T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/676 Esas
KARAR NO: 2020/89
DAVA: Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ: 13/06/2016
KARAR TARİHİ: 03/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davalı vekili sunduğu dilekçesinde müvekkili ile davalı arasında 18.06.2012 tarihinde Nakliye Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmenin konusunun müvekkili şirkete ait 10'ar araçlık filonun çekici ve dorselerinin davalıya kiralanması ve müvekkil şirket tarafından sağlanan müşterilerin taşıma hizmetlerinin müvekkili şirketin talimatları doğrultusunda davalı tarafından yurt dışına taşınması şeklinde kararlaştırıldığı ve bu sözleşmeye istinaden de araçların kullanımının davalıya bırakıldığını, yine bu sözleşmede davalı şirkete ait 4 adet araç da eklendiği, buna göre de müvekkiline ait 10 adet çekici ve 10 adet dorse ile davalı şirket tarafından eklenen 4 adet aracın düzenleme şeklinde mülkiyetin saklı tutulması şartıyla satış sözleşmesi ile noterde davalı şirkete satışının yapıldığını ve bu sözleşmeye istinaden 24 adet düzenleme şeklinde mülkiyetin saklı tutulması kaydıyla satış sözleşmelerine istinaden sözleşmedeki tüm araçların davalı şirket adına trafikte tescil edildiğini, bu araçların tümü için satış sözleşmesi bedelinin 1.023.000,00 Euro olarak kararlaştırıldığı, buna karşılık davalı tarafından 1584 adet senet düzenlenmek suretiyle müvekkiline verildiğini, ancak bu senetlerden bir kısmını ödemiş olmasına rağmen bakiye 775.012,40 Euro tutarındaki senet bedellerinin ödenmediğini, buna göre de davalının sözleşmeye aykırı hareket etmesi ve 2013 yılından beri edimlerini yerine getirmemesi sebebiyle mülkiyeti muhafaza kaydıyla satış işlemlerinin iptaline ve araçların müvekkil şirket üzerine tesciline karar verilmesi gerektiğinden bahisle 24 adet düzenleme şekliyle mülkiyetin saklı tutulması kaydıyla satış sözleşmelerini iptaline ve davalı şirket adına tescil edilmiş olan 24 adet çekici ve dorselerin müvekkili şirket adına tescil ve teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı ile aralarındaki sözleşmeyi iptal ederek yaşanan ekonomik sıkıntılar nedeniyle borçların ödenemez hale geldiğini ve borçlarını tahsil edebilmek adına Bolu ... Asliye Hukuk Mahkemesinin... esas, ... karar sayılı dava dosyası ile talep etmiş oldukları iflas erteleme taleplerinin kabulü ile 1 yıllık erteleme aldıklarını, dosyanın Yargıtay aşamasında bulunduğunu, bu nedenle dava dosya sonucunun beklenmesi gerektiğini, davacının iyi niyetli olmadığını, M.K 2.maddesine aykırı davrandığını ve davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:Davacı taraf delil olarak, taraflar arasındaki nakliye sözleşmesi, düzenleme şeklinde mülkiyetin saklı tutulması kaydıyla satış sözleşmeleri, ticari defterler, nakliye sefer bilgileri, keşif, bilirkişi incelemesi, tanık ve yemin deliline dayanmış, davalı taraf Bolu... Asliye Hukuk Mahkemesinin iflas erteleme dosyası, tanık icra dosyası ve yasal diğer delillere dayanmıştır.
Davacı tarafça açılan davada 24 adet araca ilişkin mülkiyeti muhafaza kaydıyla yapılan satışların iptali talep edilmiş olmasına rağmen, davaya esas harç değerini 50.000,00 TL olarak gösterildiği ve bu değer üzerinden harç yatırıldığı, buna istinaden de davacı taraftan sözleşme bedeli dikkate alındığında gösterilen dava değerinin düşük kaldığı ve eksik harç yatırıldığı bildirilmek suretiyle eksik harcın tamamlanması talep edilmiş, 08.09.2017 tarihli oturumda dava değerinin dosyanın bilirkişiye tevdi suretiyle tespit edilmesi yönünde talepte bulunulmuş, mahkememizce o duruşmada alınan 3 no'lu ara karar ile davacı vekiline ibraz edilen faturalar doğrultusunda davanın değeri 2.329.528,33 TL kabul edilerek hesaplanan 39.782,52 TL'lik yatırması gereken hartan peşin yatırılan harcın mahsubu ile bakiye 38.928,64 TL harcı ikmal etmek üzere kendisine 2 haftalık süre verilmiştir.
Davacı vekili 11.12.2017 tarihli oturumda araç değerinin iflas erteleme kararı veren Bolu ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ndeki dosya üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini talep etmiş, bunun üzerine mahkememizce aynı duruşmada 3 no'lu ara karar ile bu raporu sunması için süre verilmiş ve harcın bundan sonra değerlendirilmesine karar verilmiş, ancak rapor sunulmadığı gibi davalı tarafın iflasına karar verilmiş olduğu belirtilmiştir.
Bunun üzerine mahkememizce dava dosyasındaki davaya konu harca esas değerin tespiti için bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş ve 15.10.2018 tarihli ara karar üzerine dosyanın tevdi edildiği bilirkişi makine mühendisi ... rapor almış, alınan rapora göre araç rayiç bedelinin 1.859.000,00 TL olduğuna ilişkin rapor sunulmuş, bu bilirkişi raporuna davacı vekilince itiraz edilmiş ve mahkememizce bu itiraz da değerlendirilmek üzere 18.07.2019 tarihinde yeniden dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi ek raporu sunulmuş ancak davacı vekilince 25.11.2019 tarihinde eksik harcın ikmal edildiği görülmüştür.
Davalı tarafın cevap sunarken bildirmiş olduğu Bolu ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen iflas erteleme kararı sonrasında bilahare 12.03.2018 tarihinde verilen karar ile davalının iflasına ve verilen tedbir kararlarının da kaldırılmasına karar verilmiş, bu iflas kararının 08.05.2018 tarihinde kesinleşmiş olduğu, dosyaya sunulan Bolu ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin karar ve kesinleşme şerhleri ile sabit olduğu görülmüş, bunun üzerine iflas idaresine gerekli tebligatlar yapılarak davadan haberdar edilmiştir.
Dava, mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışa ilişkin Medeni Kanun 764.maddesine dayalı sözleşmelerin iptali ile araçların davacı adına tescili ve teslimine ilişkindir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, dosyadaki bilgi ve belgeler ve tüm dosya kapsamınca davacının 2 araca ilişkin davasının hukuki yarar yokluğundan reddine, bakiye 22 araca ilişkin mülkiyeti muhafaza kaydıyla satış sözleşmelerinin iptaline ilişkin talebinin kabulü ile araçların davacıya teslimine ve 22 adet sözleşmeye konu araçların davacı adına tescili yönündeki talebinin ise hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Dosyamız tarafları arasındaki 18.06.2012 tarihli 24 araca ilişkin mülkiyeti muhafaza kaydıyla yapılan satış işleminin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 253.maddesinde ön görülen "Taksitle satış, satıcının satılan taşınırı alıcıya satış bedelinin ödenmesinden önce teslim etmeyi, alıcının da satış bedelini kısım kısım ödemeyi üstlendikleri satıştır. Taksitle satış sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz." şeklindeki düzenleme uyarınca tarafların ekonomik güçleri uyarınca yasanın kendilerine tanıdığı bu haktan istifade suretiyle alım satımda kolaylık oluşturması için taşınır hükmünde olan kara nakliye araçları tır ve dorselerin davacı tarafça davalıya satışının kararlaştırıldığı, bu satış işlemini yasada ön görüldüğü şekli ile yazılı şekilde yapıldığı sabit olup, davacı taraf satışı yapılan aracın mobil halde olması ve kullanımla birlikte yıpranması veya kaza nedeniyle telef olması hususları da dikkate alınarak ve kararlaştırılan taksit ödemelerinin ödenmemesi riskine karşılık da yine Türk Medeni Kanunu 764.maddesindeki "Başkasına devredilen bir malın mülkiyetinin saklı tutulması kaydı, ancak resmi şekilde yapılacak sözleşmenin devralanın yerleşim yeri noterliğinde özel siciline kaydedilmesi suretiyle geçerli olur...." şeklindeki hukuki düzenlemedeki davacının hukuki durumunu güçlendiren, ona emniyet sağlayan hükümden yararlanmak suretiyle yazılı ve resmi şekilde ... Noterliği'nde yapılmış olan mülkiyeti muhafaza kaydıyla satış sözleşmesinin geçerli olabilmesi için dosyamız davalısı alıcının adresinin bulunduğu yer olan ... Noterliği'ndeki mülkiyeti muhafaza kaydıyla satış sözleşmesinin ilgili trafik siciline tescil edilmek üzere yapılan düzenlemeleri uyarınca tarafların yasada ön görülen mülkiyeti muhafaza kaydıyla satış sözleşmesine uygun bir sözleşme kurulduğu ve bu sözleşme niteliklerine uygun olarak da davacı tarafa ait olan eski plakası sırasıyla ... iken, ... olarak,... iken, ... olarak, ... iken, ... olarak, ... iken, ... olarak, ... iken, ... olarak, ... iken,... olarak, ... iken, ... olarak, ... iken, ... olarak, ... iken, ... olarak, ... iken, ... olarak, ... iken, ... olarak, ... iken, ... olarak, ... iken, ... olarak, ... iken, ... olarak, ... iken, ... olarak, ... iken, ... olarak, ... iken, ... olarak, ... iken, ... olarak, ... iken, ... olarak, ... iken, ... olarak, ... iken, ... olarak, ... iken, ... olarak, ...iken, ... olarak ve ... iken, ... olarak davalının bulunduğu yerdeki trafik siciline yeni plkakaları ile mülkiyeti muhafaza kaydıyla tescil edildikleri anlaşılmıştır. Bununla yasanın ön gördüğpü şekle uygun ve esası unsurları içerir bir mülkiyeti muhafaza kaydıyla satış sözleşmesinin kurulduğu anlaşılmıştır.
Mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta iki taraflı bir edim söz konusu olup, satıcının mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışını yaptığı ve alıcı adına ilgili siciline tescil ettirdiği edimine karşılık, alıcının da bu sözleşmeye istinaden adına mülkiyeti muhafaza kaydıyla tescili yapılan araçların bedellerinin sözleşmede kararlaştırıldığı, ki taraflar arasında ödemelerin sözleşmede kararlaştırılan 1584 adet senede bağlanması dolayısıyla, taksitlendirilen senet bedellerini ödemesi yükümlülüğü bulunmakta olup, davalı taraf cevap dilekçesindeki ikrarına göre bu ödemeleri yapamadığı sabittir. Nitekim davalı tarafın düşmüş olduğu ekonomik dar boğaz üzerine Bolu ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde iflas erteleme talebinde bulunduğu ve mahkemece talebin kabul edilerek 1 yıllık erteleme ön görüldüğü, bilahare erteleme süreci içerisinde gelişme gösterilmemesi nedeniyle aynı mahkeme tarafından bu kez davalının iflasına karar verildiği sabit olup, davalının ödeme edimini yerine getirmediğine kanaat getirilmiştir. Nitekim dosyamız davacısı tarafından, davalının iflas davasının görüldüğü Bolu ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde de davaya asli müdahil sıfatıyla katılarak araçların kendisine teslimi ve şerhlerinin kaldırılması yönünde talepte bulunduğu ancak mahkemece tek tek araç plakaları belirtilmek suretiyle bu araçların üzerindeki tedbir şerhlerinin kaldırılmasına ve araçların malikinin dosyamız davacısı asli müdahil şirket olduğu dikkate alınarak araçların iflas sürecinde iflas masası haricinde bırakılmasına, asli müdahil şirketin bahse konu araçların üzerindeki şerhlerin tefhimine ilişkin istemin ise reddine karar verilmiş, bu karar üzerine de davacı mahkememize bahse konu davayı açmıştır.
Dosyaya sunulan bilgilerdeki noter belgeleri, eski ve yeni plakalar arasında tereddüt oluşması nedeniyle davacı vekilinden açıklama talep edilmiş, sunulan açıklama üzerine de eski plakası ..., yeni plakası ... ve eski plakası ... iken yeni plakası ... olan 2 araca ilişkin daha önceden davacı tarafça teslim alınmış olması ve şerhlerinin kaldırılmış olması nedeniyle davacının bu iki araç yönünde hukuki yararı bulunmadığından reddine, davacının diğer bakiye 22 araca ilişkin talebinin ise taksit ödemelerinin gerçekleşmemiş olması ve davacının sözleşmeyi fesih talebinde haklı olması nedeniyle sicilde yer alan bu 22 adet mülkiyeti muhafaza kaydıyla satış sözleşmelerinin iptaline karar verilmiş, ancak davacı tarafın aynı araçlara ilişkin adına tescil yönündeki talebinin ise hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir. Zira yeni plaka almak suretiyle ...Trafik Tescil'de tescil edilen bu 22 aracın trafik kaydına göre maliki yine dosyamız davacısı yani araç mülkiyeti muhafaza kaydıyla trafikte tescil edilmiş olduğundan dolayı yeniden adına tescil gerekmediği, bu talebin de hukuki yararın bulunmadığı cihetiyle 22 araca ilişkin yeniden adına tescil talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
I-Davacının eski plakası ...ve yeni plakası ... olan araç ile eski plakası ..., yeni plakası ... olan 2 araca ilişkin davasının hukuki yarar yokluğundan reddine,
II-Davacının;
1-... Noterliği'nin 05 Temmuz 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ...) Mülkiyeti Muhafaza Kaydıyla (MMK),
2-... Noterliği'nin 05 Temmuz 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ... ) (MMK),
3-... Noterliği'nin 20 Haziran 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ...)(MMK),
4-... Noterliği'nin 20 Haziran 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ... ) (MMK),
5-... Noterliği'nin 15 Haziran 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ...) (MMK),
6-... Noterliği'nin 15 Haziran 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka...) (MMK),
7-... Noterliği'nin 15 Haziran 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ...) (MMK),
8-... Noterliği'nin 15 Haziran 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ...) (MMK),
9-... Noterliği'nin 15 Haziran 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ...) (MMK),
10-... Noterliği'nin 15 Haziran 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ...) (MMK),
11-.. Noterliği'nin 15 Haziran 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ...) (MMK),
12-... Noterliği'nin 15 Haziran 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ...) (MMK),
13-... Noterliği'nin 15 Haziran 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ...) (MMK),
14-... Noterliği'nin 15 Haziran 2012 tr.... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ...) (MMK),
15-... Noterliği'nin 15 Haziran 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ...) (MMK),
16-... Noterliği'nin 15 Haziran 2012 tr. ...yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ...) (MMK),
17-... Noterliği'nin 15 Haziran 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ...) (MMK),
18-... Noterliği'nin 15 Haziran 2012 tr.... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ...) (MMK),
19-... Noterliği'nin 15 Haziran 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka...) (MMK),
20-... Noterliği'nin 15 Haziran 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ...) (MMK),
21-... Noterliği'nin 15 Haziran 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ...) (MMK),
22-... Noterliği'nin 15 Haziran 2012 tr. ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile ... plaka sayılı aracın (Yeni Plaka ... ) (MMK),
Olmak üzere toplam 22 adet Mülkiyeti Muhafaza Kaydıyla sözleşmelerin iptaline ve araçların davacıya teslimine,
III-Davacının 22 adet sözleşmeye konu araçların adına tescili yönündeki talebinin hukuki yarar yokluğundan reddine,
IV-1-Alınması gereken 116.058,70 TL harçtan peşin yatırılan 853,88 TL ile bilahare yatırılan 30.937,60 TL ki toplam 31.791,48 TL'nin mahsubu ile bakiye 84.267,22 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
2-Davacı tarafça yapılan 32.601,28 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak 29.795,36 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım yönünden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 92.265,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen kısım yönünden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 19.150,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Başkan ...
E-imza
Üye ...
E-imza
Üye ...
E-imza
Katip ...
E-imza
HARÇ BEYANI/YARGILAMA GİDERİ/
116.058,69 TL İ.H887,38 TL İlk Masraf
31.791,48 TL P.H/700,00 TL Bilirkişi ücreti
84.267,21 TL Bakiye harç 76,30 TL Posta gideri
30.937,60 TL Tamamlama harcı
32.601,28 TL