T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/484 Esas
KARAR NO: 2018/1089
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 06/10/2011
KARAR TARİHİ: 20/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...A.Ş. ... adresinde faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 29.04.2008 tarihinde Yüksek Gerilim Elektrik Enerjisi Satışına İlişkin Perakende Satış Sözleşmesi imzalanmak suretiyle 9277246 tesisat no ile Sanayi abonesi olduğunu, müvekkilinin Silivri’deki fabrikasında 17.09.2009 yılından bu yana sıklıkla elektrik kesintilerine ve voltaj dalgalanmalarına maruz kaldığını, ... tarafından uyulması gereken kurallar “Elektrik Piyasasında Dağıtım Sisteminde Sunulan Elektrik Enerjisinin Tedarik Sürekliliği, Ticari ve Teknik Kalitesi Hakkında Yönetmelik” ile belirlendiğini fakat fabrikadaki elektrik kesintileri ve voltaj dalgalanmalarının üretimin sık sık durmasına, verimliliğin azalmasına, iş gücü ve zaman kaybına sebep olduğunu, müvekkilinin, uzun süren elektrik kesintileri nedeniyle, elektrik enerjisi ihtiyacını karşılayabilmek için uzun müddetler jeneratör çalıştırmak durumunda kaldığını, bunun da yüksek miktarda mazot kullanımına sebep olduğunu, ayrıca bu elektrik kesintileri ve elektrik voltajındaki dalgalanmalar sebebiyle Fabrika’da yer alan birçok makinenin arızalandığını,25/08/2010 tarihinde ... Genel Müdürlüğü’ne konu ile ilgili Silivri Bölgesi’ndeki elektrik dağıtımının kesintisiz ve düzenli olarak temin edilmesi talep edildiğini ve 12/10/2009 tarihinde ... Genel Müdürü ile de konu ile alakalı görüşüldüğünü, bu görüşmelerden sonra kısa süreli bir iyileşme olmasına rağmen, iyileşmenin devamlılık arzetmediğini, ilgili mevzuatlarla öngörülen kalite ve standartlara hiçbir zaman erişilemediğini,mevcut görüşmelerden olumlu sonuç alınamamasından dolayı 23/12/2010 tarihinde EPDK (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu) Elektrik Piyasası Daire Başkanlığı nezdinde yazılı şikayette bulunulduğunu, EPDK’nın 23/02/2011 ve 25/07/2011 tarihlerinde ... A.Ş.’ye durumu bildirdiğini, 01/03/2011 tarihinde elektrik kesintileri ve voltaj dalgalanmaları nedeniyle... Çikolata’nın Silivri’de ki fabrikasında büyük bir yangının meydana geldiğini ve bu yangın nedeniyle çok ciddi maddi hasarın oluştuğunu, yangından sonra kısa çalışma başvurusunda bulunulduğunu, faaliyeti durdurmaktan kaynaklanan kar kaybı dahil büyük bir maddi kayıp yaşandığını,davalı kurumun 22/08/2011 tarihli cevap yazısında elektrik kesintileri ile ilgili kurumlarının herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, fabrikanın kendi iç tesisatı ile ilgili bir durumun mevcut olduğunu ancak elektrik kesintilerinin asgari düzeye gelmesi için dağıtım şebekesinde çalışma yapıldığını belirttiğini, elektrik kesintilerinin müvekkil şirkete ait tesisata bağlanan enerji analizörü ile kayıt edildiğini, bu nedenle iç tesisattan kaynaklı arızaların kesinti listesinde yer alındığını belirtmiş, oysaki fabrikada koyulan enerji analizörünün alçak gerilim tarafına konularak enerji kensitilerini kayıt ettiklerini, enerji analizörünün ...’ın elektrik enerjisi kesintisinde veya trafo açtığında kesinti kaydını aldığını, trafo açması olayının ise aşırı ısınma veya aşırı yükte yılda 1 yada 2 defa gerçekleşecek olağanüstü bir durum olduğunu, böyle durumlarda enerji analizöründeki kesintiyi dikkate almadıklarını, kayıtlara işlemediklerini, alınan kesinti ve dalgalanma kayıtlarının tamamen ... 'ın ayıplı hizmet sunmasından kaynaklandığını,elektrik kesintilerinin devam etmesi, 24 saat esasına göre vardiyalı sistemle çalışan fabrikada, bazı makine parçalarının arızalanmasına, üretimin durmasına, makinelerin ve tüm sistemin otomatik olarak kendisini durdurmasına ve tekrardan başlamasına, bu olayın bazı ürünlerin yanmasına (kek vs) bazı ürünleri ise makine içinde beklemesinden dolayı bozulmalarına sebep olduğunu, kalan ürünlerin makine içinden alınıp temizlenmesi ve tekrar normal çalışmanın yapılması için en az yarım saat (30 dk) faaliyetlerin durmasına sebep olduğundan, üretimin yapılamaz duruma geldiği, ciddi şekilde üretim kaybına, fire oranlarının artmasına neden olduğu ve maddi tazminat taleplerinin temelini bu zararlarının oluşturduğunu,davalı ...’ın dağıtım sisteminde sunulan elektrik enerjisinin tedarik sürekliliği, ticari ve teknik kalitesi hakkında yönetmelik ile, aralarındaki sözleşme ve elektrik piyasası kanunu uyarınca yüklendiği tedarik sürekliliği, ticari ve teknik kalitesine ilişkin yükümlülüğünü yerine getirmediğini,elektrik kesintilerinin süre ve sayısının ...’ın uyması gerekli olan zorunlu kriterlere ve EPDK tarafından kalite yönetmeliğinde ki dağıtım standartlarına uymadığını,...’ın dağıtım sisteminde sunduğu elektrik enerjisinin Tedarik Sürekliliği, Ticari ve Teknik Kalitesi Hakkındaki yönetmeliğin 4. Maddesi uyarınca müvekkil şirkete sunduğu hizmetin kalitesinden sorunlu olduğunu,dağıtım sisteminde sunulan hizmetin kalitesi tedarik sürekliliği kalitesi, ticari kalite ve teknik kalite olmak üzere üç ana başlığı kapsadığını, ancak ...’ın tedarik sürekliliği kalitesine ve teknik kaliteye uygun olarak elektrik enerjisini temin etmediğini, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak üzere uğramış oldukları maddi zararın şimdilik 100.000,00TL’lik kısmının dava tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde 2009 yılından beri kesintilerden söz edildiğini,eğer bu tarihten itibaren uğranan zararın tazmini için dava açılmış olması halinde 1 yıllık sürenin geçtiğini,davalının görev, zaman aşımı, yetki yönünden ve esas yönünden reddi gerektiğini, davacının fabrikasına zarar verdiğini ileri sürdüğü kesintilerin elektirik piyasasında dağıtım sisteminde sunalan elektrik enerjisinin tedarik sürekliliği ticari ve teknik kalitesi hakkında yönetmeliğe göre, yönetmelikte belirtilen eşik değerin aşılmadığının tespit edildiğini bir takvim yılı dikkate alındığında kesinti durumunun karşılaştırıldığını ve tüm bu hususlar'ın çizelgeler ile teyit edildiğini, yönetmelik hükümlerine uygun enerji dağıtımının söz konusu olduğunu,davacı abonenin müdürlüklerinin hizmet alanında... tesisat no ile orta gerilim abonesi olup işletme ve bakım ve mülkiyetinin kendisine ait olan 34,5 0,4 kV 2500 kVA satış trafo merkezinden beslendiğini ve abonenin kendisine ait jeneratör sistemi bulunduğunu, davacıya ait kesintilerin aboneye ait olan alçak gerilik tarafından iç tesisata bağlanan enerji analizörü ile belirlendiğini bu nedenle abonenin iç tesisatında meydana gelen arızalarında, örneğin sigorta atması, şalter düşmesi,trafo koruma kesici açması,jeneratörün devreye girip çıkması da kesinti olarak kayıt edildiğini bu kesintilerin müdürlüklerinin kayıtlarında olmadığını ALO 186 çağrı merkezine yapılan başvurular ile abonenin kesintilerinin karşılaştırıldığını, belirtilen tarih ve saatlerde kesinti ihbarının olmadığını, davacının voltaj dalgalanma iddiaları ile ilgili olarak başkaca aynı bölgede dava ve aynı zamanlarda şikayet olmadığını aynı hat üzerinde yüze yakın fabrika olduğunu hiç bir şikayet ve davanın olmadığını, davacının iş gücü kaybı ve verimliliğin azalmasına neden olacak şekilde enerji kesintisi olmadığını,davacının arıza nedeniyle meydana gelen kesinti dışında programlı kesintilerden şirketlerinin internet sayfasından 48 saat önce durumu öğrenmesinin mümkün olduğunu EPDK elektirik piyasası daire başkanlığına davacı ile ilgili olarak yapılan ölçüm ve raporun gönderildiğini ve bu konuda verilen cevabın ilgili yerden istenilmesi halinde gerekli açıklamanın da yapılmış olacağını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
İstanbul (Kapatılan) ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ...Karar sayılı kararı ile davacının talep edebileceği tazminat miktarlarının; elektrik kesintilerinden dolayı ve TÜFE oranında güncellenmiş miktarı 9.397,72 TL, jeneratör kullanımından dolayı güncel fiyatlar üzerinden hesaplanan mazot tüketim bedeli 26.628,22 TL, TÜFE oranında güncellenmiş mamüllerdeki fire bedelleri 17.019,46 TL ve TÜFE oranında güncellenmiş arızalanan parça ve malzeme bedeli 7.832,33 TL olmak üzere toplam 60.877,73 TL olduğundan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de Yargıtay ...Hukuk Dairesinin 02/07/2015 tarih ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile "...Bilindiği üzere zarar, malvarlığında meydana gelen bir azalmayı veya eksilmeyi ifade eder. Bu eksilme, zarar görenin zarar verici eylemden sonra malvarlığının gösterdiği durum ile bu olay meydana gelmeseydi göstereceği durum arasındaki farktan ibarettir. Nitekim, tazminatın amacı da, malvarlığındaki eksilmenin giderilmesi ve onun eski duruma getirilmesinin sağlanmasıdır. Şu halde, zarar kapsamının hesap ve belirlenmesinde zarar verici olayın gerçekleştiği tarih gözönünde tutulmalıdır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise; mazot tüketim bedeli ile arızalanan parça ve malzeme bedelinin, rapor tarihine yakın tarihlerdeki birim değerler ile döviz kurları esas alınarak hesaplandığı, ürün fire bedelinin ise zarar verici elektrik kesintilerinin gerçekleştiği tarihteki değerlere göre hesaplandıği ve rapor tarihindeki TÜFE endeksi esas alınarak güncellenmek suretiyle belirlendiği, bu haliyle tazminatın kapsamını belirleyen raporun hüküm vermeye yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Kabule göre de, rapor tarihindeki değerler ile bu tarihteki TÜFE endeksi esas alınarak belirlenen tazminat kalemlerine, dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmesi de doğru görülmemiştir. Bu durumda, mahkemece; dava dosyasının önceki bilirkişi heyetine verilerek, tazminat kalemleri olan mazot tüketim bedeli, ürün fire bedeli ile arızalanan parça ve malzeme bedelinin, zarar verici elektrik kesintilerinin gerçekleştiği tarihteki değerler esas alınmak suretiyle belirlenmesinin istenilmesi ve sonrasında ulaşılacak sonuç uyarınca hüküm tesis edilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile hazırlanan raporun esas alınması suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir..." gerekçesi ile bozulmuştur. Bozma ilamına uyulmak suretiyle Mahkememizce yargılamaya devam olunmuştur.
Bozma ilamı kapsamında ek rapor alınması için dosya önceki heyete tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince yapılan inceleme ve hesaplama neticesinde; elektrik kesintilerinden kaynaklı jeneratör kullanımı dolayısıyla mazot tüketimleri yönünden; 19/10/2009 tarihli 11 saat 45 dakika 15 saniye kesinti için 6 saati aşan yaklaşık 6 saat kesinti, jeneratör için alınan kırsal motorin fiyatı kesinti tarihindeki... litre fiyatının 2,61 TL/lt olduğu, 22/10/2009 tarihli 7 saat 11 dakika 47 saniye kesinti için 6 saati aşan yaklaşık 1 saat kesinti, jeneratör için alınan kırsal motorin fiyatı kesinti tarihindeki PO litre fiyatının 2,61 TL/lt olduğu, 08/11/2009 tarihli 10 saat 48 dakika 27 saniye kesinti için 6 saati aşan yaklaşık 5 saat kesinti, jeneratör için alınan kırsal motorin fiyatı kesinti tarihindeki PO litre fiyatının 2,67 TL/lt olduğu, 12/11/2009 tarihli 10 saat 10 dakika 55 saniye kesinti için 6 saati aşan yaklaşık 4 saat kesinti, jeneratör için alınan kırsal motorin fiyatı kesinti tarihindeki ... litre fiyatının 2,67 TL/lt olduğu dikkate alındığında; maksimum kesinti süresi olan 6 saati aşan 4 kesintinin, 6 saatlik sınır değeri üzerindeki mazot tüketimi dikkate alınması gerektiğinden fabrikada kurulu jeneratörlerin ... marka ...model 2 adet 1100 kVA olduğu belirtilmiş, buna göre toplam bedelin 15.376,04 TL olduğu hesap edilmiştir. Ürün fire bedeli yönünden ürünlerin kesinti tarihindeki mamül bedelleri ve fire miktarlarının kesintinin olduğu tarihteki bedelleri üzerinden hesaplanması ile 06/11/2009 tarihli kesintide bisküvi 2 hattında 76 Kg firenin olduğu ve mamul bedelinin 11,94 Kg/TL olduğu, bu hattaki firenin toplam 907,44 TL olduğu, 06/11/2009 tarihli kesinti de bisküvi 3 hattında 180 Kg firenin olduğu ve mamul bedelinin 22,41 Kg/TL olduğu, bu hattaki firenin toplam 4.033,80 TL olduğu, 12/01/2010 tarihli kesintide kek 2 hattında 105 Kg firenin olduğu ve mamul bedelinin 13,17 Kg/TL olduğu, bu hattaki firenin toplam 1.382,85 TL olduğu, 31/01/2010 tarihli kesintide bisküvi 3 Hattında 168 Kg firenin olduğu ve mamul bedelinin 20,59 Kg/TL olduğu, bu hattaki firenin toplam 3.459,12 TL olduğu, 02/02/2010 tarihli kesintide bisküvi 2 hattında 210 Kg firenin olduğu ve mamul bedelinin 11,94 Kg/TL olduğu, bu hattaki firenin toplam 2.507,40 TL olduğu, 02/02/2010 tarihli kesintide kraker 1 hattında 216 Kg firenin olduğu ve mamul bedelinin 3,64 Kg/TL olduğu, bu hattaki firenin toplam 786,24 TL olduğu, toplam fire bedelinin 13.076,85 TL olduğu hesap edilmiştir. Arızalanan parça ve malzemeler yönünden kesinti tarihindeki değerleri üzerinden yapılan hesaplamada; Ek-8 nolu 04/05/2010 tarihinde sunulan faturada COMAS servo sürücüsü olarak talep edilen parça için 2.063 Euro belirlendiği, 04/05/2010 tarihindeki TCMB Euro kurunun 1,9577TL olduğu ve bu durumda Türk Lirası karşılığının arızanın olduğu tarih itibariyle 4.038,74 TL olduğu, Ek-9 nolu 15/07/2010 tarihinde değiştirilen parça listesinde geçen ... paketleme servo sürücüsü ve CIMR-... kodlu Yaskawa marka 4kW İnverter (sürücü) ve elektrik motoru değişimlerinin fatura bedellerinin arızanın olduğu tarih itibariyle 1.329,00 TL olduğu, Ek 14 nolu 03/09/2010 tarihinde sunulan faturada ...marka emniyet rölesi ve genişleme modülü olarak talep edilen ve değiştirilen parçalara ait fatura bedelinin arıza olduğu tarih itibariyle 542,28 TL olduğu, bu durumda toplam bedelin 5.910,02 TL olduğu hesap edilmiştir. Elektrik kesintilerinden dolayı bozma öncesi tespit edilen tazminat bedelinin 9.397,72 TL olduğu, bu durumda davacının toplam zararının 43.760,63 TL olduğu belirtilmiştir.
Davacı tarafından, davalı ...’ın sözleşme, yönetmelik, kanun ve ilgili mevzuatlara uygun olarak temin ettiği elektrik enerjisinin teknik kalitesi, ticari kalitesi ve tedarik sürekliliğinin sağlanmadığı iddiası ile elektrik kesintileri ve voltaj dalgalanmalarından dolayı jeneratör kullanımı dolayısıyla yüksek mazot tüketimi yaptığı, makinelerinin ve cihazların arızalanması sonucundaki maddi kaybının oluştuğu, üretimin durması, üretim kaybı ve fire oranlarının artmasından dolayı yine maddi kaybının ve büyük bir yangına sebep olması dolayısıyla yangın hasar tespitine göre zararının oluştuğunu belirterek bu zararların tanzim edilmesi talep edilmiştir. Dosya kapsamı değerlendirildiğinde; tespit edilen kesintilerin 6 saati aşan kesintiler olduğundan maksimum kesinti süresinin aşıldığı, kesintiler nedeniyle davacının uğradığı zararlarından davalının sorumlu olduğu, bozma ilamı doğrultusunda yapılan hesaplamalar neticesinde davacının talep edebileceği tazminat miktarlarının; elektrik kesintileri nedeniyle 9.397,72 TL, jeneratör kullanımından dolayı mazot tüketim bedeli nedeniyle 15.376,04 TL, ürün fire bedeli nedeniyle 13.076,85 TL ve arızalanan parça ve malzeme bedeli nedeniyle 5.910,02 TL olmak üzere toplam 43.760,63 TL olduğu ve bu miktarın davacı yana ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 43.760,63-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gereken 2.989,24-TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 1.485,00 TL harçtan mahsubu ile geriye kalan 1.504,24-TL nispi harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 21,30-TL gider ile yargılama aşamasında yapılan 6.474,90-TL olmak üzere toplam 6.496,20-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 2.842,77-TL yargılama gideri ile peşin yatan harç gideri 1.485,00-TL'nin toplam 4.327,77-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yapılan 107,00-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 60,17-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 5.163,67 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 6.536,33 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
7-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren onbeş günlük kesin süre içerisinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip
e-imza
Hakim
e-imza
BU EVRAK 5070 SAYILI KANUN GEREĞİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR