T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1165 Esas
KARAR NO: 2019/728
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/11/2016
KARAR TARİHİ: 16/07/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı ... isimli şahıs şirketinden ... seri numaralı ... 1 adet ve ... seri numaralı ...1 adet olmak üzere 2 adet forklift satın aldığını ve forkliftlere ilişkin olarak dava dışı şahıs firması tarafından 02/05/2016 tarihli ... numaralı fatura düzenlendiğini, söz konusu faturanın davacı firmanın ve dava dışı şirketin kayıtlarına işlendiğini, dava dışı şirket tarafından davacıya satışı yapılan forkliftlerin davacıya teslim edildiğini ve forkliftlerin davacı şirket tarafından satış tarihi itibariyle fiilen kullanılmaya başlandığını, dava konusu forkliftlerin bedelinin davacı şirket tarafından dava dışı şirkete 25/08/2016 tarihli 15.000,00-TL bedelli çek, 07/10/2016 tarihli 15.000,00-TL bedelli çek, 21/10/2016 tarihli 15,000,00-TL bedelli çek, 04/11/2016 tarihli 15.000,00-TL bedelli çek olmak üzere dört adet çek ile kalan bedelin ise 07/06/2016 tarihinde 10.000,00-TL kredi kartı ve yine 05/05/2016 tarihinde ise 35.728,00-TL kredi kartı olarak ödendiğini, bu ödemelerin davacı şirket ile dava dışı şirket kayıtlarında yer aldığını, taraflar arasında akdedilmiş 08.09,2016 tanhlı protokolde forkliftlerin ...-...'e satılıp teslim edildiğinin belirtildiğini, söz konusu protokol incelendiğinde ...'e satıldığı belirtilen forkliftlerin model ve seri numaralarının .../...'den satın alınan forkliftlerle aynı olduğunun görüleceğini, ... Birliği'nin gerçek veya tüzel kişilere ait iş makinelerinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'ııa göre tescilinin yapılması usul ve esaslarım belirlediği yönetmelikte iş makinelerinin satıcılığını yapanların tescil zorunluluğu dışında olduğundan bahsedildiğini, davalı yan ile akdedilen protokol tarihinden önce dava konusu forkliftlerm mülkiyetinin zaten davacıya ait olduğunu, bu nedenle mülkiyeti davacıya ait olan forkliftlerin tekrar davacı tarafından satın alınmasının imkansız olup bu hususun ticari hayatm olağan akışına aykırı olduğunu, dava dışı ... isimli şahıs firması ile davalı arasındaki dava konusu forkliftler nedeniyle olan alacak borç ilişkisinde sorun yaşanması üzerine ... tarafından davacı firma yetkilisine dava konusu forkliftlerin davacıya satışı nedeniyle davacının ticari itibarının davalılar tarafından lekeleneceğinin söylendiğini, bunun üzerine davacı tarafından usul ve yasaya aykırı protokol düzenlendiğini, geçersiz protokole dayalı olarak davacının protokolün 3.maddesine göre davalıya teslim ettiği bonolar nedeni ile borçlu olduğunun düşünülemeyeceğini belirterek davanın kabulü ile müvekkilinin davalıya teslim edilen bonolar yönünden borçlu olmadığınını tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu ...marka iş makinalarının ... yaptığını, dava dışı ...'ün 30/04/2016 tarihli fatura ile davalı şirketten dava konusu iş makinalarını satın aldığını ancak bedelini ödemediğini, davalı firma ile temasa geçen davacı firmanın dava konusu iş makinalarım ...'den teslim aldığını, iş makinalarmın bedelini de davalı şirkete kendisinin ödeyeceğini, iş makinalarının tescilini yaptıracağını ve ruhsatlarını kendi adına çıkaracağını taahhüt ettiğini, bu yönde senetleri teminat olarak verdiğini ve tarafların karşılıklı olarak 08/09/2016 tarihli protokolü imzaladığını, davacının bu protokol uyarınca bahsi geçen senetleri de itirazsız bir şekilde davalı firmaya teslim ettiğini, davacı vekilinin davacı şirketin bilerek ve isteyerek yasaya aykırı protokol akdettiğini beyan ettiğini, davacı tarafın dava konusu forklift bedellerini protokol tarihinden önce dava dışt...'e ödediğini iddia ettiğini, basiretli bir tacirin zaten ödediğini iddia ettiği iş makinalarının bedellerini bir kez daha ödemek için davalı firmaya başvurması ve davaya konu senetleri teslim etmesinin akıl ile izahı mümkün olmadığını, yapılmaya çalışılanın sadece borçtan kurtulmak için iyiniyet hükümlerine aykırı bir kurgu olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı, davalı ile yapılan protokol gereği davalıdan iki adet forklift satın aldığını, satın almış olduğu forkliftlerin dava dışı ...'a davacı tarafından daha önce satılmış olan forkliftler olduğunu ve bu forkliftlerin protokol tarihinden önce, davacı şirket tarafından dava dışı...'dan satın alınarak kullanılan forkliftler olduğunu, davacı tarafından satın alınarak kullanılan forkliftlerin yeniden satın alınmasının imkansız olduğunu, davacı ile akdedilen protokolün geçersiz olduğunu, dava dışı... ile davalı arasında borç ilişkisinde sorun yaşanması sebebiyle, dava dışı... lehine olacak şekilde, dava konusu protokolün usul ve yasaya aykırı olacak şekilde düzenlendiğini ancak düzenlenen protokolün 2.2.maddesi gereğince davacı tarafından vekaletname verilmemesi sebebiyle feshedildiğini belirterek protokol kapsamında verilen bonolar nedeniyle menfi tespit talep etmiştir.
İddia, savunma, toplanan deliller ve tarafların ilişki dönemlerine ait taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu raporunda özetle; iki adet forklifte ilişkin davalı şirket tarafından dava dışı ...-... firmasına 30/04/2016 tarih ve ... nolu ve 37.760,00 USD bedelli fatura düzenlendiği ve ticari defterlerinde 105.780,86 TL olarak kayıt altına alındığı, işbu fatura bedeli kadar davalının dava dışı firmadan alacaklı olduğu, dava dışı ... firmasının davalı şirkete 105.780,86 TL olan borcuna karşılık 8 adet senet verdiği, senetlerden bir tanesinin tahsil edildiği, diğer senetlerin ise ödenmediği,, davalı tarafından 30/04/2016 tarih ve... nolu fatura ile ... firmasına satılan ve teslim edilen iki adet kullanılmamış forkliftin, davacısı firmaya devrini konu edinen, davacı ile davalı arasında 08/09/2016 tarihli protokol imzalandığı, protokol ile iki adet forklift bedelinin 30,980,-USD olarak belirlendiği ve protokol gereği 19/08/2016 tarihinde 2,000,00-USD tutarın davacı tarafından davalıya ödendiği ve kalan 28.980,00-USD için toplam 12 adet senet düzenlendiği ancak senet bedellerinin ödenmediği, davacı tarafından, dava dışı ... firmasına 2 adet forkliftin karşılığı olan 105.728,00 TL'nin tamamen ödediğinin talimat raporu ile tespit edildiği, bu nedenle protokolün geçersiz olması halinde davacının borçlu olmayacağı ve ödediği 2.000,00 USD bedeli talep edebileceği, aksi halde ise davalının alacaklı olduğu belirtilmiştir.
Taraflar arasında 08/09/2016 tarihinde protokol imzalandığı, protokolün yapılan incelemesinde, Konu Başlıklı 1.maddesinin; "İşbu protokol Satıcı tarafından 30/04/2016 tarih ... sıra numaralı fatura ile ...-...'e satılan ve teslim edilen iki adet kullanılmamış forkliftin bundan böyle Alıcıya Devri ve söz konusu foklift bedellerinin Alıcı tarafından Satıcıya ödenmesi konusunun düzenlenmesidir." şeklinde olduğu ve devamında forkliftlerin model ve seri numaralarının belirtildiği, Devir Ve Rehin İşlemi başlığını taşıyan 2.maddesinin "2.1. Alıcı, Satıcı tarafından ...'e satılan forkliftlerin kayıtlarını işbu protokolün imzalanmasından itibaren 5 gün içerisinde kendi adına tescilini ve ruhsat çıkartılmasını sağlayacaktır. 2.2. Alıcı, tescil ile aynı gün içerisinde her iki forkliftin kaydına satıcı lehine 28.980 USD tutarında rehin tesis edecektir. Alıcı bu işlem için sözleşmenin imzası ile birlikte satıcının yetkilendirdiği bir çalışanına devir ve rehin işlemi için vekaletname verecektir. Alıcının bu hükümlere aykırı davranması halinde Satıcı hesabına ödemiş olduğu 2.000 USD'nin iadesini talep hakkı bulunmaktadır. Bu bedel cayma bedeli olarak Satıcı uhdesinde kalacaktır. Her iki forkliftin kaydına konulacak olan rehinler 28.980 USD'nın aşağıda belirlenen vadelerle ödenmesi ile birlikte Satıcı tarafından kaldırılacaktır", Ödeme başlığını taşıyan 3.maddesinin; "Taraflar 2 forklift için belirlenen 30.980 USD'nin aşağıdaki şekilde ödenmesi konusunda anlaşmışlardır Aşağıda yazılı evrakların bir tanesinin dahi vadesinde ödenmemesi halinde kalan evrak muaccel hale gelecek ve vadeleri beklenmeksizin tahsili için İcra Müdürlüklerine başvurulabilecektir. Bu durumda Satıcı, Borçlar Kanunu uyarınca sözleşmeden dönme hakkını kullanabilecek ve forkliftleri bulunduğu yerde zaptedebilecektir. Alıcı, 19.08.2016 tarihinde Salıcı hesabına 2.000 USD yatırmıştır. Geriye kalan 28.980 USD aşağıdaki şekilde ödenecektir.15.10.2016 vade 2.415 USD tutarlı senet, 15.11.2016 vade 2.415 USD tutarli senet, 15.12.2016 vade 2.415 USD tutarlı senet, 15.01.2017 vade 2.415 USD tutarlı senet 15.02.2017 vade 2.415 USD tutarlı senet, 15.03.2017 vade 2.415 USD tutarlı senet, 15.04.2017 vade 2.415 USD tutarlı senet, 15.05.2017 vade 2.415 USD tutarlı senet, 15.06.2017 vade 2.415 USD tutarlı senet, 15.07.2017 vade 2.415 USD tutarlı senet, 15.08.2017 vade 2.415 USD tutarlı senet, 15.09.2017 vade 2.415 USD tutarlı senet" şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafından, dava konusu forkliflerin, imzalanan protokol tarihinden önce ...'ten satın alınarak kullanılmaya başlandığı, tescil zorunluluğu olmadığı bu nedenle protokolün yasaya aykırı olacak şekilde düzenlendiği belirtilmiş ise de, taraflar arasında imzalanan protokol hükümleri açık olup, davacının dava konusu olan forkliftleri davalıdan satın aldığının protokol ile sabit olduğu, TMK 2.maddesinde; "Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz." hükmüne yer verildiği, davacının savunmalarının dürüstlük kuralına aykırı olduğu, yapılan defter incelemelerinde davacı tarafından dava konusu edilen senet bedellerinin ödenmediğinin sabit olduğu, dava dışı şirkete yapılan ödemenin ise davalı tarafından dikkate alınacağına dair protokolde bir hüküm olmadığı, ayrıca dava dışı ... şirketine yapıldığı iddia edilen ödemelerin işbu dava konusu olmadığı, yine protokolün 2.2.maddesi gereğince rehin işlemi için vekalet verilmediğinden sözleşmenin feshedildiği sonucunun doğacağı iddia edilmiş ise de bu hükmün satıcı lehine düzenlendiği, satışı tarafından kendi lehine olacak rehin işlemi için vekalet verilmediği iddiasının davacı lehine yorumlanamayacağı, tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde; davacının geçerli olan protokol ve bu kapsamda verilen senetler nedeniyle borçlu olduğu kanaatine varıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 44,40-TL karar ve ilam harcının peşin yatırılan 1.680,06-TL peşin harçtan mahsubu ile geriye kalan 1.635,66-TL harcın karar kesinleştiğinde istek halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
6-Davalı taraf vekil ile temsil olunduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve taktir olunan 15.898,72-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı tarafa verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)