8188 nolu 15.095,95-Euro bedelli fatura ile 34DN7371 plakalı araçla taşınan ürünlere ilişkin 25/09/2015 tarihli 8182 nolu 12.592,00-Euro bedelli faturanın dosyaya ibraz edildiğinin görüldüğü, satış faturaları dikkate alındığında (CMR m. 23/1) davacının hasara uğrayan ürünler için toplam 24.452,60-Euro hasar tazminatı hesaplandığı, her ne kadar davacı taraf vekilince, davalının kendi hesaplaması ile ödeyeceği bildirdiği değerin hesaplamaya esas alınmasını talep etmişse de; kök raporda da belirtildiği taşıyıcının sınırlı sorumluluk tutarını aşmamak şartıyla hasar tazminatına gümrük masrafları, gümrükleme zirai karantina masrafları da talep edilebileceği, ancak sınırlı sorumluluk hesabı yapılamadığından bu konuda takdirin mahkemeye ait olduğu, davacı vekilince CMR çeki listesinde kaç kg süs bitkisinin taşındığı bilgisinin bulunduğu, bilirkişilerin bu hususu gözden kaçırdıklarını ve sınırlı sorumluluk tutarının hesaplanmadığını beyan edildiği, dosyada bulunan CMR senetlerinde taşıma konusu süs bitkilerinin toplam brüt ağırlıkları gösterilmesine rağmen, hasara uğrayan süs bitkilerinin brüt ağırlarının ne kadar olduğu hasar tutanakları ve satış faturalarında her bitki türü bakımından ayrı ayrı gösterilmediği, somut olaydaki, toplam brüt ağırlığı CMR Senetlerinde gösterilen süs bitkilerinden ne kadarının kısmi hasarlandığı belirtmediğinden, kısmi hasara uğrayan süs bitkilerinin brüt ağırlığı bu sebeple tespit edilemediğinden kg 8,33 SDR esas alınarak sınırlı sorumluluk hesabı yapılamadığı, ancak dava konusu yükün niteliği (satış faturalarındaki adet, fiyat ve CMR Senetlerindeki toplam brüt kg) dikkate alındığında, hasar gören ürünlerin brüt kg başına 8,33 SDR" lik sorumluluk sınırının altında kalacağının söylenebileceği, dosya kapsamda hasarlı ürünlerin ağırlığı belirtilmediğinden, sınırlı sorumluluk hesabının da yapılamadığından, bu noktada kesin, net ve tartışmasız bir kanaat belirtilemediği, davacı tarafın kısmi hasara uğrayan süs bitkilerinin brüt ağırlığının ne kadar olduğu ortaya konulması halinde, sınırlı sorumluluk hesabının yapılacağı, tarafların kök rapora itiraz ettiği diğer bir hususun da taşıma ücreti (navlun) ile ilgili olduğu, CMR m. 23/4 gereği zayi oranı veya hasar oranına göre ödenmemiş ise navlun düşecek, ödenmiş ise iade talep edilebileceği, kök rapor belirtildiği üzere, dosya kapsamından kısmi hasarlı ürünlerin ağırlığının belli olmadığından, sınırlı sorumluluk hesabı yapılamadığı gibi, hasar oranının da belli olmadığından navlun ücretinin ne kadarının düşeceği / iade edileceği net, kesin ve tartışmasız olarak belirlenemediği, davacı tarafın navlunun tamamının iadesi gerektiğini ileri sürmekteyse de, taşımaya konu yükün tamamının zayi / hasarlanmış olmadığından, navlun ücretinin tamamının geri iadesinin /düşmesinin istenmesinin mümkün olmadığı, davalı taşıyıcının da navlun alacağı ile hasar tazminatının takas ve mahsubunu talep etmekteyse de, hasar oranının tam olarak belli olmadığından takas / mahsup hesabının da yapılmadığı, bu hususta nihai takdirin mahkemeye ait olduğu, zamanaşımı hususundaki itiraz ve savunma kök raporda değerlendirildiğini ve bu konuda da takdirin mahkemede olacağı görüş ve kanaati bildirmiştir.
Mahkememizce, bilirkişi asıl ve ek raporları denetime elverişli bulunduğundan hükme esas alınmıştır.
CMR 32.maddesinde; "1. Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır ve şu tarihlerde başlar:" hükmü düzenlenmiştir. Yine CMR’nin 32/3. maddesi gereğince, zamanaşımının kesilmesi ve durması hususları ile ilgili olarak davanın açıldığı mahkemenin hukuku uygulanacak olup, bu durumda TBK'nın 153 ve 154 maddeleri uygulanacaktır.
5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 2 nci maddesinde brokerlık tanımlanmış ve 29368 sayılı 27/05/2015 tarihli RG’de yayınlanarak yürürlüğe giren, ... Brokerleri Yönetmeliğine atıfta bulunulmuştur. Yönetmelik gereğince sigortalıya en iyi sigorta poliçesini düzenlemesi için aracılık edenlerin broker olduğu ve 12. ve 14. maddeleri de göz önüne alındığında, brokere hasar tazminatının tahsili maksadıyla dava açılamayacağı düzenlenmiştir.
Asıl dava yönünden yapılan yargılama neticesinde; davacı şirket ile davalı taşıyıcı arasında İtalya' dan Türkiye' ye bitki ve fidan niteliğinden emtianın taşınması konusunda anlaşıldığı, yükleme ve teslim yerleri iki ayrı ülke olması ve her iki ülkenin de CMR sözleşmesini kabul eden ülkeler olması nedeniyle, CMR hükümlerinin uygulanması gerekeceği, dosyada yer alan kayıtlara göre emtiaların kısmi hasara uğradığı, CMR Senetlerinda hasar kayıtlarının düşüldüğü ve düzenlenen Hasar Tutanaklarının CMR Senetlerinde hasar kayıtlarıyla uyumlu olduğu, davacı alıcı ile davalı taşıyıcı arasında taşıma konusu ürünlerin bir kısmının hasara uğradığı noktasında ihtilaf bulunmadığı, CMR senetlerinde hasar tutanaklarının davalı taşıyıcının ifa yardımcısı sürücü tarafından da imzalandığı ve taraflar arasında hasarla ilgili mail yazışmalarının da yapılmış olduğu; hasarın taşıma süresinde olduğu ve CMR m. 17/1 uyarınca davalı taşıyıcının sorumlu olduğu, dosyada sunulan kayıtlara göre de toplam 24.452,60-Euro hasar tazminatı hesaplanmış ise de, CMR 32.madde de 1 yıllık zamanaşımı süresinin ön görüldüğü, davacının oluşan hasarın davalı taşıyıcının “bilerek kötü hareketinin” neden olduğunu ispat edemediği, mahkememizce de somut olayda, davalı taşıyıcının kasta eşdeğer bir kusurun mevcut olmadığının değerlendirildiği, bu durumda 3 yıllık değil, 1 yıllık zamanaşımı süresinin geçerli olacağı, CMR’nin 32/1. maddesinin (a) maddesine göre zamanaşımı süresinin emtianın teslim tarihinden başlayacağının belirlendiği, 25/09/2015 tarihli yüke ilişkin 16/10/2015 tarihinde hasar tespitinin yapıldığı, davanın ise 31/10/2016 tarihinde açıldığı, TBK 153 ve 154 maddeler anlamında, zamanaşımını kesen veya durduran bir işlem bulunmadığı, davalı taşıyıcının da cevap dilekçesinde zamanaşımı definde bulunduğu tespit edildiğinden, davacının davalı taşıyıcıdan taleplerinin zamanaşımı nedeniyle reddi gerekmiştir.
Diğer davalı Marsh Sigorta Brokerliği şirketi yönünden ise Sigorta Reasürans Brokerleri Yönetmeliğinin 12-14 maddeleri düzenlemesine göre, brokere hasar tazminatı için dava açılamayacağından davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
TTK. 1421. Madde “(1) Aksine sözleşme yoksa, sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksidinin ödenmesi ile başlar; kara ve denizde eşya taşıma işlerine ilişkin sigortalarda, sigortacı, sözleşmenin yapılmasıyla sorumlu olur. (2) 1430 uncu madde hükmü saklıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Ayrıca, TTK. 1430. Madde “(1) Sigorta ettiren, sözleşmeyle kararlaştırılan primi ödemekle yükümlüdür. Aksine sözleşme yoksa sigorta primi peşin ödenir. (2) Sigorta primi nakden ödenir. İlk taksidinnakden ödenmesi şartıyla, sonraki primler için kambiyo senedi verilebilir; bu hâlde, ödeme kambiyo senedinin tahsili ile gerçekleşir." ve TTK. 1431. Madde "(1) Sigorta priminin tamamının, taksitle ödenmesi kararlaştırılmışsa ilk taksidin, sözleşme yapılır yapılmaz ve poliçenin teslimi karşılığında ödenmesi gerekir. Karada ve denizde eşya taşıma işlerine ilişkin sigortalarda sigorta primi, poliçe henüz düzenlenmemiş olsa bile, sözleşmenin yapıldığı anda ödenir. (2) İzleyen taksitlerin ödeme zamanı, miktarı ve priminin vadesinde ödenmemesinin sonuçları, poliçe ile birlikte yazılı olarak sigorta ettirene bildirilir veya bu şartlar poliçe üzerine yazılır.” hükmü düzenlenmiş, anılan maddelere uyulmaması halinde "1431 inci maddeye uygun olarak istenilen sigorta primini ödemeyen sigorta ettiren mütemerrit olur. İlk taksidi veya tamamı bir defada ödenmesi gereken prim, zamanında ödenmemişse, sigortacı, ödeme yapılmadığı sürece, sözleşmeden üç ay içinde cayabilir. Bu süre, vadeden başlar, Prim alacağının, muacceliyet gününden itibaren üç ay içinde dava vaya takip yoluyla istenmemiş olması hâlinde, sözleşmeden cayılmış olunur.” TTK 1434.madde de yer almıştır.
Birleşen dava yönünden; davalı ... Turz Tic. A.Ş. İle davalı Sompo Sigorta A.Ş. Arasında 13/07/2015-13/07/2016 vade tarihli sigorta poliçesinin mevcut olduğu, ancak primin ödenmemesi ve davalı sigorta şirketi tarafından da 3 ay içinde istenmemesi nedeniyle 13/10/2015 tarihinde poliçeden cayılmış olduğu, dolayısıyla davalı sigorta şirketi teminatında bir taşımanın mevcut olmadığı, dolayısıyla davacının, davalı sigorta şirketinde talepte bulunabileceği bir hakkı olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl Davada;
a)Davalı ... A.Ş yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
b)Davalı ... Tic. A.Ş yönünden davanın zamanaşımı itirazı dikkate alınarak REDDİNE,
2-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı dosyası ile açılan davanın REDDİNE,
Asıl davada harç beyanı
1-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 80,70 TL ilam harcının peşin alınan 939,27 TL'den düşümü ile artan 858,57 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
2-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına,
3-Davalılar kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 7.950,00 TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
4-Davalı ... A.Ş'nin yapmış olduğu 100,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,
6-Karar kesinleşinceye kadar yapılacak giderlerin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın istek halinde davacıya iadesine,
Birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası yönünden harç beyanı ;
1-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 80,70 TL ilam harcının peşin alınan 256,17 TL'den düşümü ile geri kalan 175,47 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
2-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına,
3-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,
4-Karar kesinleşinceye kadar yapılacak giderlerin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak asıl ve birleşen dosya davacı vekili ile asıl dosya davalı ... .... A.Ş vekilinin yüzlerine karşı, diğer tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı.09/02/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır