T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/581 Esas
KARAR NO:2022/793
DAVA:Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:20/05/2016
KARAR TARİHİ:14/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Bankası tarafından, davacı şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün .../... E. sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, ödeme emrinin müvekkil şirkete tebliğ edildiğini, takibe konu çekte davacı şirket adına atılan imzaların şirket yetkilisine ait olmadığını, şirket yetkilisinin imzasının taklit edilerek çekin keşide edildiğini, bu durumun çekin arkasına da yazıldığını, davacı şirketin davalılara böyle bir borcunun bulunmadığını ileri sürerek; takibe konu çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığının tespiti ile davacı şirketin davacılara borcu olmadığının tespitine, ... 11. İcra Müdürlüğü'nün 2015/... E. sayılı takip dosyasının dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına, davalı tarafın haksız takip nedeniyle%20 tazminata mahkum edilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalılara tahmiline karar verilmesini talcp ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı ... A.Ş. (... ) vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; ... A.Ş (... ) ile ... A.Ş. atasında akdedilen alacak temlik sözleşmesi kapsamında, dava dışı ... ... İnş. Tur. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden mevcut alacakların tüm fer'ileriyle birlikte davalı şirket tarafından devir ve temlik alındığını, dava dilekçesine ek olarak gösterilen delillerin taraflarına tebliğ edilmemiş olup, bu yönde beyanda bulunma haklarını saklı tuttuklarını, bununla birlikte çekler üzerinde mevcut imzanın davacı yana ait olup olmadığı hususunun, ancak mahkemece gerçekleştirilecek imza incelemesi ve yargılama neticesinde anlaşılacağını, davacının imzaya yönelik itirazlarının reddini talep ettiklerini, takip konusu çekin, dava dışı ... Elektrik İnş. Tur. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden mevcut kredi alacaklarından, tahsil edildiğinden mahsup edilmek üzere ciro yoluyla teslim alınmış müşteri çeki olduğunu, alacağı temlik alan davalı şirketin ve dolayısıyla Alternatifbank A.Ş.'nin takip konusu çekleri ciro yoluyla teslim almış iyi niyetli hamili olup, dava dışı şirket tarafından kredi borcunun ödenmemesine yönelik olarak icra takibine geçildiğini, temlik veren bankanın kullanacağı veya kullandıracağı krediye karşılık borçlusundan ciro yolu ile çek ve senet alması son derece doğal olduğu gibi yasal bir zorunluluk olduğunu, davalı şirketin, çekler üzerindeki imzanın davacıya ait olup olmadığını bilecek durumda olmadığını, davalı şirketin, takip konusu çeki ciro yolu ile devraldığına göre, senedi takibe koymakta ağır kusurundan veya kötü niyetinden söz edilemeyeceğini, tüm bu nedenlerle öncelikle davacı yanın somut delillere dayanmayan ihtiyati tedbir taleplerinin reddine, davacı yanın borca ve imzaya haksız ve mesnetsiz itirazları karşısında davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin de davacılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :Davalı ... Bankası A.Ş. Vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davalı Bankanın alacağı için taraflarınca, davacı ve dava dışı borçlu ... Elektrik İnşaat Turizm Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine icra takibine girişildiğini, ancak takip konusu alacağın, taraflarınca dava tarihinden evvel bir diğer davalı olan ... A.Ş. ne devredildiğini; davacının, davalı Banka'ya borcunun bulunmadığının tespitini istemesinin, TBK.” da yer alan alacağın devri hükümlerine aykırılık teşkil ettiğini, zira, davacı Banka'nın alacağını diğer davalıya devretmiş olduğundan, davacının artık davalı banka'ya borcunun bulunmadığını; davacının borcu diğer davalıya olduğunu; takip konusu alacağın henüz dava açılmadan evvel 3. Kişiye devredilmiş olduğundan davalı Banka'nın huzurdaki davada taraf sıfatı da bulunmadığını ileri sürerek, hukuki menfaat ve husumet eksikliği nedeniyle davanın davalı banka yönünden reddine karat verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmilini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava Menfi Tespit Davasıdır.
... 11.İcra Müdürlüğünün 2015/... E.sayılı takip dosyası ve ... 10.İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/... esas sayılı dosyası ve dosya içerisinde mevcut belge asılları ve yine ... 7.İcra Hukuk Mahkemesinin 2016/... esas sayılı dosyasına gönderilen ıslak imzaları dosyamıza celp edilmiştir.
Mahkememiz ara kararı gereğince dosyaya sunulan ıslak imzalar ile ilgili dava konusu edilen çeklerdeki imzanın ölen davacı şirket yetkilisi eli mahsulü olup olmadığı yönünde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, 26/07/2021 tarihli imza incelemesine esas raporunu ....
Bilirkişi raporunda özetle; davaya konu ... ... Şubesine ait çek aslındaki keşidecesi imzasının davacı şirket yetkilisi ...'ın el ürünü olup olmadığının tespiti hususunda ...'ın ... l5Noterliği, 26/01/2001 ve ... y. no.lu Tescil Talepnamesi
fotokopisi, ... l.Noterliği, 13/ 01 12009 tarih ve y. no.lu imza Sirküleri fotokopisi, ... 11.İcra Dairesinin 31/05/2016 ve 2075/... esas no.lu yazlan ekinde
gönderilen; 15/08/2011 tarih ve ... nolu, 25/12/2012 tarih ve ... y. No.lu,
03/01/2013 tarih, ... y. no.lu,23/01/2013 tarih ve ... y. no.lu 05/06/2013 tarih ve ... . no.lu,2 0/08/2013 tarih ve ... no.lu Resmi Senet fotokopileri, ... .icra Hukuk Mahkemesinin 10/04/2019 tarih ve 2016/... esas nolu yazıları ekinde gönderilen . ... l.Noterliği, 30/09/2011 ve 32174 y . no.lu Genel Vekaletname aslı,. Devrekani Noterliği, 14/10/2013 tarih, ve ... yevmiye no.lu vekaletname aslı, - ... .Noterliği, 25/04/2013 tarih, ... yevmiye nolu vekaletname fotokopisi, Hakim (...) huzurunda düzenlenmiş 24/05/2016 tarih ve iki saya imza örnekleri tutanağının incelendiğini, sonuç olarak davacı şirket yetkilisi ...'ın referans imzaları ile aralarında genel biçimlendirme ve imza yolu yönünden ilk bakışta benzerlik olduğu izlenimi edinilmekle birlikte karşılaştırmalı incelemelerde esas alınan diğer kriterler itibarıyla atalarında ileri düzeyde farklılıklar saptandığından; inceleme konusu, ... ... Şubesine ait keşidecisi “... Turizm Hay. İnş. ve Gıda San. ve Tic. T.td. Şti.” olan “İST.. 18.03.2015” keşide yer ve tarihli, “...” numara ve 95.000 TL meblağlı ... Elektrik Ltd. Şti. Emrine yazılı çek aslındaki keşideci imzasının, davacı şirket yetkilisi ...'ın el ürünü olmadığı, adı geçenin hakiki imzalarına benzetilerek yapılandırılmış olduğu kanaatine varıldığı rapor edilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca rapora karşı beyan ve itirazlar sunulmuştur.
Mahkememiz duruşma ara kararı doğrultusunda davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında ve çek kayıtlarında inceleme yapılarak dava konusu çekin lehtarı ile ticari ilişkisinin mevcut olup olmadığı, çekin davacı yararına keşide edilip edilmediği, çekin benimsenip benimsenmediğine ilişkin rapor düzenlenmek üzere dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi raporunda özetle; takip dosyası, dosyaya sunulan bilgi belgeler, davacı şirketin ticari defter ve kayıtları ile tüm dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde;
* Davacı şirketin incelenen 2015 ve 2016 yılı Ticari defterlerinde yapılan incelemede, dava konusu “... A.Ş$. ... Şubesine ait 18/03/2015 keşide tarihli ... seri numaralı 95.000,00 TL tutarlı” çekin davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı bulunmadığını; ayrıca davacı şirketin incelenen 2015 ve 2016 yılı ticari defterlerinde dava konusu çekin lehtarı “... Elektrik İnş. Tur. Otomotiv San. ve Tic. Lid. Şti.” ne ilişkin de herhangi bir kayda rastlanılmadığını,
* Davacı şirketin incelenen 2015 ve 2016 ticari defterlerine göre davacı şirketin, çekin lehtarı ile ticari ilişkisinin mevcut olmadığı görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve dilekçeler sunulmuştur.
Dava, sahte imza sebebiyle İİK 72. maddesi gereğince açılan menfi tespit davasıdır.
Davacı vekili, davalı temlik eden ... şirketinin, ... ... Şubesi 18/03/2015 keşide tarihli, 95.000,00 TL bedelli müvekkiline keşideli çekten ötürü ödeme yapılmasından bahisle icra takibi başlatıldığını, ancak çekteki keşideci imzasının o tarihteki müvekkil şirket yetkilisinin imzasını taşımadığını belirterek borçlu olmadığının tespitini ve %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiş, davalı temlik eden ... A.Ş.(... A.Ş.) vekili, müvekkilinin dava konusu çeki dava dışı ... Elektrik ..Ltd. Şti.’nin kredi alacaklarına mahsuben ciro yoluyla teslim aldığını, imzanın keşideciye ait olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığını, iyi niyetli olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Senede karşı mutlak defiler, senet hamili olan herkese karşı ileri sürülebilir. Gerek doktrinde ve gerekse uygulamada “imzanın sahte olması”, “senet metninde sahtekarlık (tahrifat) yapılmış olması”, “borçlunun borçlanma ehliyetinin bulunmaması”, “senette zorunlu şekil koşullarının bulunmaması”, “imza sahibinin temsil yetkisinin bulunmaması”, “senedin zamanaşımına uğramış bulunması” vb. defiler senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup, her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir. Borçlunun hamil/alacaklıya karşı senet metninde imzaya ilişkin iddiası mutlak def’i olup davacı tarafından davalılara karşı ileri sürülebilecektir.
Davacı şirket yetkilisi vefat etmiş olduğundan çekin keşide tarihine yakın ıslak imzaları ilgili birimlerden toplanmış imza incelemesi için bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişinin sunmuş olduğu raporda, çek üzerindeki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığı tespit edilmiştir.
Dosya davacı tarafın şirket kayıtlarında ve çek kayıtlarında inceleme yapılmak ve dava konusu çekin lehtarı ile davacının ticari ilişkisinin mevcut olup olmadığı , çekin davacı yararına keşide edilip edilmediği, çekin benimsenip benimsenmediğine ilişkin inceleme yaptırılmış, bilirkişinin sunmuş olduğu raporda, dava konusu çekin davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı bulunmadığı gibi şirketin 2015 ve 2016 yılı ticari defterlerinde çekin lehtarı dava dışı şirkete ilişkin herhangi bir kayda rastlanılmadığının bildirildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu çekin davacı şirket yetkili tarafından keşide edilmediği, davacı şirket ile dava dışı ..... Şirketi ile herhangi bir ticari ilişkilerinin bulunmadığı anlaşıldığından davacının davasının kabulü ile davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş, davalının kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-... Kastamonu şubesine ait ... seri numaralı 18/03/2015 keşide tarihli 95.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davacı ... İnşaat ve Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin davalı temlik alan ... A.Ş.'ye borçlu olmadığını TESPİTİNE,
2-Davanın ...Bankası yönünden husumetten reddine,
3-Davalının kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından tazminat talebinin reddine,
4-Harçlar yasası uyarınca alınması gerekli 6.489,45 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.622,37 TL harcın mahsubu ile geriye kalan 4.867,08 TL eksik harcın davalı ... A.Ş'den tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 1.655, 87 ilk masraf, yargılama aşamasında yapılan 783,00 TL olmak üzere toplam 2.438,87 TL yargılama giderinin davalı ... A.Ş'den alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 15.200,00 TL vekalet ücretinin davalı... A.Ş'den alınıp davacıya verilmesine,
5-Davalı...A.Ş tarafından yapılan 600,00 TL yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... Bankası tarafından yapılmış 5,5 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
7-Davalı ... Bankası vekil ile temsil olunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı Birikim Varlık vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı.14/09/2022
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır e-imzalıdır