T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/357 Esas
KARAR NO:2019/491
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:18/02/2013
KARAR TARİHİ:21/05/2019
Mahkememizde görülen İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkilinin çek tevdi bordrosu ile teslim ettiği 6 adet çekin davalı bankaca kaydedilmesi nedeniyle zayii olan çek bedellerinin tahsili amacıyla ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile davalı banka aleyhine icra takibi yapıldığını, davalının borca itirazı üzerine takibin durduğunu, dava konusu çeklerin kaybedilmesi nedeniyle çek bedellerine ilişkin alacağını tahsil edemediğini vurgulayarak itirazın iptali ile takibin devamına ve %40 dan az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davacı banka vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil ... ... Şubesine alacaklı davacı tarafından tahsile verilen 6 adet çekin tahsil için gönderilen müvekkil banka şubesi operasyon bölümünde kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, çek iptalleri davası açıldığı ve devam ettiğini, davacının kaybolan çeklerden ötürü takip açabilmesi ya da dava açabilmesi için öncelikle davacının zararının doğması gerektiğini, bu durumda alacaklının öncelikle çek iptal kararı çerçevesinde borçlularından borcun ödenmesini talep etmesi gerektiğini, açılan bu davanın şartının gerçekleşmediğini, davacı şirket ile müvekkil banka arasında bir borç ilişkisinin mevcut olmadığını bu nedenle çek borçlusu aleyhine yapılacak takibin semeresiz kalması çekin kaybolması dahil durumunda arasında illiyet bağı olması gerektiğini ve bu nedenle bankanın sorumlu bulunmadığını açıklayarak açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
KANITLAR VE DEĞERLENDİRMELER;
Davacı tarafından davalı banka hakkında ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasıyla 18.801,00TL asıl alacak, 92,72 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.893,72 TL nin tahsili için takipte bulunulduğu, süresinde itiraz üzerine İ.İ.K. 66.maddesine göre takibin durduğu ve aynı yasanın 67.maddesine göre de 1 yıllık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın takipten sonra davadan önce ödendiği beyan edilen iki adet (3.500,00 TL ve 1.000,00 TL lik) çek bedeli toplamı olan 4.500,00 TL lik miktar düşülerek toplam 14.393,00 TL üzerinden açıldığı görülmüştür.
15/08/2009 4.000,00 TL ... Bankası ... Şubesi, aynı tarihli 2.000,00 TL ... Bankası A.Ş. ... Şubesi, 20/08/2009 keşide tarihli 3.500,00 TL miktarlı ... A.Ş. ... Şubesi, 18/08/2009 tarih 3.500,00 TL miktarlı... Bankası AŞ. ... Şubesi, 28/08/2009 tarih 4801 TL ... Bankası ... Şubesi ve 29/08/2009 tarih 1.000,00 TL ... Bankası ... Şubesi'ne ait çeklerin bankaya ibrazından sonra operasyon bölümünde kaybolduğu noktasında bir uyuşmazlık söz konusu değildir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu davacının kaybolan bu çeklerden dolayı zararının söz konusu olup olmadığı ve bu zararın davalı bankadan isteyip isteyemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
... ATM'nin ... Esas ... karar sayılı dosyasında yapılan yargılamada; Tarafların ileri sürmüş olduğu tüm deliller toplanmış ve mahkememizce bilirkişi Emekli Banka Müdürü ... rapor alınmıştır. Alınan raporda davacının 10.886,556 TL alacaklı bulunduğu ve bu miktar yönünden takibin devamına karar verilmesi vurgulanmıştır. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, bilirkişi tarafından kayıtların ve çeklerin incelenmesi sonucu bankanın sorumlu bulunduğu ve takip tarihi itibariyle 15.301 TL asıl alacak, 59,11 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.360,11 TL alacaklı olduğu, bunun yanında dava tarihi itibariyle hesaplanan alacağında 10.301,00 TL asıl alacak ve 85,56 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam alacağın 10.886,56 TL olduğu belirgin hale gelmiştir. Bu bağlamda yapılan değerlendirmede davacının takip tarihi itibariyle kayıp çekinin 5 adet olduğu ve buna göre hesabın çıkarıldığı, dava tarihi itibariyle tüm kayıp çeklerin 3 adet olduğu ve bu 3 adet çekin de yapılan hesaplanmasında davacı alacvağının 10.301, TL+85,56 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam olarak 10.886,56 TL olduğu belirlenmiş olmakla davacının bu miktarı istemekte haklı bulunduğu gerek dosya kapsamı gerek alınan rapor yerinde görülmekle bu doğrultuda karar verilmiştir.
Mahkemece verilen bu kararın temyizi üzerine Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2012/7642 esas 2012/14530 karar nolu ilamı ile "Dava, kaybolan çekler nedeniyle davacının uğradığı zararın tazmini istemine ilişkindir. Bu durumda TTK hükümlerine göre çeklerin iptali sağlanıp, çekin hamili olan davacının öncelikle iptaline karar verilen çekin keşidecisine müracaat ederek çek bedelini ondan tahsil yoluna gitmesi ancak bu işlemden sonuç alamaz ise çeki zayi eden davalı bankaya müracaat etmesi gerekir. Mahkemece bu yön gözetilmeden yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir" gerekçesiyle bozumuştur.
Bozma sonrasında ... ATM'nin ... Esas ... karar sayılı dosyasında yapılan yargılamada; Mahkememizce bozmadan evvel yapılan yargılama sırasında tüm deliller toplanmış ve Yargıtay Bozma İlamında incelenmesi gereken hususlar davacı yanın sunduğu belgelerle belirlenmiştir. Zira davacının .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takibi ve takibine dayanak yapılan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ...sayılı kararı ile de belirlenmiştir. Yargıtay bozma ilamında her ne kadar çekin keşidecisine müracaat edilmesine değinilmiş ise de bu husus mahkememizce yapılan ilk yargılama sırasında ele alınarak değerlendirilmiştir. Bu bakımdan Yargıtay bozma ilamında açıklandığı şekilde davacının keşideciye başvurduğu ve bu yolları tükettiği anlaşıldığından mahkememizce karar verilmiş olup bu karar yerinde görüldüğünden Yargıtay Bozma İlamına uyulmayarak yerinde görülen mahkeme kararında direnilmesine karar verilmiştir.
Direnme kararının temyizi üzerine Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2015/12099 esas 2015/16766 karar nolu ilamı ile " Mahkemece Dairemizin yukarıda belirtilen bozma ilamına uyulmamış, davacının .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takibine giriştiği ve ayrıca .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayısında kayıtlı davayı açtığı ve böylece çekin keşidecisine müracaat edilmiş olduğunun bozmadan önceki yargılama sırasında ele alınarak değerlendirildiği gerekçesiyle önceki hükümde direnilmesine karar verilmiş, bu kararın davalı banka vekilince temyizi üzerine Yargıtay Yüksek Hukuk Genel Kurulunca yapılan temyiz incelemesi sonucunda niteliği itibariyle direnme kararı olmayıp Özel Daire denetiminden geçmeyen tamamen yeni gerekçeye dayalı yeni bir hüküm niteliğinde olduğundan temyiz incelemesinin Dairemizce yapılması gerektiğinden bahisle dosya Yüksek Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 29.04.2015 tarih 2013/19-2301 Esas 2015/1292 Karar sayılı kararı üzerine Dairemize gönderilmiştir. Her ne kadar yerel mahkemenin direnme olarak nitelendirdiği kararında .... İcra Müdürlüğünün ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinin numaraları yazılı dosyalarından söz edilmiş ise de bu dosyalar getirtilip incelenmemiş, çekin keşidecisine müracaat edilmiş olmakla birlikte çek bedelinin tahsili için girişilen işlemlerden sonuç alınıp alınmadığı hususu belirlenmemiştir. Bu durumda mahkemece Dairemizin 08.10.2012 tarih ... Esas ... Karar sayılı bozma ilamı çerçevesinde araştırma ve inceleme yapılarak deliller eksiksiz olarak toplanıp değerlendirildikten sonra varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir" gerekçesiyle direnme kararı bozulmuştur.
Direnme kararının bozulması üzerine mahkememizin iş bu esasına kaydedilen dosyada yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı tarafından davalı banka hakkında... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasıyla 18.801,00TL asıl alacak olarak talepte bulunulan çeklere ilişkin tek tek değerlendirmeler yapılmıştır.
... Bankası ... Şubesi'ne ait, Keşidecisi ... San. A.Ş. Olan, 15.08.2009 keşide tarihli, 4.000 TL bedelli, ... seri no'lu çek; davalı banka tarafından kaybedilen bu çek hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 24/12/2009 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı çek iptali kararına istinaden ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla davacı tarafından 01.02.2012 tarihinde icra takibinde bulunulmuş, tebligat borçluya 03.02.2012 tarihinde tebliğ edilmiş ve borçlu tarafından 07.02.2012 tarihinde borca itiraz edilmiş olup, davacı tarafından açılan itirazın iptali davasında .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin... Esas- ... karar sayılı dosyasında red kararı verilmiş, kararın temyizi üzerine dosya bozularak Yargıtay'dan gelmiş, mahkemece ... esas ... karar sayılı dosyada bozma doğrultusunda yargılama yapılıp itirazın iptaline karar verilmiştir. Dolayısıyla bu çekin tahsiline ilişkin bütün hukuki yolların tüketilmiş olduğu ve davacı tarafın bu çek bedelini davalıdan talep edebileceği kanaatine varılarak bu çek bedeli olan 4.000,00 TL yönünden dava kabul edilmiştir.
... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait, Keşidecisi ... Ltd. Şti. Olan, 28.08.2009 keşide tarihli, 4.801 TL bedelli, ... seri nolu çek; bu çek ile ilgili olarak ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyasınca verilen çek iptali kararına istinaden keşideci hakkında .... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış; borçlu tarafından itiraz edilerek davacı tarafından açılan itirazın iptali davası .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas... Karar sayılı dosyasında görülmüş, yapılan yargılama neticesinde dava reddolunmuş, temyiz üzerine Yargıtay tarafından onanmıştır. Dolayısıyla bu çekin tahsiline ilişkin bütün hukuki yolların tüketilmiş olduğu ve davacı tarafın bu çek bedelini davalıdan talep edebileceği kanaatine varılarak bu çek bedeli olan 4.801,00 TL yönünden dava kabul edilmiştir.
... Bankası ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... olan, 18.08.2009 keşide tarihli, 3.500 TL bedelli, ... seri nolu çek; bu çek hakkında .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyasında davalı tarafından çek iptali kararı alınmış; davalı tarafından hakkında başlatılan dava konusu takibe yapılan itirazda kaybolan iş bu çekin 31.08.2009 tarihinde ödendiği beyan edilmiş, bu çek bedeli mahsup edilerek mahkememizdeki dava değeri belirtilmiştir. Dolayısıyla bu çekin dava dilekçesine ve dava değerine göre dava konusu edilmediği anlaşılmıştır.
... Bankası ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... olan, 29.08.2009 keşide tarihli, 1.000 TL bedelli, ... seri nolu çek; bu çek hakkında ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyasında davalı tarafından çek iptali kararı alınmış, davalı tarafından hakkında başlatılan dava konusu takibe yapılan itirazda kaybolan iş bu çekin 03.09.2009 tarihinde ödendiği beyan edilmiş, bu çek bedeli mahsup edilerek mahkememizdeki dava değeri belirtilmiştir. Dolayısıyla bu çekin dava dilekçesine ve dava değerine göre dava konusu edilmediği anlaşılmıştır.
... ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Şti. Olan, 20.08.2009 keşide tarihli, 3.500 TL bedelli, ... seri nolu çek; bu çek hakkında davalı tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasınca çek iptali kararı alınmış; davalı tarafından hakkında açılan işbu itirazın iptali davasına vermiş olduğu cevap dilekçesinde kaybolan iş bu çekin ödendiği beyan edilmiş, buna ilişkin belgeler sunulmuş, bu husus bilirkişi raporunda ve bozma öncesi mahkemece verilen kararlarda göz önünde bulundurularak hüküm kurulmuş, mahkememizce yapılan değerlendirmede de bu çeke ilişkin dava öncesi ödeme olduğundan bu miktar yönünden talep hukuki yarar yokluğundan reddedilmiştir.
... Bankası ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... olan, 15.08.2009 keşide tarihli, 2.000 TL bedelli, ... seri nolu çek; bu çek ile ilgili ... Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 24/12/2009 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı çek iptali kararı alınmı, sonrasında bu çek ile ilgili herhangi davacı tarafından başlatılan bir icra takibi ve devamında itirazın iptali vs süreçler yaşanmamıştır. Dolayısıyla bu çek yönünden davalı bankadan talepte bulunmadan önce çek bedelinini tahsili yolları tüketilmediğinden talebin reddedilmesi gerektiği kanaatiyle bu çeke ilişkin kısım reddedilmiştir.
Netice olarak yukarıda açıklandığı üzere; 4.000,00 TL bedelli ve 4.801,00 TL bedelli çekler yönünden davacı tarafın davalı bankadan çek bedelini talep etme hakkı olduğu kanaatine varılmış olmakla talebin aşağıdaki gibi kısmen kabulüne, bilirkişi raporlarında da belirlendiği üzere belirlenen asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %19 oranında faiz işletilmesine dair karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile .. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 8.801,00 TL asıl alacak üzerinden devamına,
2-Belirlenen asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %19 oranında faiz işletilmesine,
3-Belirlenen asıl alacağın %40 ı oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Fazla talebin reddine,
5-Dava konusu olup, kabul edilen değer üzerinden alınması gereken 601,19 TL harçtan önceden davacıdan alınan peşin harç 100,00 TL harcın mahsubu ile kalan 501,19 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye aktarılmasına,
6-Davacı tarafça yapılmış olan toplam posta ve tebligat ücreti 16,00 TL, bilirkişi ücreti 500,00 TL olmak üzere toplam 516,00 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre (% 61,14) 315,48 TL yargılama gideri ve 100,00 TL peşin harç olmak üzere toplam 415,48 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davalı tarafça yatırılan gider avansından posta ve tebligat ücretlerinde kullanılan toplam 132,00 TL yargılama giderinden davanın red oranına göre (%38,86) 51,29 TL sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğininden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davacıya ödenmesine,
9-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğininden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davalıya ödenmesine,
10- Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük kesin süre içerisinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
21/05/2019
Katip ...
Hakim ...