T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/579 Esas
KARAR NO: 2019/526
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/05/2016
KARAR TARİHİ: 28/05/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilİ ...'a ait ...Bankası ...Şubesi 30.03.2016 tarihli 15.000-TL tutarlı ... numaralı çeki dava dışı ...Şti. ne hamiline olarak keşide ettiğini, çeki dava dışı ...Şti. Diğer davacı müvekkili ...Şti. ne cirolamadan teslim ettiğini,müvekkili firmanın yurt dışından ithal ettiği oyuncak ve benzeri ürünleri Anadolu genelinde dağıtımını yapan bir şirket olduğunu, yaptığı ticaret gereği müşterilerinden alacağına karşılık çek ve senet aldığını, dava konusu çekinde bunlardan bir tanesi olduğunu müvekkilinin aracından; 15/10/2015 tarihinde park halindeyken camı kırılıp bagajı açılarak çalındığını, olayla ilgili derhal ...Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü...Polis Merkezinde işlemler başlatılarak olay yerinde inceleme yaptırıldığını, Konu ile ilgili olarak Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ... Hazırlık numaralı dosyadan hırsızlık olayına ilşkin tahkikat yapıldığını, kötüniyetli üçüncü şahısların elinde olan çek ve senetler bakımından Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosyasından tedbir talepli çekin iptali davası açılarak ibraz tarihi beklenmeden aylar öncesinden- çekin çalıntı olduğu ve ödeme yasağı ilgili bankalara bildirildiğini, Çeki elinde bulunduran davalı yanın çeki bankaya ibrazında dahi Çekin çalıntı olduğu ve hakkında Bakırköy... ATM ... sayılı dosyasından ödememe yasağı olmasını görmesine rağmen, davaya müdahil olmayıp- İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı dosyasından takip başlattığını, takip neticesinde müvekkil ... aleyhine mal varlığına ve banka kayıtlarına bloke konulması ile durumdan haberdar olunduğunu, mükerrer ödemeler yapmamak adına çek istirdat davası açma gereği doğduğunu, Söz konusu çek müvekkilin rızası hilafına elinden çıkması ve çeki elinde bulunduran şahısın haklı hamil olmaması ve çeki ağır kusur ve kötüniyetle iktisabı sebebiyle Sayın Mahkemeniz’den çekin istirdadı ile müvekkili ...Şti.nin haklı hamil olduğunun tespitine karar verilmesini ve diğer müvekkili ... bakımından ilgili icra takibinde borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline karar verilmesini,bu çeke ve takibe ilişkin tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin çekte kendisinden önce gelen ciranta ... ile ortak tanıdıkları vasıtası ile tanıştığını, bu şahsın müvekkilinden aldığı sermaye tutarına karşılık çeki ve başka birtakım çekleri cirolayarak müvekkiline verdiğini, bu çekin ödemeden men yasaklı olduğunu çeki bankadan tahsil etmek için gittiğinde haberder olduğunu, müvekkilinin yasal hakkını kullanarak çekin tahsili için icra takibi başlattığını, davacının yüklü miktarda çeki araç içinde bıraktığını belirttiğini, bunun basiretli bir tacirin yapmayacağını olayın hayatın akışına ters olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli üçüncü şahıs olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME:
Dava dava konusu olup davalının yetkisiz hamili olduğu iddiasıyla menfi tespit ve istirdat davası olup, bu doğrultuda tarafların iddia ve itirazları değerlendirilmek üzere ileri sürülen deliller toplanılmış, dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılması için dosya Van Nöbetçi AHM'ye gönderilmiş burada yapılan bilirkişi incelemesi sonunda hazırlanan raporda "... Yılı Yevmiye Defteri incelenen ...'nin hem ...Şti" ile hemde "..." ile alım-satıma bağlı ticari ilişkisinin bulunduğu,Dava konusu olan,... Bankası ... Şubesine ait 30/03/2016 tarihli 15.000,00 TL tutarlı, ... numaralı çeke ait ticari defterlerde herhangi bir kayda rastlanmadığı," şeklinde rapor sunulmuştur.
Taraflarca yapılan itirazlar da değerlendirilmek üzere dosya tekrar talimat mahkemesine gönderilip bilirkişiden ek rapor hazırlaması talep edilmiş bilirkişi ek raporunda "2015 Yılı Yevmiye Defterindeki ticari kayıtları incelenen ... Şti'nin, ... Şti"nden mal alım şeklinde ticari ilişkisinin bulunduğu, 2015 Yılı Yevmiye Defterindeki ticari kayıtları .incelenen ...Şti'nin, ...'a mal satım şeklinde ticari ilişkisinin bulunduğu, Dava konusu olan, ... Bankası ...Şubesine ait 30/03/2016 tarihli 15.000,00 TL tutarlı, ... numaralı çeke ait 2015 yılı ticari defterlerde herhangi bir kayda rastlanmadığı," şeklinde ek raporunu sunmuştur.
Dosya mahkememizce talimat mahkemesince aldırılan raporlarda değerlendirilmek üzere birleştirici rapor hazırlaması için bilirkişiye tevdii edilmiş bilirkişi raporunda " Davacı, ...Sti. firmasının Ticari hayatın olağan akışında dava dışı 3 kişi ve bu kişinin ticaretinden kaynaklı olarak çekleri edindiğini ileri sürmekle beraber, Dava konusu çeke ait bilgilerin Defter Kayıtalarında YER ALMADIĞI.15.10.2015 tarihinde vücuda gelen toplam 2.309.441,19-TL tutarlı hırsızlık olayında, bu dava özeİİndeki dava konusu ÇEK için Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ... E. Sayılı dosyası ile 11.11.2015 tarihinde "Ödemeden Men" kararı alınmış olduğu,Yapılan Mali inceleme sonucunda, Davaya konu edilen çeke ait bilgilerin, Davacı taraflara ait (dava dışı 3. Kişi defterlerinde yapılan mali inceleme neticesinde düzenlenen bilirkişi raporu da bu kararı doğrulamaktadır.) Mali Kayıtlarında Yer almadığından. Davacı tarafın Çekin Maliki olduğunu ispatlamaya yetecek belgenin dava dosyasında ve bilirkişi incelemelerinde sunulmadığından hareketle,Çek için İcra davası açan ...'in, Kıymetli Evrak (Kambiyo) Hukuku gereği çeki en son elinde bulunduran kişi olarak davasında haklılığına,. Y. 19. HD. 2015/15984 E. 2016/6796 K. K.T. 19.04.2016/ Davacı, davalı hamUin kötü niyetle çeki iktisap ettiğini kanıtlamadıkça şahsi defileri hamile karşı ileri süremez. karan uyarınca da Davacının Davalının Kötü niyetini ispatlaması gerekiği" şeklinde raporunu sunmuştur.
Netice olarak mahkememizce yapılan değerlendirmeye göre; dava çek iadesi ve menfi tespit istemine ilişkin olup, 6102 sayılı TTK 792. Maddesinde (eski TTK 704) "çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." hükmü yer almaktadır. Dava konusu çeklerde ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, dosya kapsamı itibariyle davalının ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğu yönünde herhangi bir delil bulunmadığı, davalının kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğu ispatlanamadığından davanın istirdat yönünden reddine karar verilmiş ve ayrıca davacı tarafın talebi üzerine yapılan defter incelemelerinde de dava konusu çekin davacının ticari ilişkisi olduğunu iddia ettiği dava dışı Özyıldızlar... Şti nin defter ve kayıtlarda yer almadığı anlaşılmakla davacının borçlu olmadığına dair iddiasını da ispatlayamadığı kanaatiyle bu yöndeki menfi tespite ilişkin talebin de reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın reddine,
2-Davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin koşulları oluşmadığından reddine,
3-Alınması gerekli harç 44,40 TL olup, peşin alınan 256,17 TL den mahsubu ile fazla alınmış olan 211,77 TL harcın karar kesinleştikten sonra istek halinde davacıya iadesine,
Alınması gerekli harç 44,40 TL olup, peşin alınan 35,90 TL nin mahsubu ile, eksik kalan 8,50 TL harcın davacıdan alınarak hazineye aktarılmasına,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
6- Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın istek halinde davacıya iadesine,
Dair,davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilnin yokluğunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.
Katip ...
Hakim ...
¸